wordpress.dearourcommunity.asia

Thẻ: Bình Đẳng Giới

  • Không thể có phát triển bền vững nếu phụ nữ bị bỏ lại phía sau

    Không thể có phát triển bền vững nếu phụ nữ bị bỏ lại phía sau

    Ngày Phụ nữ Việt Nam 20/10 hàng năm không chỉ là một dịp để chúc mừng và tôn vinh những người phụ nữ Việt, mà còn là một dịp để chúng ta nhìn lại một chặng đường lịch sử đã qua và hành trình hướng tới tương lai – nơi chưa bao giờ và không thể vắng bóng sự hiện diện, đóng góp và đấu tranh của phụ nữ Việt Nam. Đặc biệt, khi Việt Nam đang đứng trước những nhiệm vụ quan trọng của công cuộc chuyển đổi xanh cùng kế hoạch phát triển bền vững, vai trò của phụ nữ lại càng quan trọng hơn bao giờ hết.

    Vai trò của phụ nữ trên hành trình thúc đẩy phát triển bền vững 

    phụ nữ

    Phụ nữ là nhóm yếu thế và chịu tác động trực tiếp và nặng nề nhất của biến đổi khí hậu, phân biệt giới, bạo lực trên cơ sở giới,… nhưng cũng chính là lực lượng then chốt và chủ lực trong việc quyết định và kiến tạo sự thay đổi. 

    Theo Thông tấn xã Việt Nam, phụ nữ Việt Nam chiếm đến 63% lực lượng lao động, số doanh nghiệp Việt có phụ nữ trong cơ cấu chủ sở hữu chiếm 51%. Trong đời sống chính trị và lãnh đạo, điều hành đất nước, phụ nữ đang ngày càng khẳng định vai trò và tiếng nói của mình, với 30,26% nữ đại biểu Quốc hội khoá XV. 

    Trong lĩnh vực nghiên cứu khoa học và đổi mới sáng tạo, các nhà khoa học nữ không chỉ góp phần phát triển khoa học Việt Nam theo hướng ứng dụng mà còn khẳng định vai trò của phụ nữ trong hành trình xây dựng tương lai bền vững cho đất nước. Trong số 12 cá nhân xuất sắc được trao Giải thưởng Phụ nữ Việt Nam 2025, có 5 gương mặt tiêu biểu trong lĩnh vực nghiên cứu khoa học. 

    Trong lĩnh vực bảo vệ môi trường, thích ứng với biến đổi khí hậu, phụ nữ là nhân tố quan trọng và tích cực, mang đến những thay đổi tích cực cho cộng đồng, trong đó có phát triển kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn. 

    Đặc biệt, Chương trình hành động quốc gia về Phụ nữ, hòa bình và an ninh giai đoạn 2024-2030 là một minh chứng rõ ràng cho vai trò thiết yếu của phụ nữ trong sự phát triển của đất nước. Mục tiêu chung của Chương trình nhằm bảo đảm và thúc đẩy hơn nữa bình đẳng giới; nâng cao vai trò, vị thế, tiếng nói, quyền lợi và nghĩa vụ, trách nhiệm của phụ nữ trong tham gia các lĩnh vực hòa bình, an ninh, góp phần duy trì hòa bình, ổn định và sự phát triển bền vững của quốc gia và trên phạm vi quốc tế.

    Ngoài ra, Việt Nam xếp hạng 74/148 quốc gia trong Chỉ số Khoảng cách Giới toàn cầu (Global Gender Gap Report) năm 2025, tăng 2 bậc so với năm 2024. Đây là một tin vui cho thấy sự cam kết của Việt Nam trên tiến trình thúc đẩy bình đẳng giới. 

    Phụ nữ vẫn phải đối mặt với vô vàn thách thức 

    phụ nữ

    Định kiến giới trong lĩnh vực khoa học – công nghệ: Nam giới vẫn là lực lượng chủ yếu “thống trị” lĩnh

    vực STEM, điều này càng được củng cố thêm bởi các định kiến như “Phụ nữ không phù hợp với khoa học tự nhiên”, “Phụ nữ không giỏi Toán và logic bằng đàn ông”. Cho dù đã có nhiều tiến bộ, nhưng số lượng nhà khoa học là nữ vẫn chỉ chiếm 21,5% trong tổng số các nhà khoa học. Trên toàn cầu, tỷ lệ kỹ sư là phụ nữ cũng chỉ chiếm khoảng 15%. 

    Áp lực kép “Giỏi việc nước, đảm việc nhà”: Vừa phải có sự nghiệp riêng vừa phải chăm sóc tốt cho gia đình – một kỳ vọng của xã hội dưới lớp vỏ của “siêu năng lực” thực chất càng khiến phụ nữ áp lực chồng chất áp lực. Trong khi đó, “Hình phạt khi làm mẹ” (Motherhood penalty) là một trong những lý do lớn khiến phụ nữ dễ kiệt sức, ngại thăng tiến hoặc xây dựng gia đình. 

    Chênh lệch thu nhập và cơ hội nghề nghiệp: Gần 32% nữ giới cảm thấy mức lương thu nhập thấp ảnh hưởng tiêu cực đến chất lượng mối quan hệ của họ với bạn đời dẫn đến hạnh phúc gia đình tan vỡ, trong đó người phụ nữ là người thiệt thòi nhất và cuối cùng là nguồn lực xã hội bất ổn định.

    Phụ nữ lo ngại về việc bị AI thay thế hơn đồng nghiệp nam. Theo các nhà nghiên cứu, 46% phụ nữ và 37% nam giới lo lắng về việc tự động hóa do AI điều khiển thay thế họ trong công việc hiện tại của họ.Hiện nay, ở Việt Nam, phụ nữ chiếm 51% lực lượng lao động và đóng vai trò chính trong công việc gia đình và nuôi dạy con cái. Tỷ lệ nữ giới làm công việc lãnh đạo, quản lý đã được cải thiện nhưng vẫn còn thấp so với các vị trí lãnh đạo, quản lý nói chung, so với sự gia tăng của lực lượng lao động nữ nói riêng. (Theo Tạp chí Diễn đàn Doanh nghiệp, 2025) 

    Thiếu cơ hội tiếp cận các nguồn lực cần thiết. Ví dụ, theo Khảo sát Mức sống dân cư Việt Nam, 63% phụ nữ nông thôn tham gia vào sản xuất nông nghiệp, cao hơn so với tỷ lệ 58% ở nam giới. Đặc biệt, trong cộng đồng dân tộc thiểu số – nơi có tới 81% dân số làm nông – phụ nữ chiếm tỷ trọng lao động lớn. Tuy nhiên, họ lại thường thiếu các nguồn lực cần thiết để phục hồi sau các cú sốc khí hậu như lũ lụt, hạn hán, thiếu nước, đe dọa nghiêm trọng đến sinh kế. (United Nations) 

    Những thách thức trên không chỉ cho thấy phụ nữ vẫn phải nỗ lực để được công nhận, mà còn cho thấy sự phát triển bền vững sẽ không thể đạt được nếu một nửa dân số vẫn bị bỏ lại phía sau.

    Những “khoảng trống” cần tiếng nói và quyết định của phụ nữ 

    “Báo cáo Lợi thế xanh: Vai trò của nữ giới trong lực lượng lao động và lãnh đạo – Nền tảng cho doanh nghiệp phát triển bền vững tại Việt Nam” chỉ ra rằng mặc dù các ngành năng lượng mặt trời, tái chế nhựa, và sản xuất lúa gạo đóng vai trò trung tâm trong các mục tiêu khí hậu của Việt Nam, tỷ lệ nữ giới hiện diện trong lực lượng lao động chính thức và các vị trí lãnh đạo tại ba ngành này vẫn còn rất thấp – chỉ chiếm trung bình lần lượt là 23% và 21%. Khi các ngành này tăng trưởng để đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng của thị trường cũng như mở ra hàng loạt cơ hội việc làm xanh, khoảng cách giới sẽ kìm hãm đổi mới sáng tạo, làm chậm tốc độ tăng trưởng và giảm khả năng cạnh tranh và năng suất của doanh nghiệp.

    Nhóm Ngân hàng Thế giới ước tính lộ trình hướng tới phát thải ròng bằng 0 của Việt Nam sẽ tạo ra gần một triệu việc làm mới tính tới năm 2040, đặc biệt là trong các lĩnh vực liên quan đến khoa học, công nghệ, kỹ thuật và toán học (STEM).  Do đó, các doanh nghiệp cần có những biện pháp chủ động để đảm bảo phụ nữ có thể tiếp cận công bằng các cơ hội việc làm này.

    Bà Caroline Nyamayemombe, Trưởng Đại diện UN Women tại Việt Nam, trong cuộc phỏng vấn trên Vietnam Today nhân dịp 20/10/2025), khẳng định: “Chúng ta cần trao cho phụ nữ tiếng nói, bởi vấn đề không chỉ nằm ở những con số – mà là đánh giá xem môi trường có đủ thuận lợi để họ cất lên tiếng nói, để những quan điểm và trải nghiệm của họ được ghi nhận trong quá trình ra quyết định.” 

    Dù vẫn còn nhiều rào cản và định kiến trên hành trình khẳng định vị thế, phụ nữ Việt Nam đang đứng trước nhiều cơ hội để gây dựng sự nghiệp cũng như theo đuổi cuộc sống của riêng mình: bình đẳng giới được chính phủ thúc đẩy mạnh mẽ, nền kinh tế xanh mở ra hàng triệu việc làm mới, và ngày càng nhiều chính sách, chương trình hỗ trợ phụ nữ. Cùng với sự tiến bộ trong nhận thức xã hội, phụ nữ ngày càng tự tin theo đuổi và dấn thân vào những ngành nghề “phi truyền thống”. Đây không chỉ là những tín hiệu khả quan, mà còn là định hướng cốt lõi cho tương lai: Trao quyền và tạo cơ hội cho phụ nữ chính là nền tảng để xã hội phát triển bền vững.

  • Eco-anxiety ở Millenials và Gen Z: Làm thế nào để không bị “tê liệt” trước tương lai?

    Eco-anxiety ở Millenials và Gen Z: Làm thế nào để không bị “tê liệt” trước tương lai?

    “Có con? Trong điều kiện khí hậu như thế này sao?” – Một câu nói nửa đùa nửa thật quen thuộc thường thấy trong các nội dung ngắn về biến đổi khí hậu trên các nền tảng mạng xã hội. Với nhiều người, đối diện với các vấn đề bất ổn của môi trường bằng những câu đùa giỡn có phần đen tối là một cách để cảm thấy bản thân có tầm kiểm soát nhất định với những gì đang diễn ra xung quanh mình. 

    Nhưng vấn đề thì sẽ luôn còn đó, dù ta có cố gắng đùa giỡn để giảm nhẹ hay lảng tránh sự âu lo. Vào một khoảng lặng bất chợt hay lúc 1h sáng, bạn vẫn có thể cảm nhận nỗi lo về sự tồn vong của thế giới lẩn khuất trong tâm trí mình. Tuy vậy, chúng ta vẫn có cách để đối phó với “Eco-anxiety” và không để nó làm tê liệt mọi hy vọng của bạn cho tương lai. 

