Danh mục: Mở Đường Dẫn Lối

Người tiêu dùng trả tiền nhiều cho sản phẩm chưa hẳn là điều tốt cho doanh nghiệp – John Ditty, KPMG

Bài viết nằm trong series “Mở đường dẫn lối" được đồng hành bởi Standard Chartered để hỗ trợ giới trẻ tìm hiểu, ứng dụng ESG để thúc đẩy Phát Triển Bền Vững tại Việt Nam.

Theo Báo cáo Trải nghiệm khách hàng hướng tới Tương lai bền vững năm 2022 do KPMG thực hiện, có tới 93% người tiêu dùng được khảo sát nói rằng họ sẵn sàng trả nhiều tiền hơn cho các sản phẩm và dịch vụ tích hợp ESG.

Liệu sự trưởng thành trong nhận thức của người tiêu dùng, người lao động có phải là một áp lực khiến các công ty cân nhắc tính cần thiết của việc thực hiện thường niên và thực chất các báo cáo Phát triển bền vững không? Mời bạn đọc cùng theo dõi nội dung trao đổi với ông John Ditty – Phó tổng giám đốc KPMG Việt Nam & Campuchia về chủ đề trên.

Ông đánh giá thế nào về vai trò của người tiêu dùng trong việc thúc đẩy nhu cầu thực hiện Báo cáo Phát triển bền vững và ESG của các công ty Việt Nam hiện nay?

Trong thực tế, nhiều công ty đang chú trọng đầu tư vào cải thiện quy trình sản xuất kinh doanh theo hướng bền vững. Điều đó không chỉ giúp họ thu hút khách hàng quan tâm mà còn giảm chi phí sản xuất (do thực hiện những cải tiến mới), vì thế biên lợi nhuận cũng tăng lên.

Tuy nhiên, cá nhân tôi cho rằng, nhu cầu của người tiêu dùng không hẳn là yếu tố thúc đẩy hoặc tạo ra áp lực để các công ty phải thực hiện các báo cáo bền vững; mà là thúc đẩy các công ty, doanh nghiệp phải thay đổi trong chính sản phẩm mà họ sản xuất, hay cách họ bán sản phẩm đó ra thị trường bền vững hơn. Trước khi quan tâm về việc liệu họ có thực hiện các báo cáo phát triển bền vững hay không thì bạn nên quan tâm trong thực tế các doanh nghiệp có thực hiện các chương trình cải tiến để rồi dùng nó để báo cáo không.

“Người tiêu dùng không tạo áp lực để doanh nghiệp thực hiện các Báo cáo bền vững, họ thúc đẩy doanh nghiệp phải thay đổi để sản phẩm bền vững hơn khi mang ra thị trường”

Việc người tiêu dùng nói rằng họ có thể chi trả nhiều hơn cho sản phẩm, dịch vụ của doanh nghiệp không phải lúc nào cũng là một điều tốt. Trái lại, khi doanh nghiệp chỉ tập trung vào lợi nhuận có được trước mắt, khiến họ dễ bỏ qua những góc nhìn mang tính dài hạn hơn như việc đầu tư cho các hoạt động nghiên cứu, cải tiến để cho ra những sản phẩm xanh hơn, thân thiện hơn, từ đó giúp doanh nghiệp kinh doanh bền vững hơn.

Lấy ví dụ trong ngành thời trang, khi khả năng chi trả của người tiêu dùng cho các sản phẩm chất lượng ngày càng tăng, đồng thời nhà sản xuất cam kết mang đến những sản phẩm với nguyên liệu vải tốt và bền hơn, để khách hàng không phải vứt bỏ quần áo sau 3 tháng sử dụng thì điều này đã mang lại lợi ích hai chiều rõ rệt.

Do đó, tôi muốn nhấn mạnh vai trò quyết định của doanh nghiệp trong cách họ sử dụng đồng lời có được qua việc bán hàng. Nếu họ dùng số tiền đó để tái đầu tư vào sản xuất bền vững, thay đổi hành vi tiêu dùng tích cực hơn thì đó thực sự là một điều tốt. Nhưng nếu họ dùng số tiền đó chỉ để quảng cáo rằng sản phẩm của họ tốt ra sao, thì trên thực tế, điều này không tạo ra bất cứ sự thay đổi thực chất nào.

