Đầu năm 2025, thị trường lao động chứng kiến làn sóng cắt giảm nhân sự trên diện rộng, đặc biệt trong các ngành công nghệ và ngân hàng. Ngay cả khu vực nhà nước tại Việt Nam cũng thực hiện tinh giản bộ máy. Làn sóng sa thải này không chỉ tác động đến người lao động hiện tại mà còn gia tăng lo lắng cho nhiều bạn trẻ về tương lai nghề nghiệp của họ.
Dear Our Community đã có cuộc trò chuyện với chị Lưu Thanh Huyền – sáng lập và điều hành VOCO (Vietnam Online Career Orientation Center), người có nhiều năm kinh nghiệm trong lĩnh vực hướng nghiệp và kết nối doanh nghiệp với ứng viên trẻ.
Làn sóng sa thải: Khi doanh nghiệp điều chỉnh về lại quỹ đạo
Trong những năm gần đây, nhiều tập đoàn lớn trong lĩnh vực tectech như Meta (Facebook), Google, Microsoft, Shopee, Lazada … đã tiến hành cắt giảm nhân sự, ngay cả ở những vị trí trước đây vốn ổn định. Theo chị Huyền, hiện tượng này là chiến lược “right-sizing” – tức là các công ty điều chỉnh lại quy mô nhân sự sau giai đoạn tăng trưởng nóng trong đại dịch. Nhiều doanh nghiệp từng tuyển dụng ồ ạt để đáp ứng nhu cầu ngắn hạn, nhưng khi thị trường trở lại trạng thái bình thường, họ cần tối ưu hóa nguồn lực để đảm bảo hiệu quả vận hành.
Bên cạnh đó, nhiều doanh nghiệp đang tăng tốc và nghiêm túc nâng cao hiệu suất để nâng cao năng lực cạnh tranh. Điều này đòi hỏi một lực lượng lao động linh hoạt, hiệu suất cao hơn và có khả năng thích nghi với các công nghệ mới.
Không chỉ những người đã đi làm lâu năm mới chịu tác động từ làn sóng cắt giảm, mà cả sinh viên mới tốt nghiệp cũng đang gặp khó khăn hơn trong việc tìm việc làm. Các công ty ngày càng thận trọng hơn khi tuyển dụng, đòi hỏi ứng viên không chỉ có bằng cấp mà còn phải có kinh nghiệm thực tế và kỹ năng phù hợp.
“ Các vị trí thực tập hoặc entry-level ngay sau khi ra trường ngày càng có yêu cầu cao hơn đặc biệt là yêu cầu về kinh nghiệm, trải nghiệm, kỹ năng liên quan. Nếu bạn chưa từng tham gia dự án thực tế hay hoạt động ngoại khóa liên quan, cơ hội sẽ rất hạn chế.”
“Trong nguy có cơ” – Làm sao để tận dụng cơ hội?
Dù thách thức là rõ ràng, nhưng theo chị Huyền, đây cũng là một cơ hội để người trẻ nâng cao giá trị bản thân. Những người biết tận dụng công nghệ và thích nghi nhanh sẽ có lợi thế. AI và tự động hóa có thể thay thế nhiều công việc truyền thống, nhưng đồng thời cũng tạo ra những ngành nghề mới. Theo báo cáo của Diễn đàn Kinh tế Thế giới, đến năm 2030, khoảng 92 triệu việc làm có thể bị mất đi do tự động hóa, nhưng cũng sẽ có khoảng 170 triệu việc làm mới xuất hiện trong các lĩnh vực như dữ liệu, trí tuệ nhân tạo, và công nghệ bền vững.
Vậy người trẻ nên làm gì?
Chủ động học hỏi và thích nghi với công nghệ: Những người biết sử dụng AI sẽ thay thế những người không biết, chứ không phải AI thay thế con người. Hiểu và ứng dụng công nghệ vào công việc sẽ giúp bạn tạo ra lợi thế.
Xây dựng tư duy linh hoạt và khả năng giải quyết vấn đề: Nhà tuyển dụng hiện nay không chỉ cần người giỏi chuyên môn mà còn đánh giá cao những cá nhân có thể thích nghi và sáng tạo để giải quyết vấn đề trong mọi tình huống.
Mở rộng network và tham gia các hoạt động thực tế: Kinh nghiệm không nhất thiết phải đến từ một công việc full-time. Bạn có thể tham gia dự án, cuộc thi hoặc làm tình nguyện viên để tích lũy trải nghiệm thực tế.
“Có những công việc biến mất, nhưng cũng có những công việc mới xuất hiện. Quan trọng là bạn có đang sẵn sàng để nắm bắt những cơ hội đó hay không.”
Green Jobs và cơ hội nghề nghiệp bền vững
Bên cạnh công nghệ, một xu hướng quan trọng khác đang phát triển mạnh mẽ là các công việc liên quan đến phát triển bền vững (Green Jobs). Ngày càng nhiều doanh nghiệp tích hợp ESG (Environmental, Social, and Governance) vào chiến lược phát triển, từ đó tạo ra nhu cầu tuyển dụng lớn trong các lĩnh vực như năng lượng tái tạo, nông nghiệp sạch, và các ngành công nghiệp xanh. “Trước đây, phát triển bền vững chỉ được xem như một phần của CSR (trách nhiệm xã hội doanh nghiệp), nhưng bây giờ nó đã trở thành cốt lõi trong hoạt động kinh doanh. Điều này mở ra rất nhiều cơ hội cho người trẻ có đam mê với lĩnh vực này.”
Để có cơ hội trong lĩnh vực này, điều quan trọng nhất vẫn là sự chủ động học hỏi. Ngay cả khi bạn không học đúng chuyên ngành, vẫn có thể tích lũy kinh nghiệm qua các dự án thực tế hoặc khóa học bổ trợ.
Theo chị Huyền, bên cạnh chuyên môn, người trẻ cần tập trung phát triển những kỹ năng sau:
Giải quyết vấn đề (Problem-solving): Không chỉ là làm theo hướng dẫn, mà cần có tư duy phản biện và sáng tạo để đưa ra giải pháp tối ưu.
Tìm hiểu và cập nhật thông tin: Hiểu về các xu hướng mới, biết cách áp dụng các công cụ và công nghệ vào công việc.
Kỹ năng số: Không nhất thiết phải là chuyên gia công nghệ, nhưng biết cách sử dụng AI, phân tích dữ liệu và làm việc với các nền tảng số sẽ giúp bạn có lợi thế lớn.
Kỹ năng giao tiếp và làm việc nhóm: Biết cách truyền đạt ý tưởng và phối hợp với đồng nghiệp sẽ giúp bạn phát triển bền vững trong công việc.
Với những bạn trẻ còn loay hoay chưa biết bắt đầu từ đâu, chị Huyền nhấn mạnh rằng bước đầu tiên là tự nhìn nhận lại bản thân: “Bạn có gì để bán? Nếu bạn muốn có công việc tốt, hãy nghĩ xem mình đang sở hữu những kỹ năng và kinh nghiệm nào. Nếu chưa có gì, hãy bắt đầu từ những điều nhỏ nhất: học hỏi, tham gia dự án, làm tình nguyện, tham gia xternship, internship, networking.”
Hãy ngừng lo lắng về thị trường lao động và bắt đầu hành động. Cơ hội luôn ở đó, chỉ là bạn có đủ sẵn sàng để nắm bắt hay không.
Chương Trình Ươm Mầm Phát Triển Bền Vững giúp người trẻ trang bị kiến thức, kỹ năng và trải nghiệm thực tế để theo đuổi sự nghiệp trong lĩnh vực phát triển bền vững tại Việt Nam. Chương trình tập trung rèn luyện tư duy hệ thống, tư duy phản biện, cùng các kỹ năng nghiên cứu, phân tích, giải quyết vấn đề và sáng tạo ý tưởng, giúp người tham gia đáp ứng tốt các yêu cầu của doanh nghiệp.
Bình đẳng giới là động lực phát triển của toàn xã hội, nơi mỗi cá nhân được tự do định hình cuộc sống mà không bị gò bó trong khuôn mẫu giới tính. Nhân ngày Quốc tế Phụ nữ (8/3) hãy cùng nhìn lại lịch sử và xem cách xã hội đã phát triển theo hướng bình đẳng hơn như thế nào.
Ngày Quốc tế Phụ Nữ (8/3) đã thay đổi vai trò giới trong gia đình và xã hội ra sao?
Lịch sử ra đời của Ngày Quốc tế Phụ nữ 8/3
Ngày Quốc tế Phụ nữ bắt nguồn từ những phong trào đấu tranh của lao động nữ vào cuối thế kỷ 19, đầu thế kỷ 20. Vào ngày 8/3/1908, khoảng 15.000 phụ nữ đã diễu hành trên đường phố New York, yêu cầu quyền bầu cử, cải thiện điều kiện làm việc và tăng lương. Những tiếng nói này nhanh chóng lan rộng, và đến năm 1910, Hội nghị Phụ nữ Xã hội Chủ nghĩa Quốc tế tại Copenhagen (Đan Mạch) đã chính thức đề xuất một ngày đặc biệt để tôn vinh phụ nữ cũng như đấu tranh cho quyền lợi của họ. Hơn sáu thập kỷ sau, vào năm 1977, Liên Hợp Quốc công nhận ngày 8/3 là Ngày Quốc tế Phụ nữ, đánh dấu một cột mốc quan trọng trong phong trào bình đẳng giới (Nguồn: UN Women).
Trong thế kỷ 19 và đầu thế kỷ 20, phụ nữ bị hạn chế trong việc tiếp cận quyền bầu cử, giáo dục và cơ hội nghề nghiệp. Xã hội thời bấy giờ định hình vai trò của họ chủ yếu trong phạm vi gia đình, với công việc nội trợ và chăm sóc con cái. Hệ thống pháp luật cũng củng cố bất bình đẳng này qua việc hạn chế quyền sở hữu tài sản và quyền ký kết hợp đồng độc lập của phụ nữ.
Giữa thế kỷ 20, chiến tranh thế giới đã tạo ra sự thay đổi lớn trong nhận thức về năng lực của phụ nữ. Khi nam giới ra mặt trận, phụ nữ đảm nhận vai trò sản xuất trong các nhà máy, chứng minh khả năng thích ứng và hiệu quả lao động của họ. Sự kiện này đã thúc đẩy yêu cầu về bình đẳng nghề nghiệp và tiền lương sau chiến tranh, mở đầu cho những thay đổi cơ bản trong cấu trúc việc làm. Giai đoạn những năm 1960-1980 chứng kiến sự bùng nổ của phong trào nữ quyền thế hệ thứ hai, khi phụ nữ tiếp tục đấu tranh không chỉ trong công việc mà còn trong đời sống cá nhân. Họ yêu cầu quyền kiểm soát sinh sản, bình đẳng trong gia đình và sự công nhận nhiều hơn từ xã hội.