    Những âu lo chưa từng có tiền lệ 

    Cháy rừng tại Los Angeles, băng tan ở Nam Cực, động đất tại Myanmar, các cơn bão mạnh, mưa cực đoan, sạt lở đất tại các thành phố phía Bắc Việt Nam, xâm nhập mặn tại Đồng bằng sông Cửu Long… – năm 2025 tiếp tục là một năm với nhiều thiên tai do tác động của biến đổi khí hậu gây ra. Trước tình thế đó, sự âu lo, hoảng sợ, cảm giác tuyệt vọng và bất lực là hoàn toàn dễ hiểu.

    eco-anxiety

    Ảnh: Xâm nhập mặn tại ĐBSCL (Thanh Tùng, VnExpress) 

    Oxford Dictionary định nghĩa “eco-anxiety” là việc lo lắng cực độ về những tác hại đối với môi trường hiện nay và tương lai, do tác động của con người, biến đổi khí hậu gây ra. Theo Time, Hiệp hội Tâm lý học Mỹ lần đầu tiên đặt ra định nghĩa cho thuật ngữ này vào năm 2017, trong bối cảnh nhiều cuộc biểu tình về biến đổi khí hậu diễn ra tại nhiều nơi. 

    Thực tế, âu lo sinh thái không phải là một trạng thái mới. Trong bài viết “Âu lo về khí hậu đang lan rộng trong giới trẻ – liệu họ có thể vượt qua?” đăng tải trên National Geographic, hơn một nửa trong số 10.000 người trẻ được khảo sát trong một nghiên cứu toàn cầu được công bố vào tháng 12 năm 2022 trên tạp chí The Lancet đã đồng ý với tuyên bố: "Nhân loại đang bị diệt vong". Gần một nửa số người được hỏi cho biết những lo ngại về tình trạng của hành tinh đang ảnh hưởng đến giấc ngủ, khả năng học tập, vui chơi và giải trí của họ. 

    Tại Việt Nam, tuy chưa có báo cáo cụ thể nào thống kê số lượng người trẻ có “eco-anxiety”, cảm xúc này không phải là một điều gì mới lạ. Khảo sát của UNICEF (2022) trên gần 3.500 người (trong đó có 1.304 bạn trẻ dưới 35 tuổi) đã chỉ ra đa số người trẻ ý thức rõ trách nhiệm cá nhân trong ứng phó biến đổi khí hậu. Tuy nhiên, nhiều bạn trẻ gặp rào cản như thiếu mạng lưới kết nối (51%), thiếu thông tin đáng tin cậy (48%) và kỹ năng ứng phó. Về tác động thực tế, họ cảm nhận rõ qua ô nhiễm môi trường sống (69%), bữa ăn kém chất lượng (46%) và giảm thu nhập gia đình (43%). Đáng chú ý, hơn một nửa (53%) từng nghĩ đến việc rời bỏ nơi ở vì ảnh hưởng của biến đổi khí hậu và thiên tai.

    eco-anxiety

    Ảnh: Unsplash 

    Eco-anxiety ảnh hưởng đến sức khỏe tinh thần 

    Nếu những thế hệ trước chủ yếu quan tâm và lo lắng đến những vấn đề như làm sao để tìm được một công việc tốt để gắn bó lâu dài, sau đó kết hôn, sinh con đẻ cái, mua nhà, thì Millennials và Gen Z giờ đây (tương lai là gen Alpha) đang phải đối mặt với những hậu quả nặng nề của biến đổi khí hậu. Một trong những hệ quả trực tiếp mà âu lo sinh thái gây ra với người trẻ chính là sức khỏe tinh thần. 

    Bài viết “Nỗi sầu sinh thái lan khắp toàn cầu” trên trang Tia Sáng đề cập đến vấn đề này như sau: “Khó có thể đo lường được toàn bộ tác động của biến đổi khí hậu gây áp lực lên sức khỏe tinh thần của các cá nhân và cộng đồng như thế nào. Vì cho đến nay, các vấn đề về sức khỏe tinh thần thường ít khi được chẩn đoán, do thiếu các dịch vụ về sức khỏe tinh thần, cũng như vấn đề sức khỏe tinh thần vẫn còn bị xem nhẹ….Dịch vụ chăm sóc sức khỏe tâm thần vẫn còn ít và những người thuộc thế hệ lớn tuổi thường chỉ nghĩ là “nhạy cảm quá”, trong khi chính họ vẫn còn sống sót sau những đợt hạn hán trước đây. 

    Thực tế các nghiên cứu cũng cho thấy giới trẻ và thế hệ trước đây có nỗi lo về sinh thái khác nhau, giới trẻ thường lo lắng hơn nhiều. Cũng trong cuộc khảo sát về “nỗi sầu sinh thái” vào năm 2021, gần 40% thanh niên trên toàn thế giới cho biết những lo lắng của mình về biến đổi khí hậu đã bị lờ đi hoặc bác bỏ.” 

    Biến đổi khí hậu tác động lớn hơn đến phụ nữ và các cộng đồng yếu thế

    Có sự khác biệt đáng kể về cách lo âu sinh thái ảnh hưởng đến mọi người dựa trên giới tính và địa vị kinh tế xã hội.

    Sự khác biệt về giới trong lo âu sinh thái

    • Mức độ lo âu cao hơn: Phụ nữ thường trải qua lo âu sinh thái mạnh hơn so với nam giới.

    • Báo cáo cảm xúc tiêu cực nhiều hơn: Các nghiên cứu chỉ ra phụ nữ dễ chia sẻ về sự lo lắng, cảm xúc tiêu cực và đau khổ tâm lý liên quan đến biến đổi khí hậu.

    • Dễ bị tổn thương trước tác động khí hậu: Phụ nữ, đặc biệt trong các nhóm yếu thế, nhạy cảm hơn với căng thẳng do nhiệt độ cao và mất nước.

    • Xu hướng thừa nhận và chia sẻ: Phụ nữ sẵn sàng bộc lộ phản ứng cảm xúc, làm mức độ lo âu sinh thái được ghi nhận cao hơn.

    • Rủi ro chồng chéo: Trong các sự kiện khí hậu, phụ nữ còn đối mặt với bạo lực trên cơ sở giới và bất bình đẳng kinh tế – xã hội.

    Một ví dụ điển hình cho sự khác biệt này chính là cách biến đổi khí hậu tại Đồng bằng sông Cửu Long ảnh hưởng đến những người phụ nữ khu vực này ra sao. Không chỉ sinh kế của nhiều gia đình rơi vào khó khăn, mà người phụ nữ còn buộc phải gánh thêm vai trò đáng kể trong kinh tế gia đình, trong khi áp lực từ công việc chăm sóc hàng ngày chẳng hề thuyên giảm.

    Vai trò giới truyền thống tại Việt Nam thường quy định rằng người phụ nữ chịu trách nhiệm về các công việc gia đình như nấu ăn, chăm sóc các thành viên khác. Sợi dây trách nhiệm ấy gắn chặt suốt nhiều năm qua khiến việc thay đổi công việc của bất kỳ người phụ nữ nào tại ĐBSCL cũng chẳng hề dễ dàng. Với nhiều người, họ tìm đến các công việc thời vụ ở các tỉnh lân cận cách vài, đến vài chục cây số, có thể đi lại trong ngày, để vẫn đảm bảo công việc chăm sóc gia đình. Đổi lại, họ buộc phải chấp nhận sự bận rộn và vất vả hơn. (Theo TheLEADER) 

    Sự khác biệt về kinh tế xã hội và cộng đồng

    • Ảnh hưởng không cân xứng: Lo âu sinh thái tác động mạnh hơn đến các cộng đồng dễ bị tổn thương so với tầng lớp giàu có.

    • Tiếp xúc trực tiếp với rủi ro: Người dân ở cộng đồng thu nhập thấp thường phải đối mặt trực tiếp với các mối nguy hiểm khí hậu → tác động nghiêm trọng đến sức khỏe thể chất và tinh thần.

    • Hạn chế về nguồn lực: Các cộng đồng này ít có cơ hội tiếp cận nguồn lực, giáo dục và giải pháp thích ứng → làm trầm trọng thêm cảm giác bất lực và căng thẳng.

    • Khác biệt với người giàu: Người giàu thường trải qua lo âu sinh thái gián tiếp, chủ yếu từ truyền thông hoặc các diễn đàn học thuật.

    • Chồng chéo thách thức: Các nhóm dễ bị tổn thương còn đối diện nghèo đói, sự ruồng bỏ xã hội và bất công môi trường → làm tăng lo âu sinh thái.

    • Đối tượng đặc biệt nhạy cảm: Phụ nữ và thanh thiếu niên trong những cộng đồng này có tỷ lệ lo âu và rối loạn tâm trạng liên quan khí hậu cao hơn.

    Tóm lại, phụ nữ và các cộng đồng yếu thế trải qua mức độ lo âu sinh thái cao hơn và nghiêm trọng hơn so với nam giới và các tầng lớp giàu có, do cả tác động trực tiếp của khí hậu và bất bình đẳng xã hội định hình nên tính dễ bị tổn thương của họ.

    Biến lo âu sinh thái thành hành động  

    Lo âu, sợ hãi, bất lực là cảm xúc bình thường và dễ hiểu, nhưng điều đó không có nghĩa là bạn nên bỏ cuộc và phó mặc cho biến đổi khí hậu. Hãy thử tìm kiếm và áp dụng các cách khác nhau để dành cho chính mình sự cảm thông, thấu hiểu – có như vậy, bạn mới có thêm năng lượng và sức mạnh. 

    Chân thật với cảm xúc của chính mình 

    Bước quan trọng đầu tiên trong việc đối mặt với âu lo sinh thái là chấp nhận mọi cảm xúc đang diễn ra trong bạn, đặc biệt là các cảm xúc tiêu cực. Nghe thì có vẻ mâu thuẫn và đáng sợ, nhưng chỉ khi chúng ta chấp nhận cảm xúc như nó vốn thế, ta mới có thể bình tâm trở lại và tìm cách vượt qua nó. Hãy cho phép bản thân cảm nhận sự lo lắng, buồn bã và khám phá những cảm xúc này mà không phán xét. Viết xuống những điều mà bạn cảm thấy hay lo sợ cũng là một cách để xác định cụ thể những cảm xúc tiềm ẩn, từ đó dần thấu hiểu, xử lý và kiểm soát chúng bằng lòng trắc ẩn. 

    Tìm lại sự tự chủ và trao quyền hành động cho chính mình 

    Không để phí đồ ăn, sử dụng bình nước cá nhân khi đi mua đồ uống ngoài cửa hàng, tiết kiệm năng lượng, tái chế đồ vật, mua quần áo chất liệu tốt để mặc được lâu dài thay vì tiêu thụ thời trang nhanh, tham gia các hoạt động cộng đồng… – những hành động nhỏ như vậy sẽ  giúp bạn tìm thấy và tăng cường cảm giác chủ động cũng như khả năng đưa ra lựa chọn và kiểm soát. Không chỉ mang lại lợi ích cho môi trường, những hành động cá nhân khi được nhân rộng sẽ góp phần tạo ra thay đổi lớn, kết nối những người có chung suy nghĩ, giảm bớt cảm giác bất lực và cô độc.  

    eco-anxiety

    Ảnh: Unsplash 

    Bỏ điện thoại xuống, đi ra ngoài và kết nối với thiên nhiên 

    Dành thời gian ở trong môi trường tự nhiên – công viên, rừng cây hoặc gần nước – đã được chứng minh là mang lại lợi ích cho sức khỏe tinh thần, bao gồm giảm căng thẳng, cải thiện tâm trạng và giúp mọi người bình tĩnh hơn về mặt cảm xúc. Ngay cả những tương tác nhỏ với thiên nhiên, chẳng hạn như chăm sóc cây cối hoặc lắng nghe âm thanh tự nhiên, cũng có thể tạo ra cảm giác bình tĩnh và tích cực.