Vì vậy, khi khách hàng quyết định mua nhiều sản phẩm hơn, họ cũng có thể tạo áp lực thúc đẩy doanh nghiệp đó có những hành vi bền vững hơn, và áp lực chính doanh nghiệp phải đầu tư vào những cải tiến bền vững, cũng như đo lường, đánh giá thông qua các báo cáo phát triển bền vững.

Các doanh nghiệp thực hiện các báo cáo bền vững với mục tiêu truyền thông với chính đối tác, bên liên quan và khách hàng của họ về hoạt động và những cải tiến của mình. Theo ông, quan điểm này có hoàn toàn đúng?

Đây là một quan sát đúng. Mục đích của báo cáo phát triển bền vững không chỉ để nội bộ doanh nghiệp, ban lãnh đạo nhìn lại hành trình mà họ đã đi qua, mà qua đó thể hiện rõ mối quan tâm của các bên liên quan (khách hàng, nhà đầu tư, cổ đông,…), khi chúng có ảnh hưởng tới doanh nghiệp. Ví dụ như tác động đến từ thị trường nguyên vật liệu sản xuất, thị trường tài chính, hay mối quan tâm của người tiêu dùng về các sản phẩm xanh hơn, cũng ảnh hưởng không nhỏ tới những trọng tâm trong chiến lược phát triển bền vững của doanh nghiệp.

Chẳng hạn, mối quan tâm của các đối tác, các bên liên quan dành cho KPMG không nằm nhiều ở lĩnh vực môi trường, vì mô hình kinh doanh của chúng tôi không bị phụ thuộc quá nhiều về tài nguyên môi trường, thay vào đó, chúng tôi phụ thuộc vào con người. Do đó, họ sẽ quan tâm nhiều hơn về cách chúng tôi làm việc với nhân sự của mình ra sao, vì nhân lực chính là nguồn tài nguyên quan trọng nhất của KPMG.

Nói tóm lại, việc báo cáo thể hiện quá trình thay đổi ở những khía cạnh trọng tâm mà doanh nghiệp muốn cải thiện; và các lĩnh vực khác nhau sẽ có những khía cạnh trọng tâm khác nhau; báo cáo cho thấy doanh nghiệp đã đi được bao xa khi nhìn lại và so sánh với các năm trước; liệu những thay đổi đó có thực sự nổi bật (significant) và đáng khích lệ không. Báo cáo cũng cung cấp bức tranh thực tế để lãnh đạo có thể đưa ra quyết định liệu có nên tiếp tục hay dừng việc đầu tư vào yếu tố nào đó hay không.

Ông John Ditty tham dự workshop với đại diện đến từ Gaia Conservation về chủ đề biến đổi khí hậu và đa dạng sinh học (hoạt động nằm trong chương trình nội bộ của KPMG năm 2023). Nguồn hình ảnh: Fanpage KPMG

Mặt khác, nếu bạn là một độc giả trẻ và đang nhìn vào báo cáo phát triển bền vững của một doanh nghiệp, bạn cần hiểu rằng bất kể sự thay đổi nào về hành vi, văn hóa hay các quy định cũng sẽ cần thời gian. Điều đáng ghi nhận là ngày càng nhiều doanh nghiệp nỗ lực trở nên tốt hơn mỗi ngày, để tạo ra nhiều thay đổi tích cực hơn hướng tới môi trường – xã hội. Nhất là khi đặt báo cáo trong những bối cảnh cụ thể đang có nhiều khó khăn và thách thức, ngay cả khi doanh nghiệp chỉ đang tạo ra được những thay đổi nhỏ, thì điều đó cũng đáng được khích lệ. Vì trong thực tế, có nhiều doanh nghiệp thậm chí không quan tâm hay tạo ra bất kỳ sự thay đổi mang tính bền vững nào.

Ông nghĩ nhu cầu thu hút và giữ chân nhân tài có thể gây áp lực như thế nào để các công ty phải thực hiện các cải tiến bền vững?

Trước hết, đối với KPMG, yếu tố con người, nguồn nhân lực chất lượng cao luôn là vấn đề quan trọng nhất. KPMG hiện có hơn 1.800 nhân sự làm việc tại thị trường Việt Nam và Campuchia – đây là nguồn tài nguyên duy nhất để vận hành và thúc đẩy sự phát triển của doanh nghiệp, và cũng có thể là rủi ro lớn nhất nếu chúng tôi không thể quản lý tốt. Ngày nay, người đi làm không chỉ quan tâm về vai trò công việc, mà họ còn quan tâm về giá trị bản thân qua công việc ấy, lý do khiến họ đi làm mỗi ngày, hay lý do họ muốn gắn bó với một doanh nghiệp như KPMG.