Bước sang thế kỷ 21, vai trò của phụ nữ không ngừng mở rộng và phá vỡ nhiều định kiến. Họ ngày càng đảm nhiệm nhiều vị trí lãnh đạo trong chính trị và doanh nghiệp, với những cái tên tiêu biểu như Jacinda Ardern – cựu Thủ tướng New Zealand, Kamala Harris – Phó Tổng thống Mỹ, hay Nguyễn Thị Phương Thảo – nữ tỷ phú tự thân đầu tiên của Việt Nam, CEO Vietjet Air.
Cùng với đó, phong trào #MeToo đã góp phần nâng cao nhận thức toàn cầu về bình đẳng giới và chống quấy rối tình dục, giúp phụ nữ có tiếng nói mạnh mẽ hơn. Không còn bị giới hạn trong các lĩnh vực truyền thống, phụ nữ ngày nay đang khẳng định mình trong các ngành STEM (Khoa học, Công nghệ, Kỹ thuật, Toán học), thể thao và nghệ thuật. Những cái tên như Fei-Fei Li – nhà khoa học hàng đầu về trí tuệ nhân tạo, Serena Williams – huyền thoại quần vợt, hay Beyoncé – nghệ sĩ có sức ảnh hưởng lớn trong làng âm nhạc, cho thấy phụ nữ đang góp phần tạo nên một xã hội công bằng hơn cho tất cả mọi người.
Sự thay đổi vai trò của đàn ông
Khi phụ nữ bắt đầu đấu tranh cho quyền lợi của mình, từ quyền bầu cử, quyền lao động đến quyền kiểm soát cuộc sống cá nhân, những kỳ vọng đặt lên vai đàn ông cũng không còn giống như trước. Ngày càng nhiều nam giới tham gia vào vai trò nội trợ, chăm sóc con cái, thay vì xem đó là công việc của phụ nữ. Xu hướng “ông bố bỉm sữa” trở nên phổ biến hơn, với những tấm gương tiêu biểu như Mark Zuckerberg – nhà sáng lập Facebook, từng xin nghỉ phép để chăm con sơ sinh.
Không chỉ trong gia đình, đàn ông cũng mở rộng vai trò trong xã hội. Ngày càng nhiều nam giới làm việc trong các lĩnh vực từng được xem là “dành cho phụ nữ” như y tá, giáo viên mầm non hay chăm sóc sức khỏe. Đồng thời, quan niệm về “trụ cột kinh tế” cũng dần thay đổi khi nhiều gia đình có người vợ là lao động chính, còn người chồng đóng góp theo những cách khác, từ chăm con đến hỗ trợ sự nghiệp của vợ.
Ảnh minh họa
Standard Chartered Việt Nam đã áp dụng chế độ nghỉ sinh công bằng, cho phép nhân viên nam nghỉ năm tháng hưởng nguyên lương khi vợ sinh con hoặc nhận con nuôi. Bên cạnh đó, các chính sách hỗ trợ phụ nữ trong giai đoạn tiền mãn kinh cũng cho thấy cách doanh nghiệp đang tạo ra môi trường làm việc bình đẳng hơn.
Sự thay đổi trong vai trò của cả hai giới đã làm thay đổi cách vận hành của xã hội hiện đại. Nếu trước đây phụ nữ phải chịu áp lực gánh vác toàn bộ công việc nhà, thì ngày nay, nhiều cặp vợ chồng có xu hướng chia sẻ trách nhiệm nội trợ một cách công bằng hơn. Xã hội cũng dần chấp nhận rằng đàn ông có thể bộc lộ cảm xúc, thể hiện sự yếu đuối và tìm kiếm sự hỗ trợ về tâm lý mà không bị đánh giá. Những chuyển biến này góp phần xây dựng một xã hội linh hoạt hơn, nơi mỗi người có thể phát triển theo cách riêng, không bị ràng buộc bởi những định kiến giới đã tồn tại hàng thế kỷ.
Những ngày gần đây, vụ việc TikToker Phạm Thoại kêu gọi quyên góp hơn 16 tỷ đồng để hỗ trợ bé M.H (tên thường gọi là bé Bắp, sinh năm 2021) đã thu hút sự quan tâm lớn từ dư luận.
Phạm Thoại đã sử dụng ứng dụng công nghệ "Thiện nguyện" để gây quỹ, giúp minh bạch hóa các giao dịch bằng tính năng sao kê trực tuyến. Tuy nhiên, khi số tiền quyên góp vượt quá mục tiêu ban đầu, nhiều tranh cãi nổ ra về tính minh bạch của việc sử dụng số tiền này. Sự việc này là bài học quan trọng để làm sao một dự án, cá nhân có thể thực hành gây quỹ tránh những vấn đề rủi ro về uy tín và pháp lý.
Khi một cá nhân hay dự án chuẩn bị triển khai hoạt động gây quỹ, có ba điều quan trọng nên cân nhắc:
1. Niềm tin: Minh bạch tài chính trong gây quỹ
Một trong những yếu tố quan trọng nhất của gây quỹ là xây dựng niềm tin thông qua sự minh bạch. Khi kêu gọi quyên góp, cần công khai rõ ràng tài khoản nhận tiền, số tiền nhận được, mục đích sử dụng và kết quả đầu ra.
Sự minh bạch giúp người đóng góp cảm thấy yên tâm và tránh những tranh cãi không cần thiết về việc sử dụng nguồn quỹ sai mục đích. Việc công khai chi tiết dòng tiền, từ số tiền nhận được đến cách thức chi tiêu, giúp củng cố niềm tin của cộng đồng. Bên cạnh đó, việc sử dụng các nền tảng công nghệ hỗ trợ sao kê trực tuyến cũng là một giải pháp hữu ích, giúp người đóng góp dễ dàng theo dõi và giám sát.
2. Bền vững: Hướng đến giải pháp dài hạn
Gây quỹ không chỉ dừng lại ở việc hỗ trợ một cá nhân hay trường hợp cụ thể mà còn nên hướng đến các giải pháp lâu dài. Việc gây quỹ cho các trường hợp cá nhân là cần thiết khi người đó cần ngay sự giúp đỡ, nhưng cũng nên nghĩ thêm về cách hỗ trợ cá nhân đó một cách lâu dài.
Việc hỗ trợ một bệnh nhân hay một hoàn cảnh khó khăn có thể giúp họ vượt qua thời điểm khó khăn trước mắt, nhưng để tạo ra tác động bền vững, cần suy nghĩ đến những giải pháp. Điều này có thể bao gồm việc hợp tác với các tổ chức phi lợi nhuận, phát triển các mô hình hỗ trợ dài hạn như bảo hiểm y tế, quỹ giáo dục, hoặc chương trình đào tạo nghề cho những người trong hoàn cảnh khó khăn. Như vậy, sự giúp đỡ sẽ không chỉ dừng lại ở việc cung cấp tài chính mà còn tạo ra những thay đổi lâu dài cho người nhận.
3. Truyền thông: Tránh khai thác lòng thương cảm, tập trung vào nâng cao nhận thức
Thay vì chỉ khơi gợi lòng trắc ẩn, truyền thông nên tập trung vào việc nâng cao nhận thức cộng đồng về một vấn đề cụ thể. Một chiến dịch truyền thông hiệu quả không chỉ dừng ở việc kêu gọi quyên góp mà còn giúp cộng đồng hiểu rõ những thách thức thực tế, từ đó cùng tìm ra giải pháp bền vững. Việc cung cấp thông tin chính xác, khách quan cũng góp phần giảm bớt hiểu lầm và xây dựng niềm tin trong cộng đồng.
Truyền thông đóng vai trò quan trọng trong gây quỹ nhưng cần được sử dụng một cách có trách nhiệm. Hiện nay, nhiều chiến dịch từ thiện thường dùng hình ảnh gây xúc động mạnh để thu hút sự quan tâm của cộng đồng. Tuy nhiên, nếu không kiểm soát tốt, điều này có thể dẫn đến sự mệt mỏi của công chúng trong tương lai.
Quy định pháp luật về gây quỹ tại Việt Nam cần biết
Theo Nghị định 93/2021/NĐ-CP, cá nhân được phép kêu gọi và tiếp nhận tiền quyên góp từ thiện để hỗ trợ bệnh nhân hiểm nghèo hoặc đồng bào gặp khó khăn. Tuy nhiên, người kêu gọi cần công khai minh bạch số tiền tiếp nhận và sử dụng, đảm bảo đúng mục đích ban đầu. Nếu có nghi ngờ về tính minh bạch, cộng đồng có quyền đề nghị cơ quan chức năng xác minh.
Nếu bạn quan tâm đến cách gây quỹ bền vững và sử dụng truyền thông tạo tác động hiệu quả, bạn có thể tham khảo các khóa học về hai chủ đề này của Dear Our Community. Các khóa học giúp cung cấp kiến thức về chiến lược gây quỹ chuyên nghiệp, truyền thông có trách nhiệm và cách áp dụng công nghệ để nâng cao uy tín chiến dịch gây quỹ.
Các doanh nghiệp Việt Nam phải thích nghi bằng cách tìm nguồn cung mới và đa dạng hóa thị trường xuất khẩu nhằm giảm phụ thuộc vào Trung Quốc và Mỹ, từ đó thúc đẩy cải thiện các tiêu chuẩn môi trường và xã hội trong sản xuất, khuyến khích sử dụng nguồn lực bền vững hơn.
Cuộc chiến thương mại hiện nay giữa các nền kinh tế lớn, đặc biệt là Mỹ và Trung Quốc, gây ra những xáo trộn sâu rộng đối với chuỗi cung ứng toàn cầu. Từ việc Mỹ áp thuế lên hàng hóa Trung Quốc với mức thuế 10% trên tổng trị giá 350 tỷ USD, các doanh nghiệp đã phải tìm cách tái cấu trúc và đa dạng hóa chuỗi cung ứng của mình. Bloomberg và UBS (2019) ước tính, hơn 75% các công ty Mỹ trong lĩnh vực sản xuất đã chuyển một phần hoạt động sản xuất sang các thị trường mới như Việt Nam, Ấn Độ, và Mexico để tránh ảnh hưởng của các biện pháp thuế quan.