    Tìm kiếm và kết nối với những tin tức lạc quan và những người có cùng chí hướng 

    Tiêu thụ tin tức trên mạng quá nhiều cũng gây ảnh hưởng tiêu cực đến tâm trạng và sức khỏe tinh thần của bạn. Dù việc cập nhật thông tin là quan trọng, nhưng nếu tiếp xúc liên tục với các tin tức, bình luận có phần tiêu cực sẽ làm gia tăng sự lo lắng, khiến bạn có cảm giác như cả thế giới đang chìm trong khủng hoảng và không có sự cứu rỗi nào cho loài người nữa. 

    Nhưng thực tế lại có thể rất khác so với những gì bạn nghĩ. Ngoài kia, vẫn có những cá nhân, nhóm, cộng đồng đang ngày ngày tìm tòi, thực hiện và hiện thực hóa những giải pháp với biến đổi khí hậu. Hãy tìm đọc và theo dõi các chuyên gia, các kênh tin tức chuyên sâu để có cái nhìn đa chiều, toàn diện và hy vọng hơn, thay vì cho rằng ngày tận thế đang cận kề. 

    Thực hành chăm sóc bản thân và vận động mỗi ngày

    Chăm sóc bản thân là một tuyên ngôn của sự bền bỉ giữa những bất định và căng thẳng của thế giới. Vận động ít nhất 30 phút mỗi ngày cũng có thể giúp bạn khỏe mạnh hơn. Chơi một hay một vài môn thể thao không chỉ giúp tăng cường sức chịu đựng của cơ bắp mà còn gia tăng sự bền bỉ của tinh thần. Những bài tập thiền giúp bạn chậm lại, lắng đọng và quan sát bên trong tốt hơn. 

    Hãy nuôi dưỡng sự bền bỉ, khả năng tự phục hồi thông qua những cách thức chăm sóc chính mình. Mỗi người có những nhu cầu, thói quen và nghi thức khác nhau, hãy tìm ra sự khác biệt của mình, bạn nhé. 

    Tìm kiếm sự trợ giúp chuyên nghiệp nếu cần

    Nếu chứng lo âu trở nên nghiêm trọng qua mỗi ngày, hãy tìm đến sự trợ giúp của các nhà trị liệu để có thêm các công cụ thấu hiểu và kiểm soát cảm xúc hiệu quả hơn.

    Âu lo sinh thái mang đến những cảm giác nặng nề, khó có thể bỏ qua. Sau những lời đùa cợt, những giờ lướt mạng xã hội đầy tin tức tiêu cực, hay khoảnh khắc buồn lòng khi nhận ra bầu không khí quanh khu phố thân thuộc đã không còn trong lành như trước, chúng ta vẫn cần tiếp tục làm gì đó. Điều quan trọng là mỗi người làm những gì nằm trong khả năng của mình để góp phần cải thiện môi trường, giúp Trái đất có cơ hội được “chữa lành”. Nhờ đó, chính chúng ta và các thế hệ tương lai mới có thể được sống trong một hệ sinh thái an toàn, khỏe mạnh. Biến đổi khí hậu không thể biến mất hoàn toàn, nhưng từng hành động nhỏ của mỗi cá nhân vẫn có thể góp phần giảm thiểu tác hại của nó.

  • Ngày Quốc tế Phụ Nữ (8/3) đã thay đổi vai trò giới trong gia đình và xã hội ra sao?

    Ngày Quốc tế Phụ Nữ (8/3) đã thay đổi vai trò giới trong gia đình và xã hội ra sao?

    Bình đẳng giới là động lực phát triển của toàn xã hội, nơi mỗi cá nhân được tự do định hình cuộc sống mà không bị gò bó trong khuôn mẫu giới tính. Nhân ngày Quốc tế Phụ nữ (8/3) hãy cùng nhìn lại lịch sử và xem cách xã hội đã phát triển theo hướng bình đẳng hơn như thế nào.

    Ngày Quốc tế Phụ Nữ
    Ngày Quốc tế Phụ Nữ (8/3) đã thay đổi vai trò giới trong gia đình và xã hội ra sao?

    Lịch sử ra đời của Ngày Quốc tế Phụ nữ 8/3

    Ngày Quốc tế Phụ nữ bắt nguồn từ những phong trào đấu tranh của lao động nữ vào cuối thế kỷ 19, đầu thế kỷ 20. Vào ngày 8/3/1908, khoảng 15.000 phụ nữ đã diễu hành trên đường phố New York, yêu cầu quyền bầu cử, cải thiện điều kiện làm việc và tăng lương. Những tiếng nói này nhanh chóng lan rộng, và đến năm 1910, Hội nghị Phụ nữ Xã hội Chủ nghĩa Quốc tế tại Copenhagen (Đan Mạch) đã chính thức đề xuất một ngày đặc biệt để tôn vinh phụ nữ cũng như đấu tranh cho quyền lợi của họ. Hơn sáu thập kỷ sau, vào năm 1977, Liên Hợp Quốc công nhận ngày 8/3 là Ngày Quốc tế Phụ nữ, đánh dấu một cột mốc quan trọng trong phong trào bình đẳng giới (Nguồn: UN Women).  

    Trong thế kỷ 19 và đầu thế kỷ 20, phụ nữ bị hạn chế trong việc tiếp cận quyền bầu cử, giáo dục và cơ hội nghề nghiệp. Xã hội thời bấy giờ định hình vai trò của họ chủ yếu trong phạm vi gia đình, với công việc nội trợ và chăm sóc con cái. Hệ thống pháp luật cũng củng cố bất bình đẳng này qua việc hạn chế quyền sở hữu tài sản và quyền ký kết hợp đồng độc lập của phụ nữ.

    Giữa thế kỷ 20, chiến tranh thế giới đã tạo ra sự thay đổi lớn trong nhận thức về năng lực của phụ nữ. Khi nam giới ra mặt trận, phụ nữ đảm nhận vai trò sản xuất trong các nhà máy, chứng minh khả năng thích ứng và hiệu quả lao động của họ. Sự kiện này đã thúc đẩy yêu cầu về bình đẳng nghề nghiệp và tiền lương sau chiến tranh, mở đầu cho những thay đổi cơ bản trong cấu trúc việc làm. Giai đoạn những năm 1960-1980 chứng kiến sự bùng nổ của phong trào nữ quyền thế hệ thứ hai, khi phụ nữ tiếp tục đấu tranh không chỉ trong công việc mà còn trong đời sống cá nhân. Họ yêu cầu quyền kiểm soát sinh sản, bình đẳng trong gia đình và sự công nhận nhiều hơn từ xã hội.  

    Bước sang thế kỷ 21, vai trò của phụ nữ không ngừng mở rộng và phá vỡ nhiều định kiến. Họ ngày càng đảm nhiệm nhiều vị trí lãnh đạo trong chính trị và doanh nghiệp, với những cái tên tiêu biểu như Jacinda Ardern – cựu Thủ tướng New Zealand, Kamala Harris – Phó Tổng thống Mỹ, hay Nguyễn Thị Phương Thảo – nữ tỷ phú tự thân đầu tiên của Việt Nam, CEO Vietjet Air.

    Cùng với đó, phong trào #MeToo đã góp phần nâng cao nhận thức toàn cầu về bình đẳng giới và chống quấy rối tình dục, giúp phụ nữ có tiếng nói mạnh mẽ hơn. Không còn bị giới hạn trong các lĩnh vực truyền thống, phụ nữ ngày nay đang khẳng định mình trong các ngành STEM (Khoa học, Công nghệ, Kỹ thuật, Toán học), thể thao và nghệ thuật. Những cái tên như Fei-Fei Li – nhà khoa học hàng đầu về trí tuệ nhân tạo, Serena Williams – huyền thoại quần vợt, hay Beyoncé – nghệ sĩ có sức ảnh hưởng lớn trong làng âm nhạc, cho thấy phụ nữ đang góp phần tạo nên một xã hội công bằng hơn cho tất cả mọi người.

    Sự thay đổi vai trò của đàn ông

    Khi phụ nữ bắt đầu đấu tranh cho quyền lợi của mình, từ quyền bầu cử, quyền lao động đến quyền kiểm soát cuộc sống cá nhân, những kỳ vọng đặt lên vai đàn ông cũng không còn giống như trước. Ngày càng nhiều nam giới tham gia vào vai trò nội trợ, chăm sóc con cái, thay vì xem đó là công việc của phụ nữ. Xu hướng “ông bố bỉm sữa” trở nên phổ biến hơn, với những tấm gương tiêu biểu như Mark Zuckerberg – nhà sáng lập Facebook, từng xin nghỉ phép để chăm con sơ sinh.  

    Không chỉ trong gia đình, đàn ông cũng mở rộng vai trò trong xã hội. Ngày càng nhiều nam giới làm việc trong các lĩnh vực từng được xem là “dành cho phụ nữ” như y tá, giáo viên mầm non hay chăm sóc sức khỏe. Đồng thời, quan niệm về “trụ cột kinh tế” cũng dần thay đổi khi nhiều gia đình có người vợ là lao động chính, còn người chồng đóng góp theo những cách khác, từ chăm con đến hỗ trợ sự nghiệp của vợ.  

    Ngày Quốc tế Phụ Nữ
    Ảnh minh họa

    Standard Chartered Việt Nam đã áp dụng chế độ nghỉ sinh công bằng, cho phép nhân viên nam nghỉ năm tháng hưởng nguyên lương khi vợ sinh con hoặc nhận con nuôi. Bên cạnh đó, các chính sách hỗ trợ phụ nữ trong giai đoạn tiền mãn kinh cũng cho thấy cách doanh nghiệp đang tạo ra môi trường làm việc bình đẳng hơn.  

    Sự thay đổi trong vai trò của cả hai giới đã làm thay đổi cách vận hành của xã hội hiện đại. Nếu trước đây phụ nữ phải chịu áp lực gánh vác toàn bộ công việc nhà, thì ngày nay, nhiều cặp vợ chồng có xu hướng chia sẻ trách nhiệm nội trợ một cách công bằng hơn. Xã hội cũng dần chấp nhận rằng đàn ông có thể bộc lộ cảm xúc, thể hiện sự yếu đuối và tìm kiếm sự hỗ trợ về tâm lý mà không bị đánh giá. Những chuyển biến này góp phần xây dựng một xã hội linh hoạt hơn, nơi mỗi người có thể phát triển theo cách riêng, không bị ràng buộc bởi những định kiến giới đã tồn tại hàng thế kỷ.

    Chân Thực. 

  • Genderme – Giới và Bình đẳng giới dưới lăng kính của học sinh

    Genderme – Giới và Bình đẳng giới dưới lăng kính của học sinh

    Bài viết nằm trong chuỗi bài Những dự án xã hội ấn tượng bởi Gen Z thuộc Series Mở Đường Dẫn Lối, được đồng hành bởi Standard Chartered để hỗ trợ giới trẻ tìm hiểu, ứng dụng ESG để thúc đẩy Phát Triển Bền Vững tại Việt Nam.

