wordpress.dearourcommunity.asia

Thẻ: Trung Hòa Carbon

  • Rác thải nhựa: Phân loại rác và trách nhiệm mở rộng của nhà sản xuất

    Rác thải nhựa: Phân loại rác và trách nhiệm mở rộng của nhà sản xuất

    Mô hình phân loại rác tại nguồn, cùng với các giải pháp từ trách nhiệm mở rộng của nhà sản xuất và thay đổi hành vi của cá nhân, sẽ là chìa khóa giúp giảm thiểu tác động của rác thải nhựa đối với môi trường. 

    Theo ước tính của Tổ chức Môi trường Liên hợp quốc (UNEP), mỗi năm có khoảng 8 triệu tấn nhựa trôi vào đại dương, gây tổn hại lớn cho động vật biển và tác động tiêu cực đến ngành ngư nghiệp. Tình trạng này đang ngày càng gia tăng khi mà nhu cầu tiêu dùng nhựa tiếp tục vượt quá khả năng xử lý, tạo ra một vòng luẩn quẩn không dễ dàng thoát khỏi.

    Các sinh vật dưới đại dương bị mắc kẹt trong rác thải nhựa (Ảnh: Kinh tế Môi trường)

    Các sinh vật dưới đại dương bị mắc kẹt trong rác thải nhựa (Ảnh: Kinh tế Môi trường)

    Tại Việt Nam, rác thải nhựa không chỉ là vấn đề môi trường mà còn là thách thức lớn về quản lý chất thải. Mới đây, Việt Nam cam kết thực hiện mục tiêu phát triển bền vững, trong đó giảm thiểu rác thải nhựa là một trong những mục tiêu quan trọng. Tuy nhiên, quá trình này đòi hỏi sự thay đổi lớn về hành vi và thói quen của tất cả các bên liên quan.

    Câu chuyện về rác thải nhựa tại các quốc gia

    Một ví dụ điển hình về quản lý rác thải nhựa là mô hình "trách nhiệm mở rộng của nhà sản xuất" (Extended Producer Responsibility – EPR) đang được triển khai tại nhiều quốc gia phát triển. Đặc biệt, các nước như Nhật Bản, Đức hay Thụy Điển đều đã xây dựng hệ thống phân loại rác tại nguồn và quản lý nhựa hiệu quả.

    Tại Nhật Bản, mỗi gia đình phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy tắc phân loại rác thải. Các loại nhựa được phân loại thành từng nhóm cụ thể, và người dân phải đưa chúng đến các điểm thu gom đúng theo yêu cầu. Hệ thống tái chế nhựa tại Nhật Bản đạt tỷ lệ rất cao, phần lớn nhựa đều được tái chế hoặc xử lý an toàn. Điều này không chỉ giảm thiểu được lượng rác thải mà còn tạo ra nguồn tài nguyên có giá trị từ những vật liệu tái chế.

    Ở Đức, mô hình "Trách nhiệm mở rộng của nhà sản xuất" (EPR) bắt buộc các doanh nghiệp phải chịu trách nhiệm thu hồi và tái chế bao bì nhựa mà họ sản xuất ra. Mô hình này đã giúp Đức trở thành một trong những quốc gia có tỷ lệ tái chế rác thải nhựa cao nhất thế giới. Các doanh nghiệp sẽ phải trả phí để tham gia vào hệ thống tái chế này, qua đó khuyến khích họ phát triển các sản phẩm bền vững hơn.

    Tình hình rác thải nhựa tại Việt Nam

    Tại Việt Nam, tình trạng rác thải nhựa đang ngày càng trở nên trầm trọng. Theo báo cáo của Bộ Tài nguyên và Môi trường, mỗi năm, Việt Nam thải ra khoảng 3 triệu tấn rác thải nhựa, trong đó chỉ có khoảng 10% được tái chế, phần còn lại chủ yếu bị đổ ra bãi rác hoặc xả thẳng ra môi trường. Việc xử lý rác thải nhựa đang gặp phải nhiều khó khăn, đặc biệt là ở các khu vực nông thôn và những thành phố lớn như Hà Nội và TP.HCM.