Tác động của điều này không chỉ thúc đẩy xu hướng toàn cầu hóa mà còn làm thay đổi địa lý sản xuất toàn cầu. Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF, 2020) đã cảnh báo về thuế suất đưa ra bởi Mỹ và Trung Quốc làm GDP toàn cầu giảm 0,8% trong năm 2020, đồng thời kéo theo nhiều tổn thất hơn trong những năm tiếp theo. IMF dự đoán tốc độ tăng trưởng GDP toàn cầu năm 2025 sẽ tăng nhẹ đến 3.3% nhưng nếu diễn ra chiến tranh thương mại Mỹ – Trung, con số này có thể giảm 1.3% so với dự báo ban đầu, ảnh hưởng trực tiếp đến nhiều ngành như: công nghiệp sản xuất, nông nghiệp và công nghệ do chi phí nhập khẩu tăng cao.
Tại Việt Nam, dù được hưởng lợi từ dòng chảy chuyển dịch sản xuất, song cũng đối mặt với những thách thức như cạnh tranh lao động và áp lực lên cơ sở hạ tầng do sự tăng trưởng nhanh chóng của các hoạt động sản xuất.
Hơn nữa, sự bất ổn của các thị trường tài chính cũng khiến cho các nhà đầu tư phải liên tục cân nhắc các quyết định đầu tư dài hạn. Các khâu trong chuỗi cung ứng của Việt Nam nói chung, đặc biệt là trong các ngành điện tử và dệt may, chịu ảnh hưởng đáng kể từ cuộc chiến thương mại.
Việt Nam có tỷ lệ xuất khẩu sang Mỹ chiếm tới 29.4% GDP vào năm 2024, cho thấy mức độ phụ thuộc lớn vào thị trường này và làm gia tăng rủi ro kinh tế do các biện pháp thuế quan. Ngành điện tử, một trong những ngành xuất khẩu chủ lực, chiếm gần 18% tổng kim ngạch xuất khẩu năm 2024, gặp khó khăn trong việc tiếp cận nguồn linh kiện do thuế quan cao từ Mỹ. Ngành dệt may cũng không nằm ngoài ảnh hưởng, chiếm khoảng 9% tổng xuất khẩu, đã phải tìm kiếm nguồn nguyên liệu thay thế và mở rộng thị trường mới ngoài Trung Quốc và Mỹ để giảm thiểu rủi ro từ thuế quan. Điều này đòi hỏi các công ty như Tập đoàn Dệt May Việt Nam phải nhanh chóng thích ứng với thay đổi trong quy định thương mại và thuế quan, tăng cường tính linh hoạt và cải thiện khả năng cạnh tranh quốc tế. Quá trình thích ứng này không chỉ mở ra cơ hội đổi mới và tăng cường bền vững trong chuỗi cung ứng mà còn là yếu tố then chốt để tồn tại và phát triển trong bối cảnh thương mại toàn cầu đầy biến động.
Tổng kim ngạch xuất khẩu năm 2024 của Việt Nam đã đạt mức cao mới, phản ánh nỗ lực đa dạng hóa thị trường và nguồn cung ứng.
Cuộc chiến thương mại Mỹ-Trung đã gây ra nhiều thách thức nhưng cũng mở ra cơ hội cho Việt Nam trong việc nâng cao năng lực và thúc đẩy phát triển chuỗi cung ứng bền vững.
Các doanh nghiệp Việt Nam đã phải thích nghi bằng cách tìm kiếm nguồn cung mới và đa dạng hóa thị trường xuất khẩu để giảm phụ thuộc vào Trung Quốc và Mỹ. Sự thích nghi này đã thúc đẩy sự cải thiện các tiêu chuẩn môi trường và xã hội trong sản xuất, khuyến khích sử dụng nguồn lực bền vững hơn.
Đặc biệt, cuộc chiến thương mại cũng đã khuyến khích Việt Nam phát triển các khu logistics xanh. Việt Nam đã triển khai nhiều sáng kiến như Vietnam SuperPort, một liên doanh giữa YCH (Singapore) và T&T (Việt Nam), không chỉ nhấn mạnh vào vận tải xanh với đội xe điện và công nghệ hydro mà còn hướng đến mục tiêu không phát thải ròng vào năm 2050. Hay Viettel Logistics Park tại Lạng Sơn không chỉ đơn giản hóa quy trình hải quan mà còn tăng cường hệ thống logistics bền vững, góp phần biến Việt Nam thành một trung tâm logistics chủ chốt ở Đông Nam Á.
Những nỗ lực này không chỉ giúp giảm thiểu tác động tiêu cực từ cuộc chiến thương mại mà còn đặt nền móng cho sự phát triển bền vững trong tương lai, khẳng định vai trò của Việt Nam trong chuỗi cung ứng toàn cầu.
Giữa bối cảnh cuộc chiến thương mại kéo dài, các doanh nghiệp logistics và xuất nhập khẩu Việt Nam đã áp dụng nhiều chiến lược linh hoạt để thích ứng. Điển hình là sự đa dạng hóa thị trường và nguồn cung ứng để giảm phụ thuộc vào các thị trường truyền thống như Trung Quốc và Mỹ.
Theo Báo cáo Thương mại Việt Nam 2024 của Bộ Công Thương, Việt Nam đã mở rộng xuất khẩu sang các thị trường mới như Ấn Độ và Brazil, tăng cường khả năng cạnh tranh và giảm rủi ro thương mại.
Bên cạnh đó, các công ty cũng tăng cường đầu tư vào công nghệ xanh và quản lý chuỗi cung ứng bền vững.
Ví dụ, công ty Vinatex đã đầu tư vào các dây chuyền sản xuất dệt may sử dụng năng lượng tái tạo và nguyên liệu tái chế, không chỉ giảm thiểu tác động môi trường mà còn nâng cao giá trị sản phẩm trên thị trường quốc tế.
Một ví dụ nổi bật khác là Nestlé Việt Nam, đã tiên phong trong việc áp dụng các tiêu chuẩn bền vững trong chuỗi cung ứng của mình. Công ty này đã cam kết giảm thiểu tác động môi trường bằng cách sử dụng năng lượng tái tạo và nguyên liệu tái chế, đồng thời tối ưu hóa quá trình vận chuyển và phân phối để giảm lượng khí thải carbon. Những nỗ lực này không chỉ giúp các doanh nghiệp Việt Nam thích ứng với thay đổi mà còn đảm bảo tính bền vững trong hoạt động kinh doanh, từ đó tạo lợi thế cạnh tranh bền vững trên trường quốc tế.
Song song đó, chính sách của Việt Nam, bao gồm các ưu đãi thuế và hiệp định thương mại tự do, đã hỗ trợ rất lớn cho doanh nghiệp trong việc cân bằng giữa phát triển kinh tế và phát triển bền vững.
Việt Nam là thành viên của nhiều hiệp định thương mại tự do quan trọng như Hiệp định Thương mại Tự do Việt Nam-EU (EVFTA) và Hiệp định Đối tác Xuyên Thái Bình Dương (CPTPP), giúp mở rộng quyền tiếp cận thị trường và giảm thuế cho các sản phẩm xuất khẩu, đặc biệt là những sản phẩm tuân thủ các tiêu chuẩn môi trường nghiêm ngặt. Bên cạnh đó, chính phủ cũng áp dụng các ưu đãi thuế đối với các dự án đầu tư vào công nghệ xanh và các khu công nghiệp sạch để khuyến khích phát triển bền vững. Các dự án sản xuất sử dụng năng lượng tái tạo, tái chế chất thải, hoặc các công nghệ giảm thiểu ô nhiễm được hưởng các ưu đãi đặc biệt về thuế thu nhập doanh nghiệp và hỗ trợ đầu tư cơ sở hạ tầng. Những chính sách này không chỉ thúc đẩy tăng trưởng kinh tế mà còn đảm bảo rằng sự phát triển đó diễn ra theo hướng bền vững, góp phần nâng cao nhận thức và trách nhiệm về môi trường trong cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam.
Trong 3-5 năm tới, dự đoán rằng các cuộc chiến thương mại sẽ tiếp tục ảnh hưởng đến chuỗi cung ứng tại Việt Nam, nhưng không chỉ mang lại thách thức mà còn cơ hội để đổi mới và tăng cường tính bền vững
Việt Nam sẽ tiếp tục đa dạng hóa thị trường xuất khẩu và tìm kiếm các nguồn cung ứng mới, giảm phụ thuộc vào những thị trường truyền thống như Trung Quốc và Mỹ. Điều này không chỉ giúp giảm thiểu rủi ro từ biến động chính trị và thương mại mà còn thúc đẩy sự phát triển của các ngành công nghiệp có giá trị gia tăng cao – Nguyễn Dạ Quyên, Giám đốc công ty Tư vấn Quản trị Cung Ứng CEL, nhận định.
Chị Nguyễn Dạ Quyên, Giám đốc công ty Tư vấn Quản trị Cung Ứng CEL
Bên cạnh đó, sự chú trọng vào chuỗi cung ứng xanh và công nghệ sạch sẽ ngày càng được các doanh nghiệp Việt Nam ưu tiên. Đầu tư vào công nghệ mới như tự động hóa, trí tuệ nhân tạo, và năng lượng tái tạo sẽ giúp các công ty tăng cường hiệu quả, giảm chi phí và nâng cao sức cạnh tranh trên trường quốc tế. Việt Nam cũng sẽ tiếp tục phát triển các khu vực logistics chuyên biệt để hỗ trợ cho hoạt động xuất nhập khẩu bền vững, từ đó tạo ra một nền tảng vững chắc cho sự phát triển kinh tế trong dài hạn.
Việc các doanh nghiệp Việt Nam đa dạng hóa nguồn cung để tránh rủi ro từ các cuộc chiến thương mại là một chiến lược thông minh và thiết yếu. Sự phụ thuộc quá lớn vào một thị trường hoặc nguồn cung cấp đơn lẻ có thể làm tăng nguy cơ khi có bất kỳ biến động chính trị hoặc kinh tế nào. Việc đa dạng hóa này không chỉ giúp giảm thiểu rủi ro mà còn mở ra cơ hội tiếp cận với các công nghệ mới và thị trường mới, từ đó thúc đẩy đổi mới và cạnh tranh.