    Genderme - Giới và Bình đẳng giới dưới lăng kính của học sinh
    Genderme – Giới và Bình đẳng giới dưới lăng kính của học sinh

    Thành lập dự án xã hội là cách mà Nguyệt Hà đã tự cho mình cơ hội để dấn thân và khám phá những tiềm năng bên trong. Và bất ngờ thay, thông qua chính dự án, giúp Hà hiểu sâu sắc về chủ đề mà mình đang hướng tới, đồng thời, giúp Hà nhận ra lĩnh vực khiến bản thân hứng thú và tiềm năng để phát triển xa hơn trong lĩnh vực đó.

    Trong bài viết hôm nay, Dear Our Community mời các bạn cùng trò chuyện với Nguyệt Hà (hiện là học sinh lớp 12, trường THPT Lê Quý Đôn, Hà Đông, Hà Nội) – Trưởng dự án Genderme – dự án truyền thông nâng cao hiểu biết của các bạn trẻ về Giới và Bình đẳng giới, thành lập tháng 5/2021.

    Hình ảnh: Nguyệt Hà - Trưởng dự án Genderme (thứ 4 từ trái sang)
    Hình ảnh: Nguyệt Hà – Trưởng dự án Genderme (thứ 4 từ trái sang)

    Trước hết, Hà có thể chia sẻ vì sao bạn lại muốn làm dự án về chủ đề Giới và Bình Đẳng Giới được không?

    Cơ duyên để thành lập nên dự án đến từ việc mình là đại sứ của tổ chức ASEAN Youth Organization (AYO). Với vai trò này thì mỗi bạn đại diện mỗi nước sẽ cần thực hiện dự án xã hội tại nước mình và dưới sự hướng dẫn và bảo trợ của AYO. Lúc này, bản thân mình đã rất yêu thích các vấn đề liên quan về phụ nữ, trẻ em gái, bình đẳng giới tại Việt Nam. Đây là mục tiêu số 5 trong 17 mục tiêu phát triển bền vững của Liên Hợp Quốc. Việc bắt đầu từ mối quan tâm của mình để xây dựng dự án sẽ giúp tiết kiệm thời gian và có nhiều động lực để bắt đầu hơn.

    Dù vậy, ban đầu mình cũng không dự định sẽ phát triển dự án quá mạnh. Một phần là vì tự ti với tính cách khá hướng nội, và cũng không chắc mình có thể làm đủ tốt. Nên mình bắt đầu với kỳ vọng khá nhỏ để ít áp lực. Làm vì phương châm muốn thử sức, xem mình có thể làm tới đâu, và không ngờ dự án có thể đi được tới hôm nay.

    Nguồn: https://vietnam.un.org/vi/sdgs/5
    Nguồn: https://vietnam.un.org/vi/sdgs/5

    Với Genderme, thì dự án tập trung các khía cạnh giới (nam với nữ); quyền con người; tiêu chuẩn kép và nữ quyền. Ở đây, tiêu chuẩn kép được hiểu những tiêu chuẩn mà một nhóm người phải tuân theo, trong khi nhóm khác thì không. Ví dụ: con trai thì phải học khối tự nhiên, con gái học khối xã hội, con trai không được khóc hay tỏ ra yếu đuối. Hay như việc đàn ông đi làm thì được cho là hoàn thành bổn phận, còn phụ nữ đi làm thì lại bị xem là bỏ bê gia đình. Những tiêu chuẩn kép vẫn tồn tại này tạo ra rào cản vô hình trong nỗ lực thúc đẩy bình đẳng giới tại Việt Nam.

    Đâu là những hoạt động nổi bật của dự án mà bạn rất tự hào?

    Genderme tập trung vào các nội dung truyền thông trực tuyến về chủ đề trên. Thông thường là các bài viết cung cấp thông tin, góc nhìn đúng đắn về bình đẳng giới. Ngoài ra, nhóm cũng cố gắng tạo ra nhiều hình thức nội dung đa dạng, giúp đối tượng trẻ tiếp nhận một cách trực quan hơn, và tương tác với kênh nhiều hơn.

    Ví dụ, nhóm lên ý tưởng thực hiện video phỏng vấn học sinh và giáo viên trường và những người đi đường mang tên Genderview về góc nhìn của họ về giới và bình đẳng giới. Hay như Gendervoice là podcast về những câu chuyện gần gũi, các khía cạnh trong đời sống của một bạn trẻ. Hay như tổ chức cuộc thi Viết về bình đẳng giới ngay trong đại dịch và nhận về những kết quả rất bất ngờ.

    Hình ảnh: Các bài đăng trong cuộc thi viết về bình đẳng giới. Nhiều bạn đã chia sẻ, đại dịch đã khiến bạn nhận ra nhiều vấn đề bất bình đẳng trong chính gia đình mình.
    Hình ảnh: Các bài đăng trong cuộc thi viết về bình đẳng giới. Nhiều bạn đã chia sẻ, đại dịch đã khiến bạn nhận ra nhiều vấn đề bất bình đẳng trong chính gia đình mình.

    Bên cạnh đó, nhóm cũng cố gắng thực hiện các hoạt động trực tiếp (offline). Đơn cử như sự kiện chia sẻ về chủ đề bình đẳng giới với sự hỗ trợ từ Đại Sứ Quán Mỹ là một trong các sự kiện thành công và ấn tượng nhất mà các bạn thành viên của Genderme đã làm được.

    Sắp tới, nhóm dự kiến tổ chức hoạt động tranh biện nhằm tạo ra nhiều không gian để tương tác với các bạn trẻ hơn, đồng thời, khuyến khích sự tham gia và tiếng nói của họ vào vấn đề này.

    Ngoài ra, mỗi mùa tuyển sinh, Genderme nhận được vô số đơn ứng tuyển, có mùa nhận tới hơn 500 hồ sơ trong vòng một tháng. Đó là những khích lệ rất lớn với tụi mình.

    Hình ảnh: Dự án cung cấp
    Hình ảnh: Dự án cung cấp

    Trong quá trình truyền thông về chủ đề này, có bao giờ bạn gặp phải những sự cố truyền thông chưa? Và bài học rút ra là gì?

    Đó là lần nhóm đăng một bài viết chia sẻ quan điểm về tục cướp vợ của người H’mông. Thời điểm này, chủ đề này đang khá nổi và có nhiều tranh luận trên các kênh truyền thông. Đứng ở góc nhìn của Genderme thì tục lệ này không phù hợp khi đánh giá về khía cạnh bình đẳng giới. Tuy vậy, việc đưa ra những góc nhìn quá thẳng thắn và thiếu sự cân nhắc các yếu tố như văn hoá, phong tục tập quán của cộng đồng này đã khiến bài viết nhận được nhiều ý kiến trái chiều. Phần lớn cho rằng, nhóm còn quá non trẻ để có thể nói về vấn đề trên và thể hiện được góc nhìn trung lập. Sau đó, em và các bạn đã phải tìm đến sự tư vấn của các thầy cô. Dù vậy, vẫn có nhiều quan điểm khác nhau, khiến nhóm khá lúng túng, và đi đến quyết định sẽ ẩn bài đăng và đính chính lại nội dung trên kênh của mình.

    Bài học rút ra sau sự cố đấy là việc hiểu sâu và hiểu bao quát về chủ đề mình đang làm là rất quan trọng. Trong nhiều trường hợp, chính sự chủ quan khi không cân nhắc đến các bối cảnh khác nhau đã khiến việc đưa thông tin tạo ra nhiều tranh cãi tiêu cực. Khi tiếp nhận góp ý, nhóm cũng rất cởi mở, và với tinh thần cầu thị để hoàn thiện nội dung tốt hơn. Đây cũng là điểm mà sau 2 ngày thì sự cố này cũng “hạ nhiệt" và nhóm có dịp để ngồi lại trao đổi nội bộ kỹ hơn để cùng học hỏi.

    Hình ảnh: Dự án cung cấp
    Hình ảnh: Dự án cung cấp

    Trong quá trình hoạt động, đội nhóm của bạn có gặp phải những khó khăn nào không?

    Với dự án này, khó khăn lớn nhất đó là vấn đề quản lý nhân sự và giải quyết xung đột nội bộ khi bất đồng quan điểm. Đội ngũ khi mới thành lập đã tranh luận rất căng thẳng mỗi khi có những ý kiến khác nhau về định hướng chiến lược cho Genderme. Trong những lần như vậy, em cũng nhận ra là mình có cái tôi khá lớn khi luôn muốn các bạn phải chấp nhận ý kiến của mình là phù hợp nhất. Cái tôi lớn khiến em chưa biết cách lắng nghe và tiếp thu ý kiến từ mọi người. Điều này làm ảnh hưởng tới tiến độ của dự án; mặt khác, khi các thành viên không hoà hợp thì môi trường làm việc chung khá là ngột ngạt, nhân sự rời đội ngũ trong những mùa đầu một phần cũng vì lý do trên.

    Sang những mùa sau, em nghiệm ra việc tiếp nhận sự đóng góp và công nhận những ý tưởng hay từ mọi người giúp bầu không khí đội nhóm tích cực hơn, mọi người cảm thấy hoà hợp và gắn kết hơn. Điều đó rất quan trọng để có được sự gắn bó dài hạn và ổn định từ các bạn, nhất là khi đây là một dự án học sinh và không có quá nhiều ràng buộc.

    Theo góc nhìn của em, đâu là những kỹ năng quan trọng khi thực hiện dự án?

    Đầu tiên, em đánh giá kỹ năng làm việc nhóm là cực kỳ quan trọng, quyết định sự thành công của dự án. Khó khăn em chia sẻ ở trên ít nhiều có sự liên quan, vì khi đó bản thân em chưa biết cách phối hợp với các bạn khác để làm việc, và gây ra khá nhiều tác hại. Thực tế cho thấy, bạn không thể tự làm một mình, mà chỉ có thể đi xa khi có bên mình một đội nhóm hợp rơ đồng hành.

    Kỹ năng giao tiếp cũng quan trọng không kém, khi bạn sẽ phải gặp nhiều đối tác khác nhau như diễn giả, nhà tài trợ, các bạn tình nguyện viên, … Bạn sẽ cần trau dồi khả năng trình bày ngắn gọn, súc tích; hay phải luyện tập việc nói trước công chúng. Mình cũng đã trải qua những thời điểm loay hoay để cải thiện điều này vì bản thân khá hướng nội. Nhưng tới thời điểm này, mình có thể tự tin là đã làm chúng ổn hơn xưa rất nhiều.

    Cuối cùng là khả năng lãnh đạo, cùng với khả năng quản lý và vận hành dự án. Hai điểm này sẽ song hành cùng nhau để giúp mọi thứ được trôi chảy và có sự phối hợp tốt nhất.

    Hình ảnh: Dự án cung cấp
    Hình ảnh: Dự án cung cấp

    Các bạn trẻ muốn thực hiện các dự án xã hội thì cần cân nhắc những yếu tố nào để giúp dự án thành công?