Với sự gia tăng nhanh chóng của lực lượng lao động trẻ vào thị trường, chúng ta đang dần thấy được sự trỗi dậy của quan điểm đi làm hôm nay: Người trẻ muốn làm việc tại nơi mà họ thấy giá trị hay mục đích công việc hài hoà với giá trị và định hướng của cá nhân. Nơi đó, họ không chỉ được thể hiện năng lực qua công việc chuyên môn, mà còn cho phép họ theo đuổi những đam mê và giá trị cá nhân theo những cách rất riêng.

Chương trình thực tập tại KPMG năm 2023. Nguồn hình ảnh: Fanpage KPMG

Tại KPMG, mỗi năm chúng tôi tuyển dụng khoảng 300 bạn trẻ mới tốt nghiệp vào làm việc. Nếu chúng tôi không thể thuyết phục được các bạn ấy rằng chúng tôi mang đến cho bạn nhiều hơn cả một công việc, trong đó có môi trường làm việc; văn hoá trao quyền, thúc đẩy sự đa dạng và hoà hợp; hay không gian để bạn được theo đuổi những đam mê riêng và được là chính mình, thì khó có thể thu hút và giữ chân nhân tài. Thực tế cho thấy, những người giỏi thường mong muốn được trao quyền để tạo ra sự thay đổi tại nơi làm việc hơn là chỉ vì nhận được lương tháng đúng hạn.

Có thể nói, chính sách thu hút nhân tài của KPMG dựa vào chính mục tiêu, giá trị, văn hoá và định vị của doanh nghiệp. Có rất nhiều bạn đến và làm việc với KPMG một vài năm rồi rời đi – điều này là hoàn toàn bình thường. Nhưng điều quan trọng là, khi rời đi, họ sẽ mang theo những giá trị có được trong suốt thời gian làm việc tại đây, như góc nhìn đóng góp trong công việc; quan tâm tới đồng đội, cộng đồng của mình; và giữ được đạo đức nghề nghiệp – đây là những điều thực sự quan trọng và ý nghĩa với KPMG.

Chúng tôi không thể phát triển bền vững nếu không thể đảm bảo nguồn nhân lực chất lượng cao cho tổ chức. Và vì thế, thu hút và giữ chân nhân tài chính là chiến lược phát triển bền vững quan trọng nhất đối với KPMG hôm nay. Và các Báo cáo là nơi chúng tôi trình bày cách mình đã theo đuổi chiến lược này như thế nào và đạt được thành tựu gì.

“Thu hút và giữ chân nhân tài chính là chiến lược phát triển bền vững quan trọng nhất đối với KPMG hôm nay”

Nhân viên KPMG tham gia hoạt động ngoài giờ, giao lưu thể thao với các doanh nghiệp khác trong ngành (Nguồn hình ảnh: Fanpage KPMG)

Vậy KPMG đã làm gì để tạo ra một môi trường khuyến khích sự tham gia và đóng góp của chính nhân sự nội bộ?

Đầu tiên, KPMG đảm bảo rằng mọi người thấy mình được dẫn dắt bởi chính tinh thần lãnh đạo thực chất từ các lãnh đạo cao nhất. Tinh thần lãnh đạo không chỉ thể hiện qua lời nói, mà còn qua những cam kết mạnh mẽ trong môi trường làm việc hướng đến sự đổi mới và trao quyền, từ đó làm gương để mọi nhân viên thấy những kỳ vọng như thế là bình thường.

Thứ hai, đó là tạo ra những chính sách, những quy tắc ứng xử cho phép tạo ra một môi trường khuyến khích sự tham gia đóng góp của nhân viên. Có thể nói, KPMG rất chú trọng vào chính sách Đa dạng và Hoà hợp (Diversity & Inclusion) tại nơi làm việc, cung cấp câu trả lời cụ thể về cách bạn tham gia làm việc tại KPMG, cách bạn nhận được sự tôn trọng trong công việc. Những bản Quy tắc ứng xử được phổ biến rộng rãi và được nhân viên cam kết thực hiện.