    Nhóm bạn trẻ “Sài Gòn Xanh” với quyết tâm giải cứu kênh rạch. (Ảnh: baophapluat.vn)

    Nhóm bạn trẻ “Sài Gòn Xanh” với quyết tâm giải cứu kênh rạch. (Ảnh: baophapluat.vn)

    Một trong những nguyên nhân dẫn đến tình trạng này là thói quen sử dụng sản phẩm nhựa một lần, thiếu ý thức phân loại rác tại nguồn của người dân, cũng như sự thiếu hụt hệ thống thu gom và xử lý hiệu quả. Mặc dù các chính sách và chiến lược như "Chống rác thải nhựa" đã được triển khai, nhưng chưa đủ mạnh mẽ và thiếu sự phối hợp chặt chẽ giữa các bên liên quan.

    Ví dụ điển hình là tại TP.HCM, dù thành phố đã triển khai các chương trình tuyên truyền và khuyến khích người dân giảm sử dụng túi nilon, nhưng tỷ lệ rác thải nhựa vẫn gia tăng nhanh chóng. Một phần nguyên nhân là sự thiếu hụt cơ sở hạ tầng tái chế, cùng với hành vi thải rác bừa bãi của một bộ phận lớn người dân.

    Giải pháp cho doanh nghiệp

    Trong bối cảnh này, trách nhiệm của các doanh nghiệp là rất quan trọng. Doanh nghiệp cần nhận thức rõ ràng về vai trò của mình trong việc giảm thiểu tác động của rác thải nhựa đối với môi trường. Mô hình Trách nhiệm mở rộng của nhà sản xuất (EPR) có thể là một giải pháp khả thi để doanh nghiệp tham gia vào quá trình này.

    Một số doanh nghiệp ở Việt Nam đã bắt đầu chuyển mình theo xu hướng phát triển bền vững, như Vinamilk, Nestlé và Unilever… những thương hiệu này đã cam kết giảm lượng nhựa sử dụng trong bao bì sản phẩm và tăng cường tái chế. Các doanh nghiệp này còn tham gia vào các sáng kiến chung nhằm xây dựng hệ thống tái chế rác thải nhựa, hoặc thực hiện các hoạt động gây quỹ để hỗ trợ các dự án môi trường.

    Ngoài thay đổi bao bì sản phẩm, các doanh nghiệp cũng có thể tích cực tham gia vào các chiến dịch giáo dục cộng đồng về phân loại rác tại nguồn. Đồng thời, việc phát triển các sản phẩm thân thiện với môi trường và khuyến khích người tiêu dùng sử dụng sản phẩm tái chế là một hướng đi đúng đắn.

    Giải pháp cho cá nhân

    Đối với cá nhân, thay đổi thói quen tiêu dùng và quản lý rác thải nhựa là một bước đi quan trọng. Mỗi người có thể bắt đầu từ những hành động đơn giản như giảm sử dụng túi nhựa, phân loại rác tại nguồn và tham gia vào các hoạt động thu gom, tái chế rác thải nhựa tại địa phương.

    Vì môi trường xanh – sạch – đẹp mỗi người dân và mỗi hộ gia đình hãy thực hiện phân loại rác thải tại nguồn. (Ảnh: bachthong.gov.vn)

    Vì môi trường xanh – sạch – đẹp mỗi người dân và mỗi hộ gia đình hãy thực hiện phân loại rác thải tại nguồn. (Ảnh: bachthong.gov.vn)

    Ngoài ra, ý thức về việc tái sử dụng các vật dụng bằng nhựa cũng giúp giảm thiểu đáng kể lượng rác thải phát sinh. Các sản phẩm nhựa dùng một lần như ống hút, cốc, nắp chai có thể được thay thế bằng các sản phẩm từ vật liệu bền vững. Đặc biệt, người tiêu dùng có thể đẩy mạnh việc lựa chọn các sản phẩm có bao bì dễ tái chế và hỗ trợ các doanh nghiệp cam kết thực hiện trách nhiệm bảo vệ môi trường. Việc hỗ trợ các chiến dịch bảo vệ môi trường hoặc tham gia vào các nhóm tình nguyện để nâng cao nhận thức cộng đồng về vấn đề rác thải nhựa là cách tốt để đóng góp vào việc giải quyết vấn đề này.