    Đầu tiên các bạn cần xác định rõ mức độ quan tâm của mình với chủ đề trên có đủ lớn để triển khai thành dự án không? Genderme với mình là đam mê rất lớn, càng làm càng muốn phát triển thêm, ngày nào cũng suy nghĩ ra ý tưởng mới, trao đổi thường xuyên với nội bộ để các bạn luôn được truyền lửa và thấy mình là một phần của hành trình.

    Thứ hai, đó là sự sáng tạo. Nhóm luôn cố gắng nghĩ ra những ý tưởng “độc lạ" nhất. Đơn cử như chính logo cho dự án – hình hai chú cá ngựa để hàm ý về sự bình đẳng giới, vì trong tự nhiên cá ngựa đực sẽ mang thai hộ cá ngựa cái. Chính những ý tưởng đó đã giúp Genderme nổi bật giữa nhiều dự án học sinh hiện nay.

    Cuối cùng là môi trường làm việc thoải mái để các thành viên không cảm thấy bị áp lực hay bị ra rìa. Bằng những sắp xếp có chủ đích như việc chọn ngẫu nhiên các bạn trong các ban khác nhau để ngồi làm việc chung. Điều này sẽ khiến các bạn phải nói chuyện và tương tác với nhau. Từ đó, thúc đẩy và xây dựng mối quan hệ nội bộ gần gũi, cởi mở hơn.

    Dự án Genderme đã ảnh hưởng tới cá nhân Hà như thế nào?

    Dự án đã giúp mình trưởng thành và hiểu rõ bản thân hơn. Trước đây, mình chưa từng nghĩ lại hứng thú và phấn khích đến thế khi tìm hiểu sâu về giới và bình đẳng giới. Cá nhân mình học được rất nhiều từ chính những kiến thức đó, rồi tham gia các cuộc thi, các sáng kiến về giới – những trải nghiệm đó giúp mình mạnh dạn hơn.

    Ngoài ra, khi chuyên tâm làm dự án, mình được nhiều thầy cô, bạn bè biết đến và còn nhận được những lời mời cộng tác viết về chủ đề trên. Thông qua dự án, nhiều cơ hội mở ra hơn, giúp mình xác định được mối quan tâm và động lực cho cá nhân. Và đó chính là điều ý nghĩa nhất. Do đó, mình cũng hy vọng các bạn trẻ hôm nay cũng sẽ có được những trải nghiệm thú vị đó bằng cách cho mình cơ hội tham gia trực tiếp vào những dự án xã hội như thế này.

    Cảm ơn Hà vì phần chia sẻ.

    ​Những dự án xã hội ấn tượng bởi Gen Z là tuyến nội dung nhằm giới thiệu những cá nhân và những dự án xã hội mới do các bạn trẻ thực hiện, nhằm mục đích truyền cảm hứng, khơi gợi sự quan tâm và đóng góp giải pháp từ các bạn trẻ. Tuyến bài thuộc Series Mở Đường Dẫn Lối, được đồng hành bởi Standard Chartered để hỗ trợ giới trẻ tìm hiểu, ứng dụng ESG để thúc đẩy Phát Triển Bền Vững tại Việt Nam.

    Hãy Theo dõi Dear Our Community để cập nhật nhanh chóng về những nội dung thú vị, và những khóa học sắp sửa ra mắt về Xây dựng chương trình, Gây quỹ và Truyền thông để giúp bạn bắt đầu hành trình nghề nghiệp tạo tác động của mình nhé.

  • Để phòng chống xâm hại tình dục không chỉ là thông điệp – Dự án Chấm Bi Đỏ

    Để phòng chống xâm hại tình dục không chỉ là thông điệp – Dự án Chấm Bi Đỏ

    Khi chia sẻ về chủ đề mà dự án Chấm Bi Đỏ đang hướng tới – Phòng chống xâm hại tình dục – không khó để nhận ra rằng đây vẫn còn là một chủ đề nhạy cảm, ít khi được nhắc tới trong các nội dung giáo dục phổ thông và trong gia đình. Chính vì việc tránh đề cập hay thảo luận, nhiều trẻ em, người vị thành niên hoặc cả người đã trưởng thành có thể không nhận ra đâu là những hành vi mang yếu tố xâm hại; đồng thời, cũng sẽ không biết cách tự bảo vệ mình hay lên tiếng khi cần thiết.

    Vậy làm cách nào để người trẻ hôm nay có thể hiểu rõ hơn về vấn đề này, và trang bị cho mình những kiến thức cần thiết, mời bạn cùng lắng nghe phần trò chuyện với bạn Huỳnh Ngọc Tường Vân (sinh năm 2002) – hiện đang điều hành dự án Chấm Bi Đỏ để cùng có câu trả lời nhé.

    Bài viết nằm trong chuỗi bài phỏng vấn Những dự án xã hội ấn tượng bởi Gen Z do Dear Our Community khởi xướng.

    Để phòng chống xâm hại tình dục không chỉ là thông điệp - Dự án Chấm Bi Đỏ
    Nguồn hình ảnh: Fanpage Chấm Bi Đỏ – Tường Vân (bên phải) và founder dự án Anh Thư (bên trái).

    Như đề cập ở trên, xâm hại tình dục vẫn còn là một chủ đề nhạy cảm trong cộng đồng, vậy thì lý do nào thôi thúc bạn “nên duyên" với Chấm Bi Đỏ?

    Trước hết, mình xin chia sẻ qua một chút về Chấm Bi Đỏ để các bạn có sự hình dung. Dự án có tuổi đời còn khá trẻ, thành lập năm 2021 với hình ảnh những chấm bi – đại diện cho tiếng nói và sự lan tỏa trong cộng đồng về vấn đề còn khá nhức nhối này. Dự án theo đuổi sứ mệnh góp phần nâng cao nhận thức của cộng đồng về chủ đề Phòng chống xâm hại tình dục. Thông qua việc cung cấp những nội dung về Giáo dục giới tính, và các kiến thức, thông tin về chủ đề Phòng chống xâm hại tình dục, dự án hy vọng có thể giúp các bạn trẻ tự bảo vệ bản thân, và sẵn sàng lên tiếng khi cần.

    Đối với cá nhân, từ trước đến giờ, mình khá quan tâm đến các vấn đề xã hội. Khi bắt đầu trở thành sinh viên, có nhiều cơ hội tìm hiểu về các dự án cộng đồng để tham gia, mình biết đến Chấm Bi Đỏ, và bắt đầu tìm hiểu sâu hơn về vấn đề mà dự án đang hướng tới giải quyết.

    Theo số liệu của Bộ Công an, chỉ tính riêng năm 2020, phát hiện 1.945 vụ xâm hại 2008 trẻ em, trong đó 1.506 bị xâm hại về tình dục (chiếm tới 70% tổng số vụ được phát hiện); 97% số vụ bị phát hiện đối tượng đều có quen biết với nạn nhân, và gia đình của nạn nhân; để lại hậu quả nặng nề cho người bị hại. Đây vẫn chỉ là phần nổi của tảng băng, khi ở nhiều nơi, trẻ em, trẻ vị thành niên còn ít được bảo vệ.

    Do đó, mình cũng nhận thấy, giáo dục trong gia đình về chủ đề trên là rất quan trọng. Thông qua việc truyền thông cho chính đối tượng trực tiếp – các bạn học sinh, sinh viên trong độ tuổi từ 16-25, dự án mong muốn có thể gián tiếp lan tỏa tới chính gia đình của các bạn về vấn đề trên. Mỗi bạn trẻ tiếp cận thông tin từ Chấm Bi Đỏ có thể hoàn toàn là một đại sứ thông tin, truyền đi những thông điệp tích cực, những thông tin đúng đắn, để giúp cộng đồng nâng cao sự hiểu biết và đẩy lùi những hành vi không phù hợp và vi phạm pháp luật kia. Chính vì rất ấn tượng với mục tiêu cao đẹp ấy của dự án mà mình đã quyết định tham gia Chấm Bi Đỏ. Hiện tại, mình đang là Phó Ban tổ chức của dự án.

    Hình thức hoạt động chính của dự án là truyền thông trực tuyến thông qua các nền tảng mạng xã hội như Facebook, vì đây là nơi tập hợp đông đảo nhất đối tượng mà tụi mình đang hướng tới. Các hoạt động có tương tác cao nhất hiện tại là những dạng nội dung kể chuyện (storytelling) và những hội thảo (workshop) được tổ chức trực tuyến tại Fanpage của Chấm Bi Đỏ, thu hút hàng nghìn lượt tương tác. Sau 2 năm thành lập và hoạt động, Fanpage hiện có tới hơn 27,000 lượt thích và theo dõi nội dung. Đây là một trong những thành công nho nhỏ, khích lệ tụi mình tiếp tục triển khai dự án trong các năm sau.

    Bài viết “Bạn mặc gì hôm bị xâm hại" thu hút hơn 24,000 lượt tương tác, 1,500 lượt bình luận, 13,000 lượt chia sẻ lại trên mạng xã hội.
    Bài viết “Bạn mặc gì hôm bị xâm hại" thu hút hơn 24,000 lượt tương tác, 1,500 lượt bình luận, 13,000 lượt chia sẻ lại trên mạng xã hội.

    Bạn và dự án có gặp phải những khó khăn nào khi thực hiện hoạt động truyền thông về chủ đề trên?

    Tất nhiên là rất nhiều khó khăn. Đầu tiên phải kể đến việc khi chọn Facebook là nơi để truyền tải thông tin, nội dung của tụi mình phải đi qua “bộ lọc" của Facebook, và đôi khi những từ ngữ nhạy cảm sẽ bị chặn ngay. Do đó, tụi mình phải suy nghĩ rất cẩn thận mỗi khi đăng tải nội dung nào đó. Tất cả thành viên khi đã tham gia vào dự án thì đều cùng chung một suy nghĩ: Nếu vì nhạy cảm mà giữ im lặng, thì các nạn nhân sẽ cảm thấy sợ hãi và kẻ ác cứ thể lấn tới. Do đó, tụi mình sẽ tìm những cách phù hợp và tinh tế nhất để truyền tải nội dung, nhằm thay đổi nhận thức về xâm hại tình dục và giúp các bạn đã từng bị xâm hại có thể cởi mở để lên tiếng nhiều hơn.

    Ngoài ra, khi làm về chủ đề này, nhóm cũng phải tự tìm hiểu và học hỏi thêm rất nhiều. Quấy rối hay xâm hại là những phạm trù rộng và bao hàm nhiều hành vi, hình thức khác nhau. Ví dụ như quấy rối thì có thể bằng lời nói, không bằng lời nói, hoặc bằng sự đụng chạm thể chất. Quấy rối trên mạng internet cũng trở nên phổ biến hơn, điển hình là những bình luận khiếm nhã hướng tới một đối tượng yếu thế. Xâm hại tình dục là mức độ nghiêm trọng nhất. Do đó, nhóm luôn cố gắng trau dồi thêm và tự “training” (tập huấn) thêm đội nhóm của mình mỗi ngày để đảm bảo thông tin cung cấp mang tính chính xác cao, và những nội dung truyền thông thực sự phù hợp.

    Vân nghĩ sao về câu nói "Không có lửa làm sao có khói", hay còn gọi là "đổ lỗi cho nạn nhân" (victim blaming)", bạn có nghĩ đây cũng là một rào cản trong nhận thức của một bộ phận cộng đồng khi nhìn nhận về vấn đề trên. Và Chấm Bi Đỏ đã làm gì để thay đổi suy nghĩ đó?