Cuối cùng, thực hiện những đánh giá, đo lường định kỳ mỗi 2 năm thông qua Khảo sát dành cho nhân viên để đưa ra đánh giá về mức độ hiệu quả của các chính sách đang áp dụng, xem xét có cần thử nghiệm cách khác để tạo ra những tiến bộ tốt hơn không.

Tóm gọn lại, bạn có thể hình dung cách thức KPMG đã làm như sau:

Nhân sự trẻ tại KPMG Đà Nẵng. Nguồn hình ảnh: Fanpage KPMG

Ông có thể chia sẻ những ví dụ cụ thể nào minh hoạ cho phát biểu trên không?

Mỗi ngày, các nhân viên của KPMG tư vấn và đồng hành với nhiều khách hàng doanh nghiệp để giúp họ thực hiện các nghĩa vụ về thuế, giúp hoạt động kinh doanh tuân thủ các quy định pháp luật, từ đó gián tiếp giúp doanh nghiệp trở nên uy tín hơn. Ở góc độ vĩ mô, những khoản thuế đầy đủ từ doanh nghiệp giúp nhà nước có kinh phí để đầu tư nhiều hơn vào các cơ sở hạ tầng như bệnh viện, trường học…mang lợi ích cho cộng đồng. Đây chính là cách mỗi nhân viên tham gia và tạo ra giá trị qua công việc mình làm, và là cách KPMG đóng góp để xây dựng một Việt Nam bền vững hơn.

Hay như sáng kiến Vietnam Corporate Pride Network (VCPN) được thực hiện bởi Paul Huynh – một nhân viên tại KPMG, nhằm thúc đẩy quyền và sự hoà nhập của cộng đồng LGBT tại công sở. Sáng kiến này là minh chứng mạnh mẽ rằng một nhân viên có thể áp dụng chính trải nghiệm sống cá nhân để tạo ra những thay đổi thực sự tại doanh nghiệp mà không gặp phải bất kỳ sự đánh giá chủ quan nào. Sáng kiến của Paul không chỉ giúp cải thiện môi trường làm việc tại KPMG, mà còn truyền cảm hứng cho nhiều bạn thuộc cộng đồng LGBT can đảm thể hiện mình hơn.

Tại KPMG, chúng tôi nỗ lực tạo ra một nơi mà nhân viên đều háo hức muốn đến làm mỗi ngày, muốn cống hiến những điều tốt đẹp và viết nên câu chuyện của chính họ tại đây hay tại bất cứ nơi đâu mà họ đến. Suy cho cùng, sự lãnh đạo hướng tới những thay đổi tốt, cùng với sự khoan dung và chấp nhận là những giá trị cốt lõi tác động lên sự thay đổi hành vi của chính người lao động. Đó cũng là một trong các vai trò quan trọng của doanh nghiệp mà các cấp lãnh đạo nên lưu tâm.

Đại diện KPMG chia sẻ tại buổi Tọa đàm: Đa dạng giới ở nơi làm việc về câu chuyện KPMG đã làm gì để thúc đẩy bình đẳng và đa dạng giới trong chính sách của công ty. Nguồn: Fanpage KPMG

Các bạn trẻ tại KPMG tham gia các hoạt động của Pride Month 2022 - Chương trình được phối hợp tổ chức bởi Trung Tâm ICS, Doanh nghiệp xã hội ECUE, Auscham và Vietnam Corporate Pride Network (VCPN). Nguồn: Fanpage KPMG — Các bạn trẻ tại KPMG tham gia các hoạt động của Pride Month 2022 – Chương trình được phối hợp tổ chức bởi Trung Tâm ICS, Doanh nghiệp xã hội ECUE, Auscham và Vietnam Corporate Pride Network (VCPN). Nguồn: Fanpage KPMG

Người lao động trẻ hôm nay nên cân nhắc những yếu tố nào khi tìm kiếm những doanh nghiệp hướng về phát triển bền vững để làm việc?

Tôi nghĩ các bạn nên nghiên cứu kỹ lưỡng về công ty mà bạn muốn làm việc. Bằng cách tìm kiếm, đọc các nội dung thể hiện trên website công ty, trên báo chí, truyền thông, các báo cáo phát triển bền vững để cho mình sự đánh giá khách quan nhất.