Về mặt môi trường, sự đa dạng hóa nguồn cung có thể giúp giảm thiểu các vấn đề liên quan đến khai thác tài nguyên không bền vững. Các công ty có thể chọn lựa các nguồn cung cấp thân thiện hơn với môi trường, đồng thời áp dụng các tiêu chuẩn cao hơn về bảo vệ môi trường trong toàn bộ chuỗi cung ứng. Chẳng hạn, một số doanh nghiệp Việt Nam đã bắt đầu sử dụng nguyên liệu tái chế hoặc từ các nguồn tái tạo, điều này không những giúp giảm ảnh hưởng đến môi trường mà còn cải thiện hình ảnh thương hiệu của họ trên trường quốc tế.
Công viên Logistics Viettel có quy mô hạ tầng lớn nhất và hiện đại nhất Việt Nam
Tuy nhiên, trong bối cảnh đầy biến động hiện nay, các doanh nghiệp logistics cần triển khai năm chiến lược chính để tối ưu hóa vận hành và đảm bảo tính bền vững: ứng dụng công nghệ số, tối ưu hóa lộ trình và vận hành, phát triển logistics xanh, cải tiến bao bì tái sử dụng và thích ứng với chính sách môi trường của Việt Nam.
Ứng dụng công nghệ số để tối ưu vận hành
Việc ứng dụng AI, IoT và dữ liệu lớn (big data) trong quản lý chuỗi cung ứng giúp giảm 20% chi phí vận chuyển và 30% lượng khí thải CO₂, theo World Bank (2024). Tại Việt Nam, Viettel Post đã triển khai hệ thống quản lý vận tải thông minh (TMS) giúp theo dõi hành trình xe theo thời gian thực, tối ưu quãng đường và tiết kiệm nhiên liệu.
Tối ưu hóa lộ trình & vận hành bằng thuật toán thông minh
Các doanh nghiệp như DHL, UPS, và FedEx đã triển khai route optimization (tối ưu hóa lộ trình) để cắt giảm quãng đường không cần thiết, giúp tiết kiệm 15% nhiên liệu tiêu thụ. Ngoài ra, đào tạo lái xe sinh thái (eco-driving training) giúp tài xế áp dụng các kỹ thuật lái xe tiết kiệm nhiên liệu, giảm hao mòn phương tiện và cắt giảm khí thải CO₂.
Phát triển logistics xanh – Tận dụng năng lượng sạch & thích ứng với các chính sách giảm phát thải
Việt Nam đang triển khai Khu Vực Phát Thải Thấp (Low Emission Zones – LEZ) tại Hà Nội để kiểm soát khí thải từ các phương tiện giao thông. Một số quy định quan trọng gồm:
Cấm xe tải diesel cũ, xe không đạt tiêu chuẩn khí thải vào các khu vực trung tâm.
Từ 1/3/2025, cấm xe từ 16 chỗ di chuyển quanh Hồ Hoàn Kiếm để giảm ùn tắc và ô nhiễm.
Khuyến khích chuyển đổi sang phương tiện xanh, hỗ trợ tài chính cho xe điện và phương tiện ít phát thải.
Các doanh nghiệp logistics cần chuẩn bị cho sự chuyển đổi này bằng cách đầu tư vào xe tải điện, hybrid, sử dụng nhiên liệu sinh học hoặc xe chạy hydro.
Cải tiến bao bì tái sử dụng & giảm rác thải logistics
Theo nghiên cứu của Ellen MacArthur Foundation, bao bì logistics chiếm khoảng 30% lượng rác thải nhựa toàn cầu. Doanh nghiệp có thể chuyển sang hệ thống thùng chứa tái sử dụng (Reusable Packaging System – RPS), như Amazon đã làm tại châu Âu, giúp giảm 67% lượng rác thải nhựa. Tại Việt Nam, các công ty TMĐT thử nghiệm hộp carton tái sử dụng cho giao hàng nội địa. Các công ty logistics cũng có thể sử dụng màng bọc sinh học phân hủy tự nhiên thay thế nilon để giảm tác động môi trường.
Thích ứng với chính sách phát triển bền vững của Việt Nam
Với sự thay đổi chính sách, các doanh nghiệp logistics cần tận dụng các ưu đãi thuế và hỗ trợ tài chính để đầu tư vào hạ tầng logistics xanh và xe tải điện. Việt Nam đã cam kết đạt mức phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050 với các mục tiêu cụ thể:
Ngành năng lượng: 33% năng lượng từ tái tạo vào năm 2030, 55% vào năm 2050.
Ngành vận tải: Loại bỏ nhiên liệu hóa thạch trong giao thông, phát triển hệ thống sạc EV, tàu điện khí hóa và cơ sở hạ tầng logistics bền vững.
Ngành công nghiệp: Giảm clinker trong xi măng, phát triển vật liệu xây dựng xanh, thu giữ CO₂.
Những biện pháp trên không chỉ giúp doanh nghiệp logistics giảm chi phí, nâng cao hiệu quả vận hành, mà còn đảm bảo tuân thủ các tiêu chuẩn môi trường toàn cầu. Với chính sách Zero Carbon của Việt Nam, các doanh nghiệp logistics không còn lựa chọn nào khác ngoài việc chuyển đổi xanh nếu muốn duy trì tính cạnh tranh trong dài hạn.
Ngày nay, người trẻ không chỉ là người tiêu dùng có ý thức, mà còn là người dẫn dắt sự thay đổi trong chuỗi cung ứng bền vững. Họ không chỉ lựa chọn sản phẩm thân thiện với môi trường mà còn đòi hỏi tính minh bạch, trách nhiệm xã hội và cam kết giảm phát thải từ các doanh nghiệp.
Có một câu nói nổi tiếng: "Mỗi lần bạn mua một thứ gì đó, bạn đang bỏ phiếu cho thế giới mà bạn muốn sống."(Every time you spend money, you’re casting a vote for the kind of world you want – Anna Lappé). Câu nói này phản ánh rõ cách mà Gen Z đang tác động đến các chuỗi cung ứng. Theo báo cáo của Nielsen (2023), 75% Gen Z ưu tiên sản phẩm có chứng nhận bền vững, tạo áp lực buộc các công ty phải chuyển đổi mô hình sản xuất và phân phối. Theo báo cáo, năm 2023, thương mại điện tử tại Việt Nam đã sử dụng khoảng 332 nghìn tấn bao bì, trong đó có 171 nghìn tấn là bao bì nhựa. Điều này đặt ra thách thức lớn về môi trường và thúc đẩy nhu cầu về các giải pháp logistics xanh và bao bì tái sử dụng.
Học viên trình bày business case tái chế thủy tinh tại buổi tổng kết chương trình Ươm mầm Phát triển Bền vững mùa 2
Sự thay đổi này cho thấy, người trẻ không còn chờ đợi doanh nghiệp hành động, mà họ đang trở thành động lực chính, buộc các công ty phải thay đổi theo hướng bền vững, minh bạch và có trách nhiệm hơn với môi trường.
Giống như loài cá hồi bơi ngược dòng để sinh tồn, người trẻ trong lĩnh vực quản trị cung ứng cần linh hoạt và trang bị nhiều kỹ năng để không bị tụt lại. Có ba kỹ năng quan trọng:
Tư duy phân tích dữ liệu (Data Analytics): các doanh nghiệp logistics ứng dụng phân tích dữ liệu có thể giảm 20% chi phí vận chuyển. Việc hiểu về AI, IoT giúp tối ưu hóa chuỗi cung ứng và đưa ra quyết định nhanh chóng.
Kỹ năng giải quyết vấn đề và thích ứng: Các sự kiện như COVID-19, trade war, gián đoạn vận chuyển liên tục xảy ra, đòi hỏi người trẻ phải linh hoạt, sáng tạo trong việc tìm nguồn cung thay thế hoặc tối ưu hóa logistics.
Kiến thức về phát triển bền vững: Hiểu về các tiêu chuẩn như ESG, Carbon Neutral giúp doanh nghiệp có lợi thế khi xuất khẩu sang các thị trường như EU và Mỹ. Ví dụ, một số công ty dệt may Việt Nam đang áp dụng vải tái chế từ chai nhựa PET, vừa giảm tác động môi trường vừa đáp ứng yêu cầu xuất khẩu.
Thế hệ trẻ không chỉ cần giỏi chuyên môn mà còn phải nhạy bén với xu hướng xanh để thành công trong ngành.
Có một câu chuyện ngụ ngôn về chiếc rìu của người tiều phu: một người tiều phu chăm chỉ chặt cây suốt ngày nhưng dần kiệt sức. Một người khác thì dành thời gian mài rìu, làm việc ít hơn nhưng hiệu quả cao hơn. Người trẻ làm logistics cũng vậy—đừng chỉ lao vào công việc, hãy đầu tư vào kỹ năng và tư duy dài hạn.
Bạn nên chọn doanh nghiệp có cam kết bền vững: Những công ty đang đầu tư vào xe tải điện, nhiên liệu sinh học. Làm việc ở đây giúp bạn học cách vận hành chuỗi cung ứng xanh.
Bên cạnh đó, phải trang bị kiến thức về kinh tế tuần hoàn: Xu hướng logistics không chỉ là vận chuyển hàng hóa mà còn là tối ưu hóa vòng đời sản phẩm, giảm lãng phí. Học về ESG và carbon footprint, LCA, Circular Supply Chain sẽ giúp bạn có lợi thế lớn.
Cuối cùng, hãy chủ động đổi mới: Đừng chỉ làm theo lối cũ. Logistics – xuất nhập khẩu – hay các lĩnh vực khác của quản trị cung ứng không chỉ là nghề, mà còn là cơ hội để bạn tạo ra tác động tích cực cho tương lai.
Trung bình mỗi năm, thế giới chứng kiến khoảng 3-5 cuộc chiến thương mại mà các quốc gia lớn tham gia, phản ánh sự phức tạp và thay đổi liên tục trong môi trường kinh doanh toàn cầu. Cuộc chiến thương mại hiện tại là một ví dụ điển hình, cho thấy sự cần thiết của việc có một chiến lược linh hoạt và bền vững trong kinh doanh và quản lý chuỗi cung ứng toàn cầu.
Những năm gần đây, mô hình 3P và Kinh tế Tuần hoàn là hai trong số những mô hình phát triển bền vững được nhiều doanh nghiệp Việt Nam áp dụng nhất.