    Thay vì tập trung lên án hành vi sai lệch, nhiều người thường có xu hướng đổ lỗi cho người yếu thế vì họ dễ bị bắt nạt và ít có khả năng phản kháng hơn. Trong các vụ bạo hành, xâm hại…, người ta mới quy kết là nạn nhân ăn mặc thiếu đứng đắn nên mới khiến thủ phạm nảy sinh ý đồ xấu,… Điều này một mặt khiến nạn nhân phải chịu những định kiến vô lý, gánh nặng tâm lý không đáng có, mặt khác khiến những người lâm vào tình cảnh tương tự không dám lên tiếng tố cáo, không đủ dũng khí đối diện với dư luận và tội phạm. Do đó, thay vì ngăn ngừa tội ác, việc đổ lỗi cho nạn nhân lại tạo điều kiện cho cái ác xảy ra nhiều hơn.

    Đây cũng là điều mà tụi mình lo lắng xảy ra với các nạn nhân. Mọi mũi dao đều chĩa vào họ, trong khi hung thủ mới là kẻ cần phải lên án. Chấm Bi Đỏ, vì thế, mong muốn thay đổi nhận thức của cộng đồng chính bằng cách lên tiếng mạnh mẽ và thường xuyên hơn, dù điều này không phải một sớm một chiều. Điều này lại khẳng định một lần nữa tầm quan trọng của giáo dục trong gia đình về các vấn đề nêu trên.

    Ảnh: internet
    Ảnh: internet

    Từ góc nhìn cá nhân, Vân nghĩ các bạn trẻ hiện nay có quan tâm đến vấn đề xã hội không? Và theo bạn, tham gia các dự án xã hội có mang lại nhiều lợi ích cho các bạn trẻ không?

    Theo quan sát của mình thì vẫn còn khá ít các bạn trẻ quan tâm và có mong muốn góp phần giải quyết vấn đề xã hội trong khả năng của mình. Nếu chỉ đọc tin tức mỗi ngày thì mình nghĩ chưa đủ. Bạn quan tâm là khi bạn thể hiện qua những hành động cụ thể, với sự nghiêm túc và nhận thức sâu về vai trò của bản thân cũng như về vấn đề mình muốn tham gia giải quyết.

    Tất nhiên, tùy theo ưu tiên của mỗi bạn vào từng giai đoạn cụ thể để quyết định xem có nên tham gia vào một dự án nào đó không, nhưng với mình, việc tham gia dự án xã hội như Chấm Bi Đỏ khi còn là sinh viên đã giúp mình lớn lên rất nhiều, bên cạnh việc học chính khoá. Không chỉ về lượng kiến thức về chủ đề mà mình đọc và xử lý mỗi ngày, mà còn là khoảng thời gian để mình trau dồi thêm nhiều kỹ năng mà trước đây còn khá yếu như nói chuyện trước công chúng, kỹ năng trình bày, thuyết trình, mình cởi mở hơn nhiều so với trước đây, vì thế, mình cũng trở nên mạnh dạn hơn, gặp gỡ nhiều người hơn và học hỏi từ họ.

    Khi thực hiện dự án, mình rèn được kỹ năng làm việc đội nhóm, tư duy phản biện và cả cách để nghiên cứu thị trường, đối tượng mục tiêu. Ngoài ra, việc làm dự án cũng giúp mình tích lũy nhiều trải nghiệm thực tế, giúp mình trở nên linh hoạt hơn, biết việc mình cần làm và có góc nhìn tổng quát hơn về sự việc.

    Do đó, mình nghĩ, một khi đã xác định quan tâm về một vấn đề cụ thể, và bắt tay vào làm, thì hãy làm thật nghiêm túc và có trách nhiệm. Rất nhiều dự án hoạt động ngắn hạn, không chất lượng, và dù có trình bày những ý tưởng cao đẹp, nhưng trong thực tế bạn đã không thể tạo ra những giá trị thực nào. Đó là một sự lãng phí.

    Nguồn hình ảnh: Fanpage Chấm Bi Đỏ - Workshop Toxic Relationship
    Nguồn hình ảnh: Fanpage Chấm Bi Đỏ – Workshop Toxic Relationship

    Trong các năm tới, Chấm Bi Đỏ có kế hoạch phát triển như thế nào?

    Nhóm mong muốn xây dựng nhiều sự kiện trực tiếp (offline) ở thành phố Hồ Chí Minh nhằm tạo ra những giá trị thiết thực hơn. Chấm Bi Đỏ đang kết nối với One Body Village (OBV), một tổ chức giải cứu, nuôi dưỡng và hỗ trợ xây dựng tương lai cho những trẻ em là nạn nhân hoặc có nguy cơ là nạn nhân của xâm hại, khai thác tình dục. Trong năm nay, nhóm sẽ tổ chức cuộc thi vẽ, bán tranh, bán áo lưu niệm để gây quỹ cho các em ở OBV.

    Để làm được những điều này, nhóm cũng đang nỗ lực hoàn thiện về bộ máy. Về cơ bản, dự án có các phòng ban như Truyền thông, Xây dựng nội dung, Đối ngoại và Ban điều hành. Các thành viên làm việc trao đổi và chủ yếu học hỏi lẫn nhau. Dù vậy, tụi mình cũng nhận thấy nếu có sự hướng dẫn và kiến thức bài bản cho từng bộ phận, đặc biệt cho bộ phận Xây dựng nội dung/chương trình, và có thể là cả về Gây quỹ sau này nữa, thì có thể tụi mình sẽ hoạt động hiệu quả hơn, tận dụng được nhiều nguồn lực và có khả năng mở rộng hơn.

    Về mặt cộng đồng, tụi mình rất hy vọng, dự án sẽ có nhiều thêm những chấm bi cùng đồng hành với Chấm Bi Đỏ để lan tỏa những nội dung tích cực, góp phần giảm thiểu những trường hợp không đáng có xảy ra. Bằng những hoạt động bền bỉ hôm nay, tụi mình tin có thể góp phần tạo ra sự thay đổi tích cực mà có thể đo đếm được trong tương lai.

    Cảm ơn Vân vì buổi trò chuyện hôm nay.

    ​Những dự án xã hội ấn tượng bởi Gen Z là tuyến nội dung nhằm giới thiệu những cá nhân và những dự án xã hội mới do các bạn trẻ thực hiện, nhằm mục đích truyền cảm hứng, khơi gợi sự quan tâm và đóng góp giải pháp từ các bạn trẻ. Tuyến bài nằm trong series “Mở đường dẫn lối" do Dear Our Community khởi xướng.

    Bạn có tò mò về cách xây dựng chương trình thành công cho dự án của mình? Hãy Theo dõi Dear Our Community để cập nhật nhanh chóng về những khóa học sắp sửa ra mắt về Xây dựng chương trình, Gây quỹ và Truyền thông bạn nhé.

  • Bình đẳng giới: IDRC với sáng kiến thúc đẩy trao quyền kinh tế cho phụ nữ ở Tây Phi

    Bình đẳng giới: IDRC với sáng kiến thúc đẩy trao quyền kinh tế cho phụ nữ ở Tây Phi

    Trao quyền kinh tế cho phụ nữ đòi hỏi phải có những cải cách chính sách công lành mạnh và chuyển đổi các chuẩn mực và thông lệ xã hội liên quan về giới.
    Trao quyền kinh tế cho phụ nữ đòi hỏi phải có những cải cách chính sách công lành mạnh và chuyển đổi các chuẩn mực và thông lệ xã hội liên quan về giới.

    Hình ảnh: MELISSA/IFPRI

    Tăng cường trao quyền kinh tế cho phụ nữ ở Châu Phi là chìa khóa để tăng trưởng kinh tế bền vững, toàn diện, góp phần đạt được các Mục tiêu Phát triển Bền vững (SDGs) trên lục địa.

    Tuy nhiên, ở Tây Phi, các truyền thống và chuẩn mực văn hóa xã hội phổ biến đang ảnh hưởng đến sự tham gia của phụ nữ vào thị trường lao động và cũng phần nào giải thích cho một phần sự phân biệt trong lao động mà họ đang gặp phải. Kết quả là, các ngành và nghề do nam giới chiếm đa số đang được hỗ trợ nhiều và được trả lương cao hơn so với những ngành và nghề do phụ nữ đảm nhiệm. Thêm vào đó, phụ nữ cũng có ít tiếng nói hơn trong gia đình, và vì thế họ cũng phải nhận lãnh phần lớn các công việc không lương như nấu nướng, dọn dẹp và chăm sóc gia đình v,v….

    Trong bối cảnh này, để việc trao quyền về kinh tế cho phụ nữ có thể diễn ra, những cải cách về chính sách một cách lành mạnh, đi cùng với sự thay đổi về các chuẩn mực và thông lệ xã hội sẽ cần được triển khai và đề cập nhiều hơn. Quá trình chuyển biến này vì thế cũng sẽ đòi hỏi sự cam kết lâu dài của tất cả các bên liên quan tham gia.

    Lần đầu tiên bình đẳng giới: trao quyền kinh tế cho phụ nữ ở Tây Phi

    Với sự hỗ trợ của sáng kiến ​​“Tăng trưởng và Cơ hội kinh tế cho phụ nữ (GrOW) – Tây Phi” từ IDRC (International Development Research Center – Trung tâm Nghiên cứu & Phát triển quốc tế), 6 dự án đang được tiến hành ở Benin, Burkina Faso, Côte d’Ivoire và Senegal.

    Mục tiêu của các dự án hướng tới chứng minh tính khả thi & ứng dụng thực tiễn dựa trên chính bối cảnh địa phương & hướng tới thúc đẩy quá trình tái thiết hệ thống kinh tế – xã hội hậu Covid-19 theo hướng trao quyền nhiều hơn cho phụ nữ, thúc đẩy bình đẳng giới, đồng thời, chuẩn bị cho sự chuyển đổi sang nền kinh thế trung hoà carbon.

    Là một phần của sáng kiến ​​này, Consortium pour la recherche économique et sociale — hợp tác với Bộ Phụ nữ, UN Women và IDRC của Senegal — đã tổ chức một hội nghị quốc tế đa phương về chủ đề trao quyền kinh tế cho phụ nữ ở Tây Phi vào tháng 10/2022 vừa qua tại Dakar, Senegal.

    Hội nghị quy tụ các nhà hoạch định chính sách, nhà nghiên cứu, những người thực hành, những nhà phát triển và các tổ chức phi lợi nhuận cùng tham gia chia sẻ kiến ​​thức, kinh nghiệm cũng như tăng cường sự hợp tác giữa các bên liên quan nhằm thúc đẩy trao quyền kinh tế cho phụ nữ ở Tây Phi.

    Công nghệ và dịch vụ hỗ trợ bình đẳng giới

    Các kết quả sơ bộ của sáng kiến ​​GrOW–Tây Phi trình bày tại hội nghị trên cho thấy tiềm năng có thể giảm bớt tính cực nhọc của công việc được trả lương & không lương của phụ nữ — với điều kiện là chương trình được thiết kế, triển khai và tiếp thị phù hợp với bối cảnh văn hóa xã hội địa phương.