Các bạn cũng cần có sự can đảm để có thể trực tiếp đặt các câu hỏi thẳng thắn, và có thể “gai góc" với chính nhà tuyển dụng trong buổi phỏng vấn, qua đó, giúp bạn hiểu hơn về chính sách phát triển bền vững, trách nhiệm của họ với môi trường, xã hội được thể hiện cụ thể ra sao. Các bạn cũng cần mạnh dạn trình bày mối quan tâm cá nhân, mục đích, giá trị của mình và vì sao những điều đó đang tương đồng với điều công ty hướng đến. Hãy can đảm để nói lên những điều bạn nghĩ, bạn hiểu mà không lo lắng bị phán xét. Bởi đây chính là lúc bạn và nhà tuyển dụng nhận ra mình có “dành cho nhau” hay không.

Ngoài ra, bạn cũng cần hiểu rằng bất cứ doanh nghiệp nào cũng sẽ có khó khăn tồn tại cần phải giải quyết. Việc doanh nghiệp có thực hiện được những mục tiêu phát triển bền vững hay không cũng phụ thuộc rất nhiều vào yếu tố bên ngoài và từ các bên liên quan, chẳng hạn như ngân hàng có đủ nguồn tài chính cho vay không? Các nhà cung cấp nguyên liệu có đảm bảo nguồn cung không? Rất nhiều thách thức như vậy trong quá trình vận hành kinh doanh. Điều bạn cần làm là hãy sẵn sàng đóng góp sáng kiến để tìm ra nhiều giải pháp phù hợp giúp giải quyết những khó khăn chung đó.

“Điều bạn cần làm là hãy sẵn sàng đóng góp sáng kiến để tìm ra nhiều giải pháp phù hợp giúp giải quyết những khó khăn chung đó.”

Ông có lời khuyên nào dành cho các bạn trẻ đang tìm kiếm công việc tạo ra giá trị và tác động tích cực không?

Đối với người trẻ hiện nay, tôi nghĩ trước hết, các bạn nên tìm kiếm lĩnh vực mà cá nhân bạn thực sự đam mê và muốn đi sâu hơn với nó. Có thể là y tế, giáo dục, địa lý, … bất kể lĩnh vực nào mà cá nhân bạn thực sự yêu thích, rồi tìm kiếm công việc tương thích với mối quan tâm đó để bắt đầu.

Thứ hai, bạn cần xác định rõ về tác động ngắn hạn và dài hạn với công việc mà bạn lựa chọn. Điều này rất quan trọng để quản trị được kỳ vọng của bản thân và để vẽ ra kế hoạch thực thi và đo lường. Thực tế cho thấy, có nhiều công việc sẽ không nhìn thấy tác động rõ rệt trong ngắn hạn, mà chỉ có thể thấy được sau 5-10 năm. Đây cũng là một điều tương đồng khi nhìn về Phát triển bền vững. Khi xác định được thực tế đó, bạn sẽ chọn cho mình tâm thế để bước tới vững vàng và tự tin hơn. Chúc các bạn thành công.

Cảm ơn ông vì phần trò chuyện này.

Bài viết nằm trong series “Mở đường dẫn lối" được đồng hành bởi Standard Chartered để hỗ trợ giới trẻ tìm hiểu, ứng dụng ESG để thúc đẩy Phát Triển Bền Vững tại Việt Nam. Hãy tiếp tục đón đọc những bài viết tiếp theo về chủ đề Phát triển bền vững phỏng vấn các đại diện từ các công ty và tổ chức khác trong thời gian tới bạn nhé!

KPMG là một trong những công ty cung cấp dịch vụ chuyên nghiệp lớn nhất tại Việt Nam, với văn phòng tại Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh và Đà Nẵng. Thành lập từ năm 1994, công ty đã có hơn 28 năm kinh nghiệm, với hơn 8,000 khách hàng là các doanh nghiệp Đa Quốc gia, các doanh nghiệp Trong và Ngoài Nhà nước, doanh nghiệp Tư nhân, doanh nghiệp Startup và doanh nghiệp Gia đình. KPMG hỗ trợ khách hàng với phương pháp tiếp cận đa chiều, kết hợp cùng kinh nghiệm và hiểu biết chuyên sâu trong ngành để vượt qua các thử thách và sẵn sàng nắm bắt cơ hội nằm trong 5 hoạt động chính thuộc quá trình kinh doanh, bao gồm Kiểm toán, Tư vấn Vận hành, Tư vấn Thương vụ, Tư vấn Thuế và Pháp lý.