Trong tài chính, phát triển bền vững không chỉ hướng đến lợi nhuận (profit) và nguyên tắc ESG, mà còn tạo môi trường làm việc hạnh phúc cho người lao động. Đó cũng là một trong những lý do ngân hàng Standard Chartered (SC) Bank Việt Nam áp dụng mô hình 3P trên hành trình hướng tới Phát triển Bền vững.
Mô hình này được giới thiệu vào năm 1994, bởi nhà tư vấn và tác giả John Elkington.
Mô hình 3P hay còn gọi là Triple Bottom Line, dựa trên ba trụ cột chính bao gồm: Planet (Hành tinh), People (Con người), và Profit (Lợi nhuận). Tại SC, cả 3 chữ P đều được chú trọng, đặc biệt là trụ cột con người. Chị Trần Minh Hường, Giám đốc Nhân sự ngân hàng Standard Chartered Bank Việt Nam, chia sẻ với Dear Our Community trong tập 2 của Mở Đường Dẫn Lối mùa 2:
“Tôi vô cùng tự hào khi Standard Chartered Bank là đơn vị đầu tiên ở thị trường Việt Nam đạt chứng chỉ EDGE LEAD – tiêu chuẩn hàng đầu về công bằng, đa dạng và bình đẳng giới tại nơi làm việc. Đây là minh chứng mạnh mẽ và cam kết sâu sắc của ngân hàng trong việc tạo dựng môi trường làm việc hòa nhập, nơi nhân viên có cảm hứng làm việc cũng như phát triển bản thân, từ đó đóng góp cho tổ chức lẫn phục vụ khách hàng tốt nhất, đồng thời tạo ảnh hưởng cho xã hội một cách phát triển bền vững”. Sau đây là cách ngân hàng đã thực hiện mô hình 3P trong tổ chức:
Chị Trần Minh Hường, Giám đốc Nhân sự ngân hàng Standard Chartered Bank Việt Nam
Tăng cường Đa dạng, Bình đẳng và Hòa nhập (DEI):
Dù lao động nữ trong ngành ngân hàng tại Việt Nam chiếm tỷ lệ cao, lãnh đạo ngân hàng chủ yếu là nam giới. Standard Chartered Bank Việt Nam đã tiên phong tăng tỷ lệ lãnh đạo nữ và đảm bảo công bằng cho nhân viên trong tuyển dụng, lương thưởng và cơ hội thăng tiến.
Các chính sách nhân sự tiên tiến:
Tháng 9/2023, ngân hàng áp dụng chế độ “nghỉ sinh công bằng”. Nghĩa là không chỉ nhân viên nữ được nghỉ thai sản mà khi vợ của nhân viên nam nghỉ sinh em bé hoặc nhân viên nam nhận con nuôi, đều được hưởng chế độ nghỉ thai sản 5 tháng hưởng nguyên lương. Cùng thời điểm đó, ngân hàng cũng đưa ra gói hỗ trợ tiền mãn kinh hoặc mãn kinh dành cho nhân viên nữ trên 40 tuổi.
Bên cạnh đó, ngân hàng luôn quan tâm hỗ trợ các nhóm yếu thế. Nhiều chính sách dành cho cho nhân viên khuyết tật, LGBT+ và nhóm dân tộc thiểu số, đảm bảo môi trường làm việc công bằng.
Thúc đẩy văn hóa doanh nghiệp
Standard Chartered Bank Việt Nam coi trọng giá trị văn hóa doanh nghiệp, khuyến khích phản hồi và đối thoại. Nhân viên có thể tham gia nhiều khóa đào tạo nội bộ nhằm nâng cao kỹ năng lẫn nhận thức. Khoá đào tạo "When We Are All Included" giúp nhân viên nhận thức về sự bao trùm. Khóa "Inclusive Leadership" dành cho quản lý, giúp hạn chế định kiến cá nhân. Bên cạnh đó, văn hóa phản hồi và khai vấn lãnh đạo tạo ra môi trường công bằng và có tiếng nói.
Có thể nói, SC Bank Việt Nam là hình mẫu trong áp dụng mô hình 3P, đặc biệt là trụ cột People. Cũng như lời hứa thương hiệu “Here for good”, ngân hàng đến từ Anh quốc này luôn dành nhiều nỗ lực và nguồn lực để thực hiện trách nhiệm doanh nghiệp xã hội, hướng tới một mục tiêu cao hơn là phát triển và phồn vinh cùng cộng đồng.
Kinh tế Tuần hoàn: Hướng đi tất yếu
Song song đó, giữa thời điểm công nghiệp hóa mạnh mẽ dẫn tới những thách thức về môi trường, tài nguyên thiên nhiên, biến đổi khí hậu… ảnh hưởng tới sự phát triển của xã hội trong tương lai, thì thì mô hình kinh tế tuần hoàn (KTTH) hiện được nhiều công ty quan tâm và áp dụng.
Trong một chia sẻ với Dear Our Community, Kim Lê, Nhà sáng lập kiêm CEO Công ty CL2B (công ty tư vấn quản lý về KTTH đầu tiên tại Việt Nam), cho rằng hiện tất cả các ngành nghề đều có thể áp dụng KTTH. Vậy làm thế nào để doanh nghiệp hướng đến Kinh tế Tuần hoàn (KTTH) hiệu quả?
Chị Kim Lê (bên trái), Nhà sáng lập & CEO Công ty CL2B, công ty tư vấn quản lý về kinh tế tuần hoàn đầu tiên tại Việt Nam
Xây dựng hệ thống quản lý tài nguyên bền vững
Doanh nghiệp cần giảm khai thác tài nguyên nguyên sinh bằng cách ưu tiên sử dụng nguyên liệu tái chế và tái sử dụng trong sản xuất. Đồng thời, tối ưu hóa chuỗi cung ứng bằng cách hợp tác với các đối tác cung cấp nguyên liệu bền vững và giảm phát thải trong quá trình vận chuyển, góp phần bảo vệ môi trường.
Kéo dài vòng đời sản phẩm
Việc thiết kế sản phẩm theo hướng bền vững, dễ dàng sửa chữa, nâng cấp và tái sử dụng giúp gia tăng tuổi thọ sản phẩm. Bên cạnh đó, doanh nghiệp có thể triển khai các dịch vụ thu hồi và tái chế, áp dụng mô hình Trách nhiệm mở rộng của nhà sản xuất (EPR) để quản lý sản phẩm sau khi tiêu dùng, góp phần giảm thiểu rác thải.
Học viên trình bày business case Amanaki tại buổi tổng kết chương trình Ươm mầm Phát triển bền vững mùa 2
Ứng dụng mô hình kinh doanh mới:
Các mô hình kinh doanh hiện đại như kinh tế chia sẻ, cho thuê thay vì bán (điển hình như xe đạp, máy móc) không chỉ tối ưu hóa việc sử dụng tài nguyên mà còn mang lại lợi ích kinh tế bền vững. Ngoài ra, cung cấp dịch vụ bảo trì và nâng cấp sản phẩm giúp kéo dài vòng đời và tối đa hóa giá trị sử dụng.
Đổi mới sáng tạo và công nghệ:
Công nghệ đóng vai trò quan trọng trong KTTH, từ việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) và dữ liệu lớn để tối ưu hóa quy trình sản xuất, đến việc phát triển các vật liệu sinh học, phân hủy sinh học nhằm giảm thiểu rác thải nhựa, góp phần xây dựng một nền kinh tế xanh.
Xây dựng hệ sinh thái KTTH:
Việc kết nối với các doanh nghiệp trong cùng ngành để chia sẻ nguyên liệu và tái sử dụng chất thải sản xuất giúp tối ưu hóa tài nguyên. Đồng thời, hợp tác chặt chẽ với nhà nước để tận dụng các chính sách hỗ trợ và quỹ tài chính xanh sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp phát triển theo hướng bền vững.
KTTH không chỉ là một xu hướng mà còn là chiến lược sống còn giúp doanh nghiệp phát triển bền vững trong bối cảnh tài nguyên ngày càng khan hiếm và áp lực môi trường ngày càng gia tăng. Doanh nghiệp cần chủ động đổi mới và thích ứng để tận dụng cơ hội từ mô hình kinh tế này. Theo chị Kim, “KTTH là một nguyên tắc để các bạn đưa ra quyết định trong công việc và cuộc sống”.
Vậy nên khi có cho mình cách hiểu và nguyên tắc riêng thì ở bất cứ công việc nào, các bạn cũng có thể đưa ra quyết định phù hợp, như làm việc với đối tác nào hay mua sản phẩm nào để giảm thiểu rác thải và có thể tái chế nguồn nguyên liệu đã qua sử dụng.
Nếu bạn quan tâm đến phát triển bền vững, hãy bắt đầu bằng việc tìm hiểu và áp dụng tư duy 3P và Kinh tế Tuần hoàn vào công việc và cuộc sống. Những hành động nhỏ như tiêu dùng có trách nhiệm, lựa chọn sản phẩm thân thiện với môi trường, hoặc nâng cao nhận thức về ESG đều có thể tạo ra tác động tích cực.
Nhóm dự án Amanaki đã dành hai tháng nghiên cứu vòng đời của sản phẩm thuỷ tinh, từ đó đưa ra phương pháp tái chế hiệu quả hơn, góp phần bảo vệ môi trường đồng thời hướng đến mô hình kinh tế tuần hoàn.
Bạn có sử dụng thuỷ tinh hằng ngày? Hay bạn thường chọn chai, lọ, đồ trang trí… thuỷ tinh vì nghĩ nó thân thiện môi trường? Đúng vậy, khả năng tái chế của thuỷ tinh là 100%. Tuy nhiên, bạn có biết rằng tại Việt Nam, tỷ lệ tái chế thuỷ tinh vẫn rất thấp, chỉ khoảng 10 – 15%, trong khi mỗi ngày có đến 2.560 tấn rác thải thuỷ tinh ra môi trường. Vậy bài toán này cần được giải quyết như thế nào? Đó là một trong những nguyên nhân ra đời “Hành trình xanh của thuỷ tinh: từ sản xuất đến tái sinh” – một trong những dự án gây ấn tượng tại chương trình Ươm mầm Phát triển Bền vững mùa 2 do Dear Our Community tổ chức.
Nhóm học viên nghiên cứu business case Amanaki trình bày kết quả tại buổi tổng kết.