    Ví dụ, các phân tích từ dự án sử dụng Bếp năng lượng mặt trời tại các cộng đồng ở các vùng rừng ngập mặn của Benin đang cho thấy những hiệu quả nhất định. Phụ nữ sẽ sử dụng bếp cho ba hoạt động chính tạo ra thu nhập ở khu vực này: sản xuất muối, hun khói cá và sản xuất phân hữu cơ để làm vườn. Điều này đang góp phần bảo tồn rừng ngập mặn thường bị chặt phá để lấy củi sử dụng trong gia đình và giảm lượng khí thải CO2, đồng thời trao quyền cho phụ nữ để cải thiện thu nhập và góp phần bảo vệ sức khỏe của chính họ. Dựa trên những phân tích đáng khích lệ này, chính phủ Benin đang xem xét khả năng quảng bá các công nghệ này ở diện rộng hơn, ngoài các địa điểm thử nghiệm.

    Senegal đang là quốc gia tụt lại phía sau trong việc cung cấp các dịch vụ chăm sóc trẻ em. Trong 10 năm qua, nhiều sáng kiến được triển khai từ nhà nước, tư nhân, cộng đồng nhằm lấp đầy khoảng trống; cải thiện bình đẳng giới thông qua việc giảm & phân bổ lại công việc chăm sóc gia đình không được trả lương đối với phụ nữ. Tuy nhiên, hầu hết phụ nữ vẫn phải đối mặt với ba thách thức về độ phổ biến, chi phí và chất lượng của các dịch vụ chăm sóc trẻ em tại địa phương.

    Các cuộc khảo sát gần đây với các bậc cha mẹ tại Senegal cho thấy mức độ sẵn sàng chi trả cao hơn cho các dịch vụ chăm sóc con cái có chất lượng cao. Mặc dù mức độ chi trả là khác nhau, tùy theo đặc điểm hộ gia đình, nhưng mối quan tâm và nhu cầu của người dân về dịch vụ này tăng lên cũng mở ra nhiều cơ hội cho các dịch vụ tính phí, và cũng cho thấy người dân không còn chỉ quan tâm tới các dịch vụ được tài trợ hoàn toàn bởi chính phủ như trước đây.

    Hầu hết các công việc không được trả lương được thực hiện bởi phụ nữ
    Hầu hết các công việc không được trả lương được thực hiện bởi phụ nữ

    Hướng tới một diễn đàn bền vững bình đẳng giới

    Phiên bản đầu tiên của hội nghị chuyên đề này được hỗ trợ bởi các tổ chức quốc tế, khu vực, quốc gia và địa phương — chẳng hạn như văn phòng khu vực của Ủy ban Kinh tế Liên hợp quốc về Châu Phi, Ngân hàng Phát triển Châu Phi và Cộng đồng Kinh tế của các Quốc gia Tây Phi — nhằm thúc đẩy trao quyền cho phụ nữ thông qua nhiều hoạt động khác nhau.

    Hội nghị chuyên đề là một phần trong tầm nhìn của Diễn đàn pour l’autonomisation économique des femmes en Afrique de l’Ouest, được đưa ra trong lễ khai mạc cuộc họp. Mục tiêu của diễn đàn là hướng tới giới thiệu những ví dụ thực tế của các dự án đã thành hình và đang mang lại những tác động quan trọng, từ đó, góp phần hỗ trợ những người đóng vai trò quyết định trong việc xây dựng hoặc sửa đổi các chính sách nhằm giảm bất bình đẳng giới và thúc đẩy sự phát triển của phụ nữ ở Tây Phi.

    Những người ủng hộ hy vọng diễn đàn sẽ đóng vai trò là chất xúc tác quan trọng để tăng cường nỗ lực phát triển và đẩy nhanh cải cách nhằm hỗ trợ trao quyền kinh tế cho phụ nữ ở Tây Phi.

    Bài viết gốc:

    https://idrc.ca/en/research-in-action/idrc-initiative-advances-womens-economic-empowerment-west-africa

  • Tính thực tế của “Nữ luật sư kỳ lạ Woo Young Woo” và góc nhìn khác về bình đẳng cơ hội

    Tính thực tế của “Nữ luật sư kỳ lạ Woo Young Woo” và góc nhìn khác về bình đẳng cơ hội

    Bộ phim “Extraordinary Attorney Woo” (Nữ luật sư kỳ lạ Woo Young Woo) khơi dậy sự quan tâm của công chúng về căn bệnh tự kỷ và mang đến góc nhìn khác về bình đẳng cơ hội, nhưng liệu những gì phim mô tả có đúng với thực tế?

    Nữ luật sư kỳ lạ Woo Young Woo
    Nguồn: The United Business Journal

    Góc nhìn khác về bình đẳng cơ hội

    Hiện tại, Tập 12 của bộ phim đã được lên sóng tối 4.8 ghi nhận rating 14.9%. Từ những ngày đầu phát sóng, phim liên tục duy trì tỷ suất người xem trên 10% và đứng đầu bảng xếp của nhà Netflix. Bộ phim xoay quanh cuộc sống và công việc của nữ luật sư tự kỷ Woo Young Woo do Park Eun Bin thủ vai sở hữu IQ 164 và gặp khó khăn trong giao tiếp xã hội. Phim được mô tả là “tác phẩm có khả năng chữa lành” vì đã miêu tả chân thực về chứng bệnh này cùng sự hỗ trợ của các đồng nghiệp. 

    Tuy nhiên, đi đôi với sự bùng nổ này, “Nữ luật sư kỳ lạ Woo Young Woo” cũng dấy lên lo ngại về độ thực tế của câu chuyện và ảnh hưởng lên nhận thức về chứng “Asperger”, một loại hội chứng tự kỷ.

    Truyền thông Hàn đưa tin nhiều cuộc bắt nạt đã xảy ra bằng cách sử dụng tên Woo Young Woo. Một người đàn ông chia sẻ: “Có một học sinh ở trường của vợ tôi bị rối loạn phổ tự kỷ, tình trạng nặng hơn Woo Young Woo một chút. Giờ đây, những đứa trẻ khác sẽ tìm đến học sinh đó để xem em ấy có hành động như Woo Young Woo không. Chúng còn hỏi rằng ‘Woo Young Woo rất thông minh nhưng tại sao bạn lại không như vậy?’”. Nhiều người cho rằng bộ phim đã tạo nên hiệu ứng tiêu cực, khiến cho xã hội săm soi và kỳ vọng hơn ở những người mắc chứng Asperger.

    Một người phụ huynh khác cũng bày tỏ sự thất vọng rằng “Ở Hàn Quốc, nơi nhiều người tin rằng những đứa trẻ khuyết tật về phát triển nên được giám sát bởi người giám hộ 24/7 và phải ở nhà, tuy nhiên Woo Young Woo dường như là người duy nhất có thể đi ra ngoài và hòa nhập cùng xã hội”. 

    Nguồn: Kbizoom
    Nguồn: Kbizoom

    Ngoài ra, một làn sóng bắt chước cách nói chuyện, đi lại, niềm yêu thích cá voi, … giống nữ luật sư đã gây không ít những tranh cãi trái chiều. YouTuber Misunjjang đăng tải video để tóc ngắn, đeo tai nghe và ăn kimbap theo chiều dọc. Cô nhắc đến tên nhân vật và gọi đây là “bệnh Woo Young Woo” dưới phần chú thích. Tiếp đến, kênh Wowcow làm về nội trợ cũng gây phẫn nộ khi bắt chước những động tác của nhân vật bị tự kỷ.

    Nguồn: Koreajoongangdaily
    Nguồn: Koreajoongangdaily

    Ngay sau hàng nghìn bình luận về hành động của các blogger, 2 Youtuber đứng trước sự tẩy chay dữ dội này đã phải đăng bài xin lỗi cho hành động này. Trên thực tế, khi vào vai Woo Young Woo, nữ diễn viên Park Eun Bin đã rất lo lắng và sợ hãi. Cô có cố vấn nhân vật riêng để đảm bảo mọi hành động diễn ra trong phim đều chính xác, khách quan.

    Nguồn: Koreajoongangdaily
    Nguồn: Koreajoongangdaily

    Những điều trên cũng đủ để hiểu rằng với độ thành công của bộ phim, đó hẳn là con dao hai lưỡi và vẫn quan trọng là cách tiếp nhận thông điệp của khán giả và không thể phủ nhận những ý nghĩa mà phim đã trao gửi đến chúng ta. Tuy nhiên nhờ đó, cộng đồng những người khuyết tật về phát triển nói chung, chứng bệnh tự kỷ nói riêng được quan tâm và cảm thông hơn.

    Tương lai cơ hội nghề nghiệp cho người khuyết tật

    Khi tương lai phát triển theo khuynh hướng linh hoạt hơn, làm việc từ xa nhiều hơn, giảm cách làm việc truyền thông, điều này có ý nghĩa gì đối với người khuyết tật. Tương lai công việc đối với họ như thế nào và họ cần chuẩn bị những gì cho những điều sắp tới?

    1. Cơ hội công việc truyền thống được rộng mở hơn cho cộng đồng người khuyết tật

    Trong thời kỳ đỉnh điểm của cuộc suy thoái năm 2008, Alok, người bị điếc, đã được thuê theo hợp đồng với những ứng viên khiếm thính và những người không khuyết tật khác. Hai năm sau, nhiều người khiếm thính, bao gồm cả Alok, đã trở thành nhân viên toàn thời gian. Lý do rất đơn giản: khả năng cạnh tranh. Alok đã trải qua những mô phỏng khắt khe về các loại công việc khác nhau và học cách kỳ vọng vào bản thân nhiều hơn những kỳ vọng thấp mà gia đình dành cho anh.

    Nguồn: Báo Thanh niên
    Nguồn: Báo Thanh niên

    Anh Phạm Như Ý (34 tuổi, quê Phú Yên) khuyết tật vận động, bại liệt 2 chân sau một cơn sốt lúc 3 tuổi. Quê nghèo, gia cảnh khó khăn, ba mất khi Ý mới 8 tuổi. Nghỉ học từ sớm vì hoàn cảnh gia đình, nhưng với tinh thần học hỏi anh hiện nay đã có được một công việc ổn định trong ngành digital marketing, một nơi theo anh nhận xét “đông nhân viên, nhưng tôi thấy rất hào hứng, bình đẳng và được tôn trọng. Công việc cũng vậy, không phải quan tâm về khuyết tật mà là khả năng của mỗi cá nhân”

    Như vậy, sự phát triển của Alok ở một trời tây và anh Ý ở trời ta đã cho thấy rằng vẫn rất khả thi để có thể được làm trong những công ty toàn diện (inclusive organization) nơi luôn tạo sự bình đẳng cho mọi nhân viên, sử dụng quy trình hoà nhập người khuyết tật từ đầu đến cuối. Có những mô tả công việc trong tay giúp họ nhận biết được những rào cản của mình và tự tìm kiếm đáp án để có thể cạnh tranh với những ứng cử viên khác. Ở các công ty này, họ cũng được nhận những đánh giá toàn diện và rất được khuyến khích phát triển. Nhiều công ty cũng được khuyến khích phân bổ nguồn ngân sách để mua các thiết bị để hỗ trợ họ nếu cần.

    2. Một sân chơi bình đẳng trong trò chơi nghề nghiệp

    Các tiêu chuẩn hòa nhập dành cho người khuyết tật cần được thiết lập cho phân ban nhân sự phối hợp với các tổ chức xã hội tiên phong trong lĩnh vực này. 