John Ditty đã sống và làm việc tại Việt Nam từ năm 1993. Hiện tại, ông đang phụ trách về Quyền công dân và Tính bền vững tại thị trường Việt Nam và Campuchia. Ông có nhiều kinh nghiệm trong việc quản lý và điều phối nhiều hợp đồng kiểm toán và tư vấn tại hai thị trường trên. Thông qua kinh nghiệm của mình, ông đã hỗ trợ nhiều doanh nghiệp (thuộc sở hữu nhà nước, tư nhân, sở hữu nước ngoài) thành công ở Việt Nam và Campuchia. Bên cạnh đó, ông cũng thể hiện vai trò lãnh đạo xuất sắc khi dẫn dắt tập thể đa dạng của mình đạt được nhiều thành tựu đáng ghi nhận dù nhiều khó khăn và thách thức.

Người viết: Vũ Thị Huyền Trang

Biên tập: Võ Ngọc Tuyền

Thực hiện: Đội ngũ Dear Our Community

Tháng 3 24, 2023

EP1: Làm ESG Tại Doanh Nghiệp Giống Như Đi Thuê Nhà, Nguyễn Hoàng Sơn, PNJ Vietnam

ESG là viết tắt cho cụm từ Environment – Social – Governance (Môi trường – Xã hội – Quản trị) bộ tiêu chuẩn đo lường các yếu tố liên quan đến phát triển bền vững và ảnh hưởng của doanh nghiệp đến cộng đồng.

Vậy làm ESG tại doanh nghiệp cụ thể là làm gì?

Mời bạn nghe câu chuyện làm nghề thực tế của anh Nguyễn Hoàng Sơn, hiện đang là Quản lý cao cấp Quản trị hệ thống ESG tại Công ty Cổ phần Vàng bạc Đá quý Phú Nhuận (PNJ Việt Nam), anh Sơn có hơn 10 năm kinh nghiệm làm việc trong lĩnh vực kinh doanh bền vững (CSR / CSV / ESG) & Truyền thông tại Unilever Việt Nam, Central Retail Vietnam trước khi chuyển qua PNJ Việt Nam.

Do nhu cầu tăng cao, ngày càng nhiều doanh nghiệp tìm kiếm nhân lực trẻ để đáp ứng vị trí công việc mới nổi nhưng rất nhiều tiềm năng. Mời bạn nghe để tìm hiểu thêm về công việc và cơ hội của nghề này.

Bạn cũng có thể xem toàn bộ video trên Youtube Channel của Dear Our Community

——–

Giới thiệu về Series Mở Đường Dẫn Lối

Series nội dung về nghề tạo tác động xã hội đầu tiên hướng đến khán giả trẻ tại Việt Nam, với mục tiêu truyền cảm hứng và cung cấp kiến thức thực tế giúp nhân lực trẻ theo đuổi công việc tạo tác động xã hội bền vững. Series “Mở Đường Dẫn Lối” được đồng hành chính bởi Ngân hàng Standard Chartered, với mong muốn hỗ trợ giới trẻ tìm hiểu, ứng dụng ESG để thúc đẩy Phát Triển Bền Vững tại Việt Nam.

Tháng 3 22, 2023
Nhu cầu tuyển dụng nhân lực nghề tác động xã hội sẽ vượt qua nguồn cung lao động trong vài năm tới.
Webinar "Cơ hội và kỹ năng nghề nghiệp trong lĩnh vực tác động xã hội" diễn ra vào tối 16/03/2023 đã khép lại, Dear Our Community rất vui nhận được nhiều phản hồi tích cực từ chính các bạn tham gia.

Nhu cầu tuyển dụng nhân lực nghề tác động xã hội sẽ vượt qua nguồn cung lao động trong vài năm tới.