Xuyên suốt quá trình nghiên cứu case study này, nhóm bạn trẻ gồm: Ngọc Hân, Lê Hân và Nhật Minh đã bước đầu tìm ra những phương án có thể tăng tỷ lệ tái chế thuỷ tinh, giúp giải quyết phần nào số rác thải thuỷ tinh ra môi trường. Dẫn dắt nhóm là Kim Lê, chuyên gia mảng kinh tế tuần hoàn tại Việt Nam; và anh Bùi Trung Đức, Giám đốc Điều hành của Amanaki – chuỗi khách sạn hướng đến Phát triển Bền vững tại TP. HCM.
Thủy tinh: Vật liệu quen thuộc bị “bỏ quên” khi tái chế
Từ nguyên liệu thô như cát, đá vôi, soda…, trải qua quá trình chế tác tinh xảo, thuỷ tinh mang đến những sản phẩm có tính thẩm mỹ cao lẫn lợi ích thiết thực trong cuộc sống hàng ngày. Thế nhưng, ít ai thực sự hiểu về vòng đời của nó, đặc biệt là tầm quan trọng của tái chế thuỷ tinh với môi trường và xã hội.
Theo nghiên cứu của nhóm Amanaki, quá trình tái chế thuỷ tinh hơn 10 công đoạn, bắt đầu từ việc thu gom rác thải và phân loại. Thủy tinh được làm sạch, loại bỏ tạp chất, sau đó được nghiền thành cullet – nguyên liệu thô cho quá trình sản xuất thủy tinh mới. Lý tưởng là thế, nhưng mỗi ngày vẫn có 85 – 90% rác thải thuỷ tinh (tương đương 2.176 – 2.304 tấn) tại Việt Nam chưa được tái chế. Vậy nó sẽ đi đâu và vì sao?
Mỗi ngày có đến 2.560 tấn rác thải thuỷ tinh ra môi trường.
Tại Việt Nam, nguyên nhân chính dẫn đến thực trạng này là từ hệ thống thu gom chưa hiệu quả, sự hạn chế trong nhận thức của người dân và thiếu chính sách hỗ trợ. Điều này dẫn đến lãng phí tài nguyên, tăng lượng khí CO2 thải ra và gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng. Từ đó, nhóm Amanaki đưa ra 3 giải pháp cấp bách, bao gồm: Nâng cao nhận thức cộng đồng về tái chế; hoàn thiện hệ thống thu gom và phân loại rác; khuyến khích doanh nghiệp đầu tư vào tái chế.
Tái chế thuỷ tinh – sự tái sinh kỳ diệu
Vậy, nếu 100% thuỷ tinh sản xuất mỗi ngày ở Việt Nam đều là thuỷ tinh tái chế thì sẽ ra sao? Tiết kiệm tài nguyên như: giảm khai thác cát, đá vôi, soda – những nguyên liệu quan trọng trong sản xuất thuỷ tinh chính là điều đầu tiên có thể nhận thấy rõ. Mỗi tấn thuỷ tinh tái chế có thể tiết kiệm 1.305 tấn cát, 435 tấn đá vôi, 435 tấn soda. Bên cạnh đó, quy trình tái chế ít sử dụng năng lượng hơn so với sản xuất mới, giúp giảm khoảng 348 tấn khí thải CO2 mỗi ngày. Những con số biết nói này là minh chứng rõ ràng nhất cho sự kỳ diệu của thuỷ tinh tái chế, góp phần giảm thiểu biến đổi khí hậu.
Thủy tinh tái chế có thể ứng dụng vào nhiều khía cạnh cuộc sống.
Tỷ lệ tái chế thủy tinh “khủng” ở châu Âu: Phép màu hay chiến lược?
Đương nhiên, không có “phép màu” nào, dù tỷ lệ tái chế thuỷ tinh ở châu Âu đạt 70 – 80% – một con số đáng mơ ước. Theo nghiên cứu của nhóm Amanaki, chiến lược bài bản và công nghệ tiên tiến chính là chiếc chìa khoá bí ẩn. Nhóm đã tổng hợp 6 giải pháp, bao gồm:
1. Nghiền cát – biến chai lọ thành cát nhân tạo
Công ty DB Breweries và Alex Fraser Group đã triển khai công nghệ nghiền chai thủy tinh thành cát nhân tạo, thay thế cát tự nhiên trong xây dựng và bảo vệ môi trường. Ứng dụng này giúp giảm khai thác cát tự nhiên và tận dụng thủy tinh không thể tái sử dụng.
2. Nghiền pulping – chế tạo bột thuỷ tinh mịn
Thủy tinh được nghiền thành bột mịn (0.1 – 0.5mm) bằng máy nghiền bi hoặc ly tâm, kết hợp hệ thống lọc nước để tránh bụi. Bột này được ứng dụng rộng rãi trong sản xuất gốm sứ, sơn và vật liệu xây dựng.
3. Phân loại quan học – tách thuỷ tinh chính xác
Công nghệ này sử dụng tia hồng ngoại để nhận diện màu sắc và tia cực tím để phát hiện tạp chất, giúp phân loại thủy tinh nhanh chóng và hiệu quả hơn so với phương pháp thủ công.
4. Thủy tinh bọt – vật liệu cách nhiệt tương lai
Thủy tinh tái chế được nghiền, trộn với tác nhân tạo khí, nung ở 800-900°C để tạo ra thủy tinh bọt – một vật liệu nhẹ, cách nhiệt tốt, ứng dụng trong xây dựng và trang trí nội thất.
5. Tái chế bằng vi sóng – giải pháp tiết kiệm năng lượng
Công nghệ vi sóng làm nóng chảy thủy tinh từ bên trong, giúp giảm 20% năng lượng tiêu thụ và rút ngắn thời gian xử lý đến 50% so với lò nung truyền thống.
6. In 3D thuỷ tinh – tương lai của sản xuất
Công nghệ Direct Glass Laser Deposition (DGLD) của Nobula3D sử dụng laser để in 3D thủy tinh với độ chính xác cao, tạo ra kính hiển vi, thiết bị y tế và các sản phẩm phức tạp khác.
Nhờ những công nghệ này, châu Âu tái chế hiệu quả, giảm rác thải và bảo vệ tài nguyên thiên nhiên. Thêm vào đó, để đạt được sự phát triển bền vững, tái chế thủy tinh cần được đẩy mạnh theo hướng mô hình kinh tế tuần hoàn, tức là tái chế liên tục và hiệu quả để tận dụng tối đa giá trị của thủy tinh. Việc đầu tư vào nghiên cứu và phát triển công nghệ mới cũng quan trọng không kém.
Song song đó, không thể bỏ qua vai trò chủ chốt của con người trong hành trình này. Ngoài nâng cao nhận thức, liên tục khuyến khích cộng đồng tham gia bảo vệ môi trường thông qua các chương trình giáo dục, thì sự hợp tác và chia sẻ nhằm thúc đẩy hợp tác quốc tế, cải thiện hệ thống tái chế rất cần thiết.
Chị Kelly Võ, founder của DOC, trao kỷ niệm chương cho anh Bùi Trung Đức (đại diện Amanaki) cùng chị Emily Nguyễn (đại diện De Heus) tại buổi tổng kết chương trình Ươm mầm Phát triển Bền vững mùa 2
Bên cạnh đưa ra những giải pháp, dự án “Hành trình xanh của thuỷ tinh” kêu gọi sự chung tay của mọi người bằng những hành động đơn giản nhưng ý nghĩa như: tái chế thủy tinh đúng cách bằng cách phân loại và đưa thủy tinh đến các điểm thu gom; chia sẻ kiến thức về tái chế thủy tinh với cộng đồng; hay tham gia các hoạt động của dự án thu gom, sáng tạo sản phẩm từ thủy tinh tái chế…
Trà Trà
Chương trình Ươm mầm Phát triển bền vững mùa 3 đã quay trở lại.
Chương Trình Ươm Mầm Phát Triển Bền Vững dành cho người trẻ muốn theo đuổi công việc trong lĩnh vực phát triển bền vững tại Việt Nam. Mục tiêu cung cấp kiến thức, kỹ năng và cơ hội trải nghiệm về Phát Triển Bền Vững cho những bạn trẻ mong muốn dấn thân vào lĩnh vực này.
Thực tế nguồn nhân lực vừa giỏi chuyên môn, vừa hiểu ESG không nhiều trong khi Phát triển Bền vững dần trở thành thiết yếu khiến nhiều doanh nghiệp phải ‘cân đo đong đếm’ vấn đề nhân sự.
Theo quan sát của anh Triệu Thanh Thinh, trưởng phòng ESG tại MWG, hiện khá nhiều công ty có nhu cầu tuyển dụng nhân sự trong mảng này nhưng số lượng ứng viên đáp ứng đủ tiêu chí không nhiều. Nhiều bạn trẻ quan tâm đến ESG nhưng lại thiếu kiến thức và kinh nghiệm nền tảng vì các chương trình đào tạo chính quy còn hạn chế, chủ yếu dựa vào tự học, tham gia workshop hoặc các cộng đồng nhỏ. Chính vì thế, để tạm thời giải được bài toán này thì nhiều công ty đã áp dụng tiêu chí “tuyển dụng mềm”.
Anh Triệu Thanh Thinh, trưởng phòng ESG tại Tập đoàn Thế giới di động (Ảnh: NVCC).
Khi tuyển dụng nhân sự ESG, các doanh nghiệp thường ưu tiên ứng viên có đam mê và động lực làm việc trong lĩnh vực này hơn là yêu cầu cần có kỹ năng chuyên môn ESG. Bên cạnh đó, thái độ và sự phù hợp với văn hóa công ty cũng là yếu tố quan trọng.
Anh Thinh cho biết tại Thế Giới Di Động, khi đưa ra các tiêu chí tuyển dụng nhân sự ESG thì kỹ năng chuyên môn về PTBV thường là một phần bổ trợ, không phải yếu tố quyết định. Ưu tiên vẫn là kỹ năng chuyên môn chính của công việc, còn ESG sẽ được đào tạo thêm. “Vì đặc thù công việc, tìm kiếm ứng viên có chuyên môn sâu về ESG gần như bất khả thi. Thay vào đó, công ty tìm những bạn có khả năng hiểu và hứng thú với lĩnh vực này, để có thể truyền thông, viết bài, tổ chức sự kiện nhằm lan tỏa ESG thì sẽ thuận đôi đường”, anh Thinh chia sẻ với Dear Our Community. Như vậy, đội ngũ ESG đóng vai trò cầu nối, giúp mọi người hiểu rõ hơn về các quyết định của công ty trong lĩnh vực này.