    Ánh Chân

  • Tiêu thụ dưới mức (Underconsumption): Xu hướng mới thách thức văn hóa tiêu dùng

    Tiêu thụ dưới mức (Underconsumption): Xu hướng mới thách thức văn hóa tiêu dùng

    "Tiêu thụ dưới mức" (Underconsumption core) khuyến khích mọi người tối đa hóa giá trị sử dụng của các vật dụng và chỉ mua những thứ thực sự cần thiết. Điều này được cho là đang thách thức văn hóa tiêu dùng hiện nay. Thay vì trưng bày những bộ quần áo, mỹ phẩm hoặc tủ lạnh đầy thức ăn, người dùng mạng xã hội đăng video về những món đồ mua từ cửa hàng bán đồ cũ, tủ quần áo khiêm tốn và những vật dụng hằng ngày cần thiết và vẫn sử dụng tốt.

    Sự gia tăng của xu hướng này có thể liên kết với một số thách thức mà giới trẻ đang phải đối mặt hiện nay, bao gồm áp lực tài chính, mối bận tâm về môi trường và áp lực xã hội, tất cả đều ảnh hưởng đặc biệt đến gen Z và thế hệ Millennials trẻ hơn. Nếu bạn cũng cảm thấy áp lực tài chính, xu hướng này có thể là niềm cảm hứng cho bạn.


    #underconsumption trên Tiktok. Nguồn: Tiktok (truy cập ngày 03/09/2024)

    Tương tự như xu hướng "deinfluencing" (trào lưu chống tiêu thụ hàng hóa quá mức trên mạng xã hội), tiêu thụ dưới mức cũng có vẻ là một phản ứng với sự tiêu thụ quá mức (overconsumption) – như trong các video unbox mua sắm, Shopee/Lazada haul được đăng tải bởi những người có sức ảnh hưởng (influencers). Bằng cách khuyến khích tiêu thụ dưới mức, người dùng trực tuyến đang từ chối và phản đối một mặt của "văn hóa ảnh hưởng".

    Áp lực tài chính tăng cao

    Có lẽ giới trẻ tham gia vào xu hướng này như một cách thích nghi với sự gia tăng áp lực tài chính. Trung bình, số dư nợ của một sinh viên tại Hoa Kỳ là 37.574 USD, theo số liệu từ Education Data Initiative. Khoản nợ sinh viên (student debt) là một lý do chính buộc họ tiên trả nợ hơn là chi tiêu tùy ý.

    Lạm phát cũng làm suy giảm sức mua của thế hệ Z. Trong khi có dấu hiệu giảm nhẹ về kinh tế, như cắt giảm lãi suất tại Canada, tác động tích lũy của giá cả cao vẫn làm ví tiền của họ “teo tóp”.

    Xu hướng tiêu thụ dưới mức đại diện cho một nhận thức và sự thích nghi ngày càng tăng với những thực tế với kinh tế đầy biến động này, nhưng đó không phải là lý do duy nhất. Một yếu tố khác nữa là ý thức về môi trường.

    Mối quan tâm về môi trường

    Tiêu thụ hàng hóa đại trà đã tạo ra những vấn đề môi trường đáng kể, bao gồm việc tạo ra lượng lớn rác thải lớn. Ở sa mạc Atacama của Chile, ước tính có từ 11.000 đến 59.000 tấn quần áo đã qua sử dụng đang chất đống trong một bãi rác. Đây chỉ là một ví dụ về cách tiêu thụ quá mức đang gây ô nhiễm môi trường.

    Những người phụ nữ tìm kiếm quần áo đã qua sử dụng giữa hàng tấn quần áo bị vứt bỏ ở sa mạc Atacama, ở Alto Hospicio, Iquique, Chile, vào ngày 26 tháng 9 năm 2021 (Ảnh: AFP)

    Một báo cáo từ ThredUp, một nền tảng bán hàng trực tuyến chuyên về quần áo cũ, cho thấy 65% người trẻ Gen Z muốn mua sắm theo cách bền vững hơn. Tuy nhiên, một phần ba cảm thấy "nghiện" thời trang nhanh và 72% cho biết họ đã mua sắm thời trang nhanh trong năm 2022. Tương tự, các nhà nghiên cứu từ Đại học Sheffield Hallam phát hiện 90% sinh viên đại học đã mua sắm thời trang nhanh trong năm 2022.