Trước khi phần thảo luận bắt đầu, chị Nguyễn Minh Anh, Quản Lý Đối Tác Thị Trường Việt Nam tại công ty Linkedin đã chia sẻ những dữ liệu báo cáo từ Linkedin về xu hướng tăng trưởng về công việc tạo tác động trên thế giới. Theo như đà tăng trưởng hiện tại, tới năm 2026, nhu cầu tuyển dụng nhân lực có kỹ năng xanh (green talents) sẽ nhiều hơn nguồn cung lao động về kỹ năng này. Vì vậy, cơ hội công việc liên quan về kỹ năng xanh hay tác động xã hội sẽ ngày càng tăng và rộng mở, nếu bạn có thể đáp ứng được các yêu cầu về kỹ năng và năng lực cần có.

Báo cáo từ Linkedin về xu hướng tăng trưởng về công việc tạo tác động trên thế giới

Bạn có thể tải slides trình bày từ Linkedin bên dưới.

Tac Dong Xa Hoi Webinar 16 March (final).pdf

Vậy những kỹ năng, tư duy và năng lực gì bạn cần chuẩn bị từ bây giờ để đón đầu xu hướng quan trọng này? Mời bạn cùng xem lại những thông điệp và chia sẻ ấn tượng từ khách mời:
- Skills are the new currency: Chưa bao giờ các kỹ năng có thể chuyển đổi lại quan trọng đến thế trong thời gian đại này. Top những kỹ năng quan trọng nhất bao gồm: Kỹ năng quản lí, Giao tiếp, Chăm sóc khách hàng, Lãnh đạo, hay như kỹ năng phân tích & làm việc đội nhóm.
- CV is no longer the only thing that recruiters will look at today: Thay vào đó, nhà tuyển dụng sẽ xem xét nhiều hơn về thái độ, trải nghiệm và cách bạn học hỏi và lớn lên từ những trải nghiệm đó. Đâu là giá trị của bạn, và điều đó có đang phù hợp với những gì mà công ty/ tổ chức đang tìm kiếm hay không.
- Not only about the vertical promotion, it can be horizontal promotion at work: Khi nhìn vào sự phát triển trong công việc, bạn không nên chỉ nhìn theo chiều dọc mà còn có thể nhìn theo chiều ngang – mở rộng phạm vi lĩnh vực hiểu biết. Ví dụ, làm marketing nhưng hoàn toàn có thể nhận lãnh thêm các nhiệm vụ về CSR, Sustainability để phát triển.
- Find the workplace that makes you feel a sense of belonging: Điều này là quan trọng để giúp bạn gắn kết và gắn bó nhiều hơn với nơi làm việc. Tìm kiếm những môi trường khuyến khích sự đa dạng & hoà hợp, trao quyền để bạn được đóng góp, nhận lãnh những nhiệm vụ lớn, tìm kiếm được những nơi cho bạn được là chính mình.
- Being a social impact driver is not an easy journey: Hành trình đó đòi hỏi bạn phải có năng lực thấu cảm để giải quyết vấn đề của cộng đồng hướng tới; khả năng giải quyết vấn đề (thường là phức tạp) và sự bền bỉ, kiên trì để đi tới cùng. Và hành trình đó dù gian nan nhưng thực sự đáng tự hào.
Bạn có thể nghe lại toàn bộ nội dung webinar được đăng tải trên Youtube

Dear Our Community rất hân hạnh và cảm ơn sự tham gia của các diễn giả đặc biệt:
- Nguyễn Minh Anh (Annie), Quản Lý Đối Tác Thị Trường Việt Nam tại công ty Linkedin
- Lê Đình Hiếu, Nhà Sáng Lập tổ chức phi lợi nhuận Hear Us Now, công ty G.A.P Institute
- Trần Minh Hường, Giám đốc Nhân sự – Ngân hàng Standard Chartered Việt Nam
Dear Our Community hy vọng đã dẫn lối, mở đường cho nhiều góc nhìn, suy nghĩ trong bạn về lĩnh vực tạo tác động xã hội. Tiếp tục theo dõi các nội dung tiếp theo trong series “Mở Đường Dẫn Lối" để tìm được lối đi riêng.

Cảm ơn nhà tài trợ chính ngân hàng Standard Chartered Vietnam đã đồng hành với Series “Mở Đường Dẫn Lối “ để hỗ trợ giới trẻ tìm hiểu, ứng dụng ESG để thúc đẩy Phát Triển Bền Vững tại Việt Nam.