Hơn nữa, chuyển đổi ESG không chỉ khó ở nội bộ mà còn phụ thuộc vào khách hàng và các bên liên quan. Ví dụ, việc giảm túi nilon có thể gặp trở ngại từ chính khách hàng hoặc chi phí nội bộ. Thế nên, nhiều doanh nghiệp chọn giải pháp chủ động đào tạo nội bộ hoặc kết hợp với các đơn vị bên ngoài để hỗ trợ. Hình thức đào tạo "training on the job" được áp dụng phổ biến nhằm giúp nhân viên học hỏi và áp dụng kiến thức ngay trong công việc. Tức là làm đến đâu học đến đó, như khi cần viết báo cáo phát triển bền vững thì sẽ đào tạo trực tiếp vào thời điểm đó.
Học viên trình bày business case Amanaki tại Lễ tổng kết Chương trình Ươm mầm Phát triển bền vững mùa 2 (Ảnh: Dear Our Community).
Bên cạnh đó, với đà phát triển của thị trường, nhu cầu tuyển dụng nhân sự ESG sẽ ngày càng cao. Các bạn trẻ nếu có định hướng rõ ràng từ bây giờ sẽ có nhiều cơ hội phát triển trong tương lai.
Nếu một người trẻ muốn theo đuổi lĩnh vực ESG, anh Thinh cho rằng nên bắt đầu bằng việc tự học, tìm hiểu các tài liệu, chính sách liên quan. Bên cạnh đó, tham gia các chương trình thực tập, dự án cộng đồng cũng là cách tốt để tích lũy kinh nghiệm. Việc xây dựng kỹ năng phân tích và tư duy phản biện rất quan trọng. Kỹ năng giao tiếp cũng là một yếu tố cần thiết vì ESG liên quan đến nhiều bên, cần có khả năng truyền tải thông tin rõ ràng, dễ hiểu. Khi làm về ESG, không chỉ cần hiểu khái niệm mà còn phải biết áp dụng vào thực tế doanh nghiệp.
Doanh nghiệp cần làm gì?
Song song đó, doanh nghiệp cần có lộ trình phát triển đội ngũ ESG bài bản, từ tuyển dụng, đào tạo để giữ chân nhân tài. Xây dựng cộng đồng ESG nội bộ cũng giúp tạo động lực và gắn kết cho nhân viên. Một số công ty lớn đã bắt đầu thiết lập các chương trình đào tạo ESG nội bộ hoặc liên kết với các tổ chức đào tạo bên ngoài để nâng cao năng lực đội ngũ.
Anh Thinh tại Lễ công bố các doanh nghiệp bền vững tại Việt Nam 2024 (Ảnh: NVCC).
Doanh nghiệp cần hiểu rõ ESG không chỉ là trách nhiệm mà còn là cơ hội. Thực tế cho thấy doanh nghiệp áp dụng ESG tốt có thể cải thiện uy tín thương hiệu, thu hút nhà đầu tư và khách hàng quan tâm đến phát triển bền vững. Tuy nhiên quan trọng nhất là phải kiên trì, vì ESG là một lĩnh vực mới nên đôi khi doanh nghiệp chưa sẵn sàng đầu tư vào lĩnh vực này, vì vẫn đặt lợi nhuận lên hàng đầu. Thế nhưng, nếu biết cách thực hành và coi trọng thì ESG có thể mang lại giá trị dài hạn, như tiết kiệm chi phí vận hành, cải thiện quan hệ với đối tác…
Hiện một số ngành đang có nhu cầu cao về nhân sự ESG bao gồm tài chính, bất động sản, sản xuất và chuỗi cung ứng. Theo anh Thinh, đây là những lĩnh vực chịu nhiều tác động từ các tiêu chuẩn bền vững. Đối với các bạn trẻ quan tâm đến ESG, có thể bắt đầu từ những hành động nhỏ như tham gia các sự kiện, hội thảo về bền vững, kết nối với các chuyên gia trong ngành. Ngoài ra, có thể thử viết các bài phân tích hoặc chia sẻ góc nhìn cá nhân về ESG trên LinkedIn để tạo dấu ấn cá nhân và thu hút cơ hội nghề nghiệp.
Anh Thinh làm trainer tại Chương trình Ươm mầm Phát triển bền vững mùa 2 (Ảnh: Dear Our Community).
Thị trường nhân sự ESG tại Việt Nam đang trên đà phát triển và sẽ ngày càng hoàn thiện trong những năm tới. Khi kiến thức về phát triển bền vững trở nên phổ biến hơn thông qua truyền thông và đào tạo, khoảng cách giữa nhu cầu tuyển dụng và năng lực ứng viên trẻ sẽ dần được thu hẹp. Đây là cơ hội lớn cho những ai có định hướng rõ ràng, biết tận dụng việc học hỏi, kết nối và thực hành từ sớm.
Chương trình Ươm mầm Phát triển bền vững mùa 3 đã quay trở lại.
Chương Trình Ươm Mầm Phát Triển Bền Vững dành cho người trẻ muốn theo đuổi công việc trong lĩnh vực phát triển bền vững tại Việt Nam. Mục tiêu cung cấp kiến thức, kỹ năng và cơ hội trải nghiệm về Phát Triển Bền Vững cho những bạn trẻ mong muốn dấn thân vào lĩnh vực này.
Khi thế giới đang hướng đến phát triển bền vững, "việc làm xanh" như một làn sóng việc làm mới, mở ra những cơ hội hấp dẫn cho thế hệ trẻ. Hãy cùng tìm hiểu tại sao đây là thời điểm hoàn hảo để bạn chuẩn bị cho mình một tương lai nghề nghiệp xanh và bền vững.
Hiện Việt Nam đang chứng kiến sự bùng nổ của các ngành nghề xanh với 39 ngành nghề đang hoạt động, chiếm 3,6% tổng số việc làm trên thị trường. Đáng chú ý, những ngành có mức độ tập trung việc làm xanh cao nhất hiện nay là điện, khí đốt và cấp nước (23%), khai mỏ (5%), và dịch vụ thị trường (5%). Theo các chuyên gia và tổ chức nghiên cứu, con số này được dự báo sẽ tăng vọt lên 41% trong tương lai, phản ánh xu hướng phát triển mạnh mẽ của nền kinh tế xanh tại Việt Nam.
Theo định nghĩa của Tổ chức Lao động Quốc tế (ILO), việc làm xanh là những công việc bền vững, góp phần bảo tồn hoặc phục hồi môi trường, có thể thuộc các ngành truyền thống như sản xuất, xây dựng hoặc các ngành mới nổi như năng lượng tái tạo và kinh tế tuần hoàn.
Nhu cầu việc làm xanh tại Việt Nam dự đoán tăng vọt 41%. (Ảnh: vneconomy.vn)
Đặc biệt, mức thu nhập trong các vị trí việc làm xanh đang thu hút sự chú ý của nhiều người trẻ. Theo cẩm nang hướng dẫn lương 2024 của Manpower Group Việt Nam, các vị trí liên quan đến phát triển bền vững đang mang đến những mức đãi ngộ vô cùng hấp dẫn. Cụ thể, một chuyên viên an toàn lao động có thể nhận mức lương từ 1.200 – 2.000 USD/tháng, trong khi vị trí giám đốc an toàn lao động có thể đạt đến 9.000 USD/tháng. Những con số này cho thấy tiềm năng phát triển nghề nghiệp và thu nhập đáng kể trong lĩnh vực việc làm xanh.
Sự phát triển của việc làm xanh tại Việt Nam được thúc đẩy mạnh mẽ bởi các chính sách và quy hoạch quốc gia. Điển hình là "Quy hoạch phát triển điện lực quốc gia" với mục tiêu đầy tham vọng: đạt tỷ lệ năng lượng tái tạo 15-20% vào năm 2030 và tăng lên 20-30% vào năm 2045. Việc triển khai quy hoạch này sẽ tạo ra làn sóng việc làm mới trong nhiều lĩnh vực như năng lượng tái tạo, sinh khối, sinh nhiên liệu, phát triển bền vững (ESG), và kinh tế tuần hoàn. Theo bà Nguyễn Thanh Hương, Giám đốc Nhân sự toàn quốc ManpowerGroup Việt Nam, nhu cầu việc làm xanh ngày càng tăng cao đã dẫn đến sự xuất hiện của nhiều vị trí mới liên quan đến ESG, mở ra cơ hội việc làm đa dạng cho người lao động.
Tuy nhiên, thách thức lớn nhất hiện nay là nguồn nhân lực trong lĩnh vực xanh còn hạn chế cả về số lượng và chất lượng. Để đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của thị trường, các trường đại học tại Việt Nam đã và đang tích cực điều chỉnh chương trình đào tạo, bổ sung các ngành học mới hướng tới mục tiêu phát triển bền vững. Theo các chuyên gia, sự thay đổi từ phía cơ sở giáo dục là chưa đủ, người trẻ cần chủ động trong việc phát triển bản thân để nắm bắt cơ hội này.
Các bạn trẻ tham quan xưởng chế tạo pin cát cải thiện hiệu quả năng lượng của Alternō trong chuyến field trip do Dear Our Community tổ chức.
Để thành công trong lĩnh vực việc làm xanh, người trẻ cần chú trọng phát triển toàn diện cả về kiến thức và kỹ năng. Việc tìm hiểu sâu rộng về các xu hướng phát triển bền vững toàn cầu, công nghệ xanh và các tiêu chuẩn môi trường quốc tế là vô cùng cần thiết. Bên cạnh đó, các kỹ năng thiết yếu như phân tích dữ liệu môi trường, quản lý dự án bền vững, hiểu biết về luật và quy định môi trường cũng cần được chú trọng phát triển. Việc thường xuyên cập nhật thông tin về chính sách môi trường mới, xu hướng công nghệ xanh và theo dõi thị trường việc làm trong lĩnh vực này cũng góp phần quan trọng vào sự thành công nghề nghiệp.
Ngoài ra, người trẻ nên tích cực tham gia các khóa học chuyên sâu, hội thảo, và các dự án liên quan đến phát triển bền vững để tích lũy kinh nghiệm thực tế. Việc xây dựng mạng lưới quan hệ với các chuyên gia trong lĩnh vực môi trường và phát triển bền vững cũng là một chiến lược quan trọng để mở rộng cơ hội nghề nghiệp trong tương lai.
Đăng ký để nắm bắt sự nghiệp của tương lai!