    Mặc dù vậy, nhiều người tiêu dùng này cũng quan tâm đến tính bền vững và đang tích cực tìm cách trở nên có trách nhiệm hơn. Nghiên cứu gần đây của chúng tôi cho thấy sự thay đổi nhất quán trong thái độ tiêu dùng đối với các thực hành bền vững, đặc biệt là trong lĩnh vực thời trang. Điều này đặc biệt đúng với thế hệ Z, những người bị ảnh hưởng lớn từ mạng xã hội đến hành vi mua sắm của mình.

    Khi người trẻ trở nên nhận thức hơn về tác động môi trường từ quyết định mua hàng của mình, họ ngày càng hướng tới nội dung thời trang bền vững. Sự thay đổi trong tư duy tiêu dùng này phù hợp với hiện tượng văn hóa rộng hơn được gọi là "hiệu ứng Marie Kondo," được đặt theo tên của nhà tư vấn tổ chức người Nhật Bản. Bà ấy là một người ủng hộ việc chỉ giữ những thứ mang lại giá trị và niềm vui cho mình. Ảnh hưởng của Kondo đã gây ra sự quan tâm ngày càng tăng về tiêu dùng có ý thức.

    Cách tiêu dùng lành mạnh hơn

    Nếu bạn quan tâm đến việc thực hành các thói quen tiêu dùng lành mạnh hơn và cách duy trì lối sống này lâu dài, có hai chiến lược chính mà bạn có thể áp dụng.

    Trước tiên, tìm cách cân bằng giữa sự tiết kiệm và chất lượng cuộc sống để duy trì sự phát triển tổng thể của bạn. Nghiên cứu cho thấy việc kết hợp chi tiêu trải nghiệm (như du lịch) và mua sắm vật chất (như một chiếc điện thoại thông minh mới) có thể dẫn đến niềm vui và sự hài lòng lớn hơn. Đừng hoàn toàn loại bỏ mua sắm vật chất để tận hưởng trải nghiệm. Thay vào đó, một cách tiếp cận chu đáo bao gồm cả hai loại chi tiêu có thể dẫn đến kết quả tốt hơn. Cách tiếp cận này tập trung hơn vào tiêu dùng có ý thức, thay vì các hạn chế tổng quát.

    Thứ hai, hãy tập trung vào việc cải thiện kiến thức tài chính. Bắt đầu bằng cách tạo ra một ngân sách đảm bảo các nhu cầu thiết yếu và các chi phí cơ bản. Tìm hiểu về các loại sản phẩm và giải pháp tài chính phù hợp với nhu cầu cụ thể của bạn. Điều này sẽ giúp bạn tránh tiêu dùng quá mức và đưa ra những lựa chọn hỗ trợ ổn định tài chính trong dài hạn. Những người có kiến thức tài chính cao hơn sẽ có trang bị tốt hơn để lựa chọn các sản phẩm phù hợp với nhu cầu và giá trị của họ, thay vì rơi vào cái bẫy của tiếp thị dẫn đến tiêu thụ quá mức.

    Nếu bạn muốn thực hành việc tiêu dùng dưới mức, bạn không cần phải từ bỏ hoàn toàn việc mua sắm vật chất để chuyển sang trải nghiệm. Một cách tiếp cận chu đáo là chìa khóa.(Ảnh: Pexels) 

    Mặc dù xu hướng tiêu thụ dưới mức mang lại lợi ích tiềm năng, bạn nên tiếp cận nó một cách cân bằng, kết hợp các thói quen tiêu dùng lành mạnh với kiến thức tài chính là chìa khóa thành công. Bạn nên đưa ra những lựa chọn thông minh phù hợp với giá trị và mục tiêu cá nhân của mình. Nếu thực hiện đúng, điều này có thể dẫn đến sự ổn định tài chính và một lối sống có mục đích hơn cho bạn. 

    Ánh Chân (theo The Conversation)

  • CHAT GPT và AI khiến lượng phát thải của Google tăng gần 50%

    CHAT GPT và AI khiến lượng phát thải của Google tăng gần 50%

    Quá trình đào tạo và vận hành các mô hình AI phức tạp như Gemini của Google và GPT-4 của OpenAI đòi hỏi sự hỗ trợ của các trung tâm dữ liệu khổng lồ, tiêu tốn một lượng điện năng đáng kể.