    Một số công ty tuyển dụng người khuyết tật đã chùn bước khi đội ngũ nhân sự đối xử với người khuyết tật một cách bất bình đẳng. Ví dụ, việc sử dụng trí tuệ nhân tạo để phỏng vấn có thể phân biệt đối xử đối với những người khuyết tật.

    Nguồn: Shutterstock
    Nguồn: Shutterstock

    Việc tuyển dụng một người khuyết tật đòi hỏi các công ty phải có “tâm lý lựa chọn” thay vì “tâm lý loại bỏ”. Khi các công ty nhận được hàng nhìn hồ sơ, họ cố gắng loại bỏ các ứng cử viên thông qua các tiêu chí chẳng hạn như bằng cấp hoặc những tiêu cực tuyển dụng trong đó khuyết tật có thể xuất hiện như một điểm tiêu cực và do đó sẽ bị loại bỏ. 

    3. Các công ty tuân thủ với các tiêu chuẩn trợ năng

    Nguồn: W3C
    Nguồn: W3C

    Công việc của những người khuyết tật ở các công ty được thực hiện hoá vì đã được đảm bảo các phần mềm mà họ sử dụng có thể truy cập được hoặc có sự can thiệp của chuyên gia để làm nó có thể dễ dàng truy cập với họ. Quy trình trang bị của doanh nghiệp buộc phải đáp ứng các tiêu chuẩn về khả năng tiếp cận phổ quát. Không nên mua phần mềm nào cho đến khi chưa đáp ứng tiêu chuẩn WCAG, là một bộ tiêu chuẩn trong xây dựng Website, được tổ chức W3C đưa ra nhằm xác định cách làm sao cho nội dung Web dễ tiếp cận hơn với người khuyết tật.

    4. Cần có những kỳ vọng hợp lý

    Sự cạnh tranh và kỳ vọng của bản thân là những khía cạnh cơ bản đối với người khuyết tật. Điều quan trọng là phải thực hiện đào tạo và phát triển kỹ năng hoà nhập dành cho người khuyết tật khác nhau, đặc biệt là các kỹ năng được đề cập trong báo cáo “Tương lai việc làm năm 2020” của diễn đàn kinh tế thế giới.

    5.Xây dựng ngọn lửa tham vọng

    Nguồn: Việt Giải Trí
    Nguồn: Việt Giải Trí

    Điều quan trọng là phải gieo mầm ý chí ngay từ khi còn nhỏ thông qua các chương trình “kết nối sớm” (early connection), chương trình cung cấp các dịch vụ và hỗ trợ phát triển cho các gia đình có con bị khuyết tật hoặc có nhu cầu bổ sung. Họ cũng có thể bắt đầu từ các tài nguyên nguồn mở như bảng việc làm dành cho người khuyết tật. Họ cũng cần phải biết về các công việc có nhu cầu, các xu hướng thị trường mới nhất và các công việc “không phải thông thường”, như xem video trên mạng xã hội. Ở một quốc gia như Ấn Độ, nơi cha mẹ có vai trò nhất định trong việc lựa chọn công việc cho con mình, chúng ta cần nâng cao nhận thức về một số công việc trực tuyến có thể bị một số người coi là phù phiếm.

    6. Tự làm chủ cơ hội và cuộc đời mình

    Một trong những bài học mà chúng ta nhận được gần đây chính là sự cần thiết cho người khuyết tật chủ động tìm kiếm cơ hội. Rohan một người có chứng tự kỷ đã luôn tự trau dồi cho mình ngoài những khóa tập huấn kỹ năng, nếu không anh ấy sẽ thất nghiệp. Việc trau dồi cho bản thân nhiều kỹ năng hơn chính là chìa khoá để thành công vì xu hướng tuyển dụng mới như chúng mình đã từng chia sẻ về bối cảnh khi kỹ năng thay thế bằng bằng cấp. Và đặc biệt, nền kinh tế tương lai được dự báo sẽ đi theo hướng tự động hoá và kỹ thuật số hoá, đòi hỏi sự phát triển của các loại hình giáo dục phi truyền thống để theo kịp với nhu cầu về kỹ năng của thị trường. Những xu hướng đó có thể bắt gặp tại đây.

    7. Thích ứng và tận dụng công nghệ để hỗ trợ bản thân

    Cuối cùng, công nghệ và khả năng thích ứng có thể giúp những người khuyết tật có được một công việc tốt. Geeta có khả năng cạnh tranh trong vai trò điều phối dự án nhờ vào việc cô ấy sử dụng các tính năng của phần mềm nhận dạng giọng nói để nhanh chóng điều hướng bằng chuột và nhấp vào các biểu tượng và menu đã chọn. Việc cô ấy không thể cử động tay cũng không gây cản trở vì công nghệ đã được sử dụng tốt. Sự thật rằng nhiều người khuyết tật nặng và đa khuyết tật làm việc bằng các ứng dụng những giải pháp dành riêng cho họ. Bởi lẽ tương lai như đã chia sẻ ở bài viết trước đây, AI, công nghệ sẽ là nơi dành cho những bạn trẻ biết đón đầu và nắm bắt cơ hội.

    Nguồn: Cvandmore
    Nguồn: Cvandmore

    Lời kết

    Dẫu biết sẽ rất khó khăn, tuy nhiên bộ phim “Nữ luật sư kỳ lạ Woo Young Woo” đi kèm với sự phát triển của xã hội sẽ là một nguồn hy vọng mới dành cho cộng đồng người khuyết tật.

    Nguồn: 

    1. Parents with autistic children said, “I feel uncomfortable with ‘Extraordinary Attorney Woo’”… 2. Netizens responded, “I can understand why they feel this way”

    3. Is ‘Extraordinary Attorney Woo’ helping or hurting the autism community?

    4. Web Content Accessibility Guidelines (WCAG) 2.1

    5. What future for the work of people with disabilities?

    #peoplewithdisabilities #WooYoungWoo #tuky #ngonnganhnghe #dearourcommunity #culture

  • Phân biệt chủng tộc giảm đi khi chúng ta lắng nghe nhau – Vũ Thị Thanh Vân

    Phân biệt chủng tộc giảm đi khi chúng ta lắng nghe nhau – Vũ Thị Thanh Vân

    Tình trạng phân biệt đối xử với cộng đồng người châu Á ở các nước phương Tây đã gia tăng trong những năm gần đây và Covid-19 đã đẩy con số đó lên một mức đáng kể. Vậy thì nguyên nhân gì đã thúc đẩy những hành động này? Có phải là sự bất đồng về quan điểm? Sự khác biệt của vẻ bề ngoài? Hay vì chúng ta không nói chung một thứ tiếng?   

    Ai cũng cần được lắng nghe. Bất kể ta sinh ra ở đâu, thuộc dân tộc nào, chúng ta đều có những câu chuyện, những suy nghĩ khác nhau cần được chia sẻ. Chị Vũ Thị Thanh vân, CEO kiêm nhà sáng lập của theMay sinh ra và lớn lên ở Gia Lai, luôn bị cuốn hút bởi những người bạn đồng trang lứa. 

    Những người bạn cùng chung tiếng nói nhưng sở hữu đôi mắt, sóng mũi và nước da hơi khác mình, họ còn diện những bộ trang phục bắt mắt khi đến lớp. Đó chính là lần đầu tiên trong đời chị được tiếp xúc với đồng bào dân tộc thiểu số Việt Nam và nét văn hoá đặc sắc của họ. Khi vào năm 3 đại học, chị là một trong 2 thí sinh Việt Nam may mắn được công ty dầu khí hàng đầu Nhật Bản Asahi Kase mời sang Nhật làm việc qua chương trình tuyển dụng toàn cầu. Khoảng thời gian đó đối với chị là một trải nghiệm vô cùng thú vị nhưng có phần bối rối bởi rào cản ngôn ngữ và phong tục tập quán tạo khoảng cách vô cùng lớn giữa chị và người bản địa. Việc chuyển sang một nơi và người Việt Nam là số ít đã tạo ra cho chị một cú sốc văn hoá. Như các nền văn hoá khác, riêng người Nhật với nhau có những cách ứng xử đặc biệt trong các bối cảnh thường ngày mà hiếm những người nhập cư thiểu số như chị Vân hiểu được, khiến chị cảm thấy lép vế và lẻ loi. 

    Và rồi chị cũng sớm hiểu ra rằng, cảm giác lép vế, lẻ loi này cũng chính là điều mà bao nhiêu dân tộc thiểu số ở chính quê hương Việt Nam của mình đã và đang phải chịu đựng bấy lâu nay. Chỉ khi ta đã trải qua cảm giác là bộ phận người thiểu số, ta mới thấy đồng cảm với họ – đồng bào dân tộc thiểu số Việt Nam và những vất vả, nỗ lực của họ. Từ đó, ta thấy được một vấn đề, một câu hỏi được đưa ra: Làm thế nào để tập thể số đông chưa từng trải qua cảm giác ấy có thể thấu hiểu được hoàn cảnh và nỗi khổ tâm của những người đồng bào này?

    Họ thuộc thiểu số chỉ vì họ khác ta. Nhưng sự khác biệt ấy phải chăng chính là thứ dựng nên sự phong phú về văn hoá, giá trị con người và hơn hết là suy nghĩ, quan niệm của mỗi chúng ta. Chị Vân tin rằng, một khi ta có được sự bình đẳng trong tiếng nói giữa các dân tộc với nhau, ta sẽ nhận được rất nhiều bài học bổ ích từ họ. Thay vì nhìn nhận một cách chủ quan, phiến diện, ta nên đứng ở một góc nhìn tổng quan, qua một lăng kính toàn diện hơn.

    Khoảng thời gian ở Nhật, chị đã gặp khó khăn tìm những sản phẩm mang tính chất dân tộc Việt Nam để có thể giới thiệu cho bạn bè bản địa về văn hoá của mình. Đây lại là một rào cản văn hoá giữa cộng đồng đa số và thành phần thiểu số. Đó là lý do tại sao chị đã thành lập theMay, một hãng thời trang nhằm đại diện và tôn vinh nét đẹp văn hoá của các dân tộc thiểu số ở Việt Nam qua các mẫu trang sức thủ công sử dụng các chất liệu truyền thống. 

    Chị không có ý muốn diễn thuyết, trình bày cho người mua hàng ở theMay rằng tại sao sản phẩm này đẹp, giá trị truyền thống và câu chuyện đằng sau nó là gì. Thay vào đó, nhiệm vụ của theMay là lan toả vẻ đẹp và lòng yêu mến, trân trọng văn hoá của những nhóm dân tộc thiểu số. Một khi mọi người thấy yêu thích, họ sẽ chủ động tìm hiểu, học hỏi. Đây cũng là một giải pháp dài hạn để ngày càng nhiều người Việt có thể thấu hiểu được nỗi lòng của người đồng bào thiểu số nơi quê hương mình.

    Bạn có thể nghe lại toàn bộ câu chuyện trải nghiệm này của Vân trên podcast Dear Our Community tại đây: https://dearourcommunity.com/podcast/episole-1-khi-chung-ta-lang-nghe-nhau-vu-thi-thanh-van/

    Tác giả: Minh Cao

    Hiệu đính: Võ Ngọc Tuyền

    #connguoi #dantocthieuso #vanhoadantoc #congdongdantoc #Vietnam #connguoivietnam #kechuyen #phanbietchungtoc