Khóa họce-Learning do Dear Our Community cung cấp, là nền tảng học tập trực tuyến, mang đến cho bạn những khóa học chất lượng về ESG (Môi trường, Xã hội và Quản trị) và Phát triển Bền vững, được thiết kế bởi các chuyên gia giàu kinh nghiệm trong lĩnh vực.
Hiểu cách các doanh nghiệp thực hành PTBV giúp người trẻ tăng tính cạnh tranh khi xin việc, hoặc chọn được những việc làm xanh phù hợp mong muốn.
Đối với người trẻ, quan tâm đến báo cáo phát triển bền vững sẽ mang lại nhiều lợi ích thiết thực trong sự nghiệp. Trước hết, đây chính là cơ hội nghề nghiệp tiềm năng khi các doanh nghiệp đang tích cực tìm kiếm nhân sự có hiểu biết về lĩnh vực này. Nắm vững các khái niệm chuyên môn như Net Zero, ESG (Environmental, Social, and Governance), GRI Standards (Global Reporting Initiative Standards) giúp người trẻ thể hiện được năng lực chuyên môn, cho thấy tầm nhìn và sự quan tâm đến các vấn đề toàn cầu.
Hơn thế nữa, khi làm việc trong môi trường doanh nghiệp, việc hiểu và sử dụng thành thạo "ngôn ngữ" phát triển bền vững sẽ giúp người trẻ dễ dàng hòa nhập với văn hóa công ty, tham gia vào các dự án quan trọng và có cơ hội thăng tiến. Những kỹ năng được phát triển trong quá trình làm việc với báo cáo PTBV như phân tích dữ liệu, lập báo cáo, quản lý dự án, tư duy chiến lược và khả năng nhìn nhận vấn đề một cách tổng thể đều là những kỹ năng có giá trị cao trong thị trường lao động hiện nay.
Là thế hệ sẽ chịu tác động trực tiếp từ biến đổi khí hậu và các vấn đề môi trường-xã hội, người trẻ có động lực mạnh mẽ để tham gia vào các hoạt động phát triển bền vững. Thông qua việc nghiên cứu và áp dụng các thực hành tốt từ báo cáo PTBV của các doanh nghiệp tiên phong, họ có thể đóng góp những ý tưởng và giải pháp sáng tạo, góp phần xây dựng một tương lai bền vững hơn cho chính mình và các thế hệ sau.
Trong Lễ trao giải Cuộc bình chọn Doanh nghiệp niêm yết (VLCA) lần thứ 17 – năm 2024, các doanh nghiệp lớn như Vinamilk, Tổng Công ty Bảo hiểm Bảo Việt hay Ngân hàng OCB đều khẳng định mình nghiêm túc tuân thủ mục tiêu phát triển bền vững. Đối với người trẻ, am hiểu lĩnh vực này sẽ giúp họ trở thành nguồn lực then chốt, thúc đẩy sự chuyển đổi bền vững trong tương lai.
Vinamilk là doanh nghiệp sữa đầu tiên tại Việt Nam tham gia Sáng kiến Toàn cầu về Net Zero. (Nguồn: Vinamilk)
Theo kết quả Cuộc bình chọn Doanh nghiệp niêm yết 2024, số lượng doanh nghiệp lập báo cáo Phát triển bền vững (PTBV) đã tăng kỷ lục từ 21 lên 33 đơn vị. Đáng chú ý, đây là mùa có số lượng báo cáo PTBV riêng biệt cao nhất. Sự gia tăng này phản ánh mạnh mẽ việc các doanh nghiệp đang ngày càng coi trọng phát triển bền vững và cho thấy xu hướng minh bạch hóa thông tin với các bên liên quan đang được đẩy mạnh.
Xu hướng phát triển bền vững trong doanh nghiệp còn tạo ra những cơ hội nghề nghiệp mới như chuyên gia ESG, quản lý phát triển bền vững, chuyên gia đánh giá tác động môi trường, chuyên viên tư vấn phát triển bền vững… Những vị trí này không chỉ có mức lương hấp dẫn mà còn mang lại cơ hội được làm việc trong môi trường quốc tế và tạo ra tác động tích cực cho xã hội.
Đăng ký để nắm bắt sự nghiệp của tương lai!
Khóa họce-Learning do Dear Our Community cung cấp, là nền tảng học tập trực tuyến, mang đến cho bạn những khóa học chất lượng về ESG (Môi trường, Xã hội và Quản trị) và Phát triển Bền vững, được thiết kế bởi các chuyên gia giàu kinh nghiệm trong lĩnh vực.
Nhờ kết nối với nhà tuyển dụng tại sự kiện của Dear Our Community, Trần Minh Khoa, sinh viên báo chí – truyền thông, đã chính thức gia nhập một công ty điện năng lượng mặt trời tại TP. HCM.
Cách đây 1 tháng, Trần Minh Khoa làm tình nguyện viên tại sự kiện Year End Gathering của Dear Our Community (DOC), phụ trách đón khách và chụp ảnh – công việc vốn quen thuộc, cũng là sở thích của anh. Không ngờ rằng đây lại là cơ hội để Khoa chính thức bước vào mảng Phát triển Bền vững với vai trò marketing và truyền thông tại Tona Syntegra Solar, một công ty điện năng lượng mặt trời ở TP. HCM.
Khoa trong chuyến đi công tác tại Măng Đen
Xuất thân từ sinh viên ngành báo chí – truyền thông đã rèn cho anh sự nhạy bén, sớm nhận ra mình muốn làm những công việc ý nghĩa, có thể tạo tác động thật sự… mà ngày nay được gọi chung là “việc làm xanh”. Thế nhưng, giống nhiều bạn trẻ “chân ướt chân ráo” bước vào mảng ESG khi chưa tìm được một cộng đồng thuộc về, Khoa mất một thời gian loay hoay đi tìm giá trị của ba chữ cái E-S-G, dù đã có kinh nghiệm làm việc tại các tổ chức phi chính phủ, phi lợi nhuận. Trước đây, anh tham gia nhiều dự án về giáo dục, phát triển cộng đồng, bảo vệ môi trường, trồng rừng… “Nhắc tới mình, mọi người thường nhớ đến hình ảnh một người đi nhiều, từ đô thành đến vùng sâu, vùng xa, cống hiến cho nhiều lĩnh vực khác nhau nhưng chưa biết cụ thể công việc đó là gì”, Khoa chia sẻ.
Chàng trai trẻ cho biết lần đầu nghe danh Dear Our Community thông qua anh Huỳnh Lê Khánh, người hướng dẫn Khoa trong một dự án tốt nghiệp Đại học. Anh Khánh là chuyên gia dày kinh nghiệm trong mảng truyền thông tại Việt Nam, cũng là một trong những chuyên gia, trainer tâm huyết gắn bó lâu năm với DOC. Tuy nhiên, mãi đến khi tham gia các buổi Gathering hàng tháng của DOC, Khoa mới thực sự tìm hiểu sâu hơn về cộng đồng những người làm Phát triển Bền vững (PTBV), từ đó nuôi dưỡng mong muốn chính thức được làm việc trong lĩnh vực này.
Khoa tại buổi Year End Gathering 2024 của Dear Our Community
Ngay từ lần đầu đến buổi gathering của DOC, cộng đồng người thực hành PTBV đã gây ấn tượng mạnh với anh. Anh nhận thấy mọi người thật sự gắn kết, đồng thời tập trung vào những giá trị như PTBV và truyền thông giáo dục. Sự đồng điệu trong tầm nhìn và giá trị giữa DOC và những công việc anh từng làm cũng rất rõ rệt, điều này mang lại cho anh niềm tin rằng đây là nơi hội tụ những người chung chí hướng, đều mong muốn tạo ra tác động tích cực cho xã hội. Mọi người luôn sẵn sàng giúp đỡ, hỗ trợ và chia sẻ kiến thức, kinh nghiệm với nhau. Nhờ vậy, những bạn trẻ học được rất nhiều, thậm chí có thể nắm bắt được các cơ hội công việc nếu không ngại dấn thân.
"Các buổi gathering của DOC cho mình cơ hội lắng nghe câu chuyện thực tế từ anh chị đi trước, hiểu rõ hơn về tầm quan trọng của Phát triển Bền vững và tác động tích cực mà nó mang lại. Những trải nghiệm đó không chỉ giúp mình học hỏi, mà còn là nền tảng để mình định hướng sự nghiệp, từ đó đóng góp tốt hơn trong công việc hiện tại" – anh nói. Và lần tình cờ gặp chị Phương, CEO của công ty anh đang làm việc, tại sự kiện Year End Gathering đã tạo ra bước ngoặt trong sự nghiệp của chàng trai trẻ. “Ban đầu, mình không biết chị ấy là CEO và cuộc trò chuyện bắt đầu rất tự nhiên. Chị thoải mái chia sẻ rất nhiều điều thú vị về công việc đang làm khiến mình như được truyền cảm hứng và quyết định thử sức nộp đơn ứng tuyển công việc”, anh nhớ lại. Sau đó, Khoa nhận được lời mời phỏng vấn, rồi có cái kết đẹp.
Khoa cùng hoa hậu H’Hen Niê trong chuyến trồng rừng tại Khu bảo tồn thiên nhiên Xuân Liên, Thanh Hoá, tháng 08/2024
Dù công việc mới phù hợp với chuyên môn truyền thông, Khoa thừa nhận rằng lĩnh vực năng lượng tái tạo và Phát triển Bền vững vẫn còn khá mới lẫn nhiều thách thức đối với anh. Tuy vậy, anh rất hào hứng và tin vào hướng đi này. “Hãy luôn tự tin, chuẩn bị kỹ lưỡng cả về kiến thức, kỹ năng và thái độ. Quan trọng nhất, hãy làm mọi thứ với sự tử tế, vì sự tử tế là nền tảng cho sự phát triển bền vững cả trong công việc lẫn cuộc sống”, anh nói.
Hành trình của Khoa, từ một sinh viên báo chí – truyền thông, nay chuyển sang làm việc trong mảng năng lượng tái tạo và vẫn có thể áp dụng được những điều đã học, là minh chứng cho việc, khi bạn có quyết tâm, và có một cộng đồng đồng hành, bạn hoàn toàn có thể tự tin bước vào những lĩnh vực mới mẻ nhưng đầy tiềm năng trong nhiều năm tới như Phát triển Bền vững.
Khóa học e-Learning cung cấp kiến thức kỹ năng cho người trẻ thực hành công việc phát triển bền vững. Và chờ đón khoá học những khoá học online tiếp theo chuẩn bị ra mắt.