    Báo cáo môi trường gần đây của Google đã hé lộ một thực tế đáng lo ngại: lượng khí nhà kính do công ty thải ra đã tăng gần 50% trong 5 năm qua. Chỉ riêng năm 2023, tổng lượng phát thải của Google đã tăng 13% so với năm trước đó. Nguyên nhân chính được cho là do mức tiêu thụ điện năng tăng cao tại các trung tâm dữ liệu và lượng khí thải từ chuỗi cung ứng. Điều này đặt ra thách thức lớn cho mục tiêu đạt phát thải ròng bằng 0 vào năm 2030 của công ty.

    Tương tự, Microsoft cũng ghi nhận sự gia tăng “không hề nhẹ” trong lượng khí thải CO2, với mức tăng gần 30% kể từ năm 2020. Điều này gây khó khăn cho kế hoạch đạt mức phát thải carbon âm vào năm 2030 và loại bỏ hoàn toàn lượng carbon đã thải ra từ trước đến nay vào năm 2050 của họ.

    lượng phát thải của Google

    Google công bố việc tích hợp mô hình trí tuệ nhân tạo Gemini 

    AI là nguyên nhân dẫn đến biến đổi khí hậu?

    Ngày nay, trí tuệ nhân tạo (AI) trở thành công cụ không thể thiếu trong nhiều lĩnh vực của cuộc sống. Tuy nhiên, sự phát triển nhanh chóng của công nghệ này đặt ra những thách thức môi trường đáng kể, đặc biệt đối với các gã khổng lồ công nghệ như Google và Microsoft.

    AI, đặc biệt là AI tạo sinh, đang trở thành một trong những yếu tố chính góp phần vào việc tăng tiêu thụ năng lượng toàn cầu. Quá trình đào tạo và vận hành các mô hình AI phức tạp như Gemini của Google và GPT-4 của OpenAI đòi hỏi sự hỗ trợ của các trung tâm dữ liệu khổng lồ, tiêu tốn một lượng điện năng đáng kể.

    Theo ước tính của Cơ quan Năng lượng Quốc tế, lượng điện tiêu thụ của các trung tâm dữ liệu trên toàn cầu có thể tăng gấp đôi từ mức năm 2022 lên 1.000 TWh vào năm 2026, tương đương với nhu cầu điện của cả nước Nhật Bản. Công ty nghiên cứu SemiAnalysis thậm chí dự đoán rằng AI sẽ chiếm tới 4,5% sản lượng năng lượng toàn cầu vào năm 2030.

    lượng phát thải của Google

    AI tạo sinh (Generative AI) là một dạng AI tiếp nhận thông tin đầu vào của người dùng và đưa ra nội dung mới như văn bản, hình ảnh hoặc bài hát

    Ngoài tiêu thụ điện năng, quá trình phát triển AI còn gây ra các vấn đề môi trường khác. Lượng khí thải carbon từ quy trình sản xuất, vận chuyển máy chủ và chip máy tính cũng đáng kể. Hơn nữa, việc sử dụng nước trong các trung tâm dữ liệu là vấn đề đáng quan tâm. Một nghiên cứu của Đại học Cornell ước tính AI có thể sử dụng tối đa 6,6 tỷ m3 nước vào năm 2027, tương đương 2/3 lượng nước tiêu thụ hằng năm tại Anh.

    Sử dụng công nghệ có trách nhiệm

    Giải quyết thách thức môi trường từ AI đòi hỏi nỗ lực tổng thể từ nhiều bên liên quan. Các công ty công nghệ cần đẩy mạnh đầu tư vào năng lượng tái tạo và tối ưu hóa hiệu suất năng lượng tại các trung tâm dữ liệu. Song song đó, việc phát triển các thuật toán AI tiết kiệm năng lượng hơn luôn là một hướng đi quan trọng.

    Người dùng cũng đóng vai trò then chốt trong việc giảm thiểu tác động môi trường của AI. Bằng cách sử dụng công nghệ có ý thức, chỉ khi thực sự cần thiết và mang lại lợi ích đáng kể, chúng ta có thể giảm nhu cầu năng lượng không cần thiết. Việc liên tục đánh giá mục đích sử dụng AI, ưu tiên các nền tảng hiệu quả về năng lượng, và ủng hộ các công ty đầu tư vào năng lượng tái tạo là những hành động thiết thực. Chỉ khi đó, chúng ta mới có thể tận dụng được sức mạnh của AI mà không phải đánh đổi bằng tương lai của bất kỳ ai.

    Ánh Chân