Nếu bạn có những cảm nhận nào muốn chia sẻ với Dear Our Community sau khi nghe nội dung, hãy để lại vài dòng dưới phần comment nhé!
Tháng 3 20, 2023

Genderme – Giới và Bình đẳng giới dưới lăng kính của học sinh

Bài viết nằm trong chuỗi bài Những dự án xã hội ấn tượng bởi Gen Z thuộc Series Mở Đường Dẫn Lối, được đồng hành bởi Standard Chartered để hỗ trợ giới trẻ tìm hiểu, ứng dụng ESG để thúc đẩy Phát Triển Bền Vững tại Việt Nam.

Thành lập dự án xã hội là cách mà Nguyệt Hà đã tự cho mình cơ hội để dấn thân và khám phá những tiềm năng bên trong. Và bất ngờ thay, thông qua chính dự án, giúp Hà hiểu sâu sắc về chủ đề mà mình đang hướng tới, đồng thời, giúp Hà nhận ra lĩnh vực khiến bản thân hứng thú và tiềm năng để phát triển xa hơn trong lĩnh vực đó.

Trong bài viết hôm nay, Dear Our Community mời các bạn cùng trò chuyện với Nguyệt Hà (hiện là học sinh lớp 12, trường THPT Lê Quý Đôn, Hà Đông, Hà Nội) – Trưởng dự án Genderme – dự án truyền thông nâng cao hiểu biết của các bạn trẻ về Giới và Bình đẳng giới, thành lập tháng 5/2021.

Hình ảnh: Nguyệt Hà - Trưởng dự án Genderme (thứ 4 từ trái sang) — Hình ảnh: Nguyệt Hà – Trưởng dự án Genderme (thứ 4 từ trái sang)

Trước hết, Hà có thể chia sẻ vì sao bạn lại muốn làm dự án về chủ đề Giới và Bình Đẳng Giới được không?

Cơ duyên để thành lập nên dự án đến từ việc mình là đại sứ của tổ chức ASEAN Youth Organization (AYO). Với vai trò này thì mỗi bạn đại diện mỗi nước sẽ cần thực hiện dự án xã hội tại nước mình và dưới sự hướng dẫn và bảo trợ của AYO. Lúc này, bản thân mình đã rất yêu thích các vấn đề liên quan về phụ nữ, trẻ em gái, bình đẳng giới tại Việt Nam. Đây là mục tiêu số 5 trong 17 mục tiêu phát triển bền vững của Liên Hợp Quốc. Việc bắt đầu từ mối quan tâm của mình để xây dựng dự án sẽ giúp tiết kiệm thời gian và có nhiều động lực để bắt đầu hơn.

Dù vậy, ban đầu mình cũng không dự định sẽ phát triển dự án quá mạnh. Một phần là vì tự ti với tính cách khá hướng nội, và cũng không chắc mình có thể làm đủ tốt. Nên mình bắt đầu với kỳ vọng khá nhỏ để ít áp lực. Làm vì phương châm muốn thử sức, xem mình có thể làm tới đâu, và không ngờ dự án có thể đi được tới hôm nay.

Với Genderme, thì dự án tập trung các khía cạnh giới (nam với nữ); quyền con người; tiêu chuẩn kép và nữ quyền. Ở đây, tiêu chuẩn kép được hiểu những tiêu chuẩn mà một nhóm người phải tuân theo, trong khi nhóm khác thì không. Ví dụ: con trai thì phải học khối tự nhiên, con gái học khối xã hội, con trai không được khóc hay tỏ ra yếu đuối. Hay như việc đàn ông đi làm thì được cho là hoàn thành bổn phận, còn phụ nữ đi làm thì lại bị xem là bỏ bê gia đình. Những tiêu chuẩn kép vẫn tồn tại này tạo ra rào cản vô hình trong nỗ lực thúc đẩy bình đẳng giới tại Việt Nam.

Đâu là những hoạt động nổi bật của dự án mà bạn rất tự hào?

Genderme tập trung vào các nội dung truyền thông trực tuyến về chủ đề trên. Thông thường là các bài viết cung cấp thông tin, góc nhìn đúng đắn về bình đẳng giới. Ngoài ra, nhóm cũng cố gắng tạo ra nhiều hình thức nội dung đa dạng, giúp đối tượng trẻ tiếp nhận một cách trực quan hơn, và tương tác với kênh nhiều hơn.

Ví dụ, nhóm lên ý tưởng thực hiện video phỏng vấn học sinh và giáo viên trường và những người đi đường mang tên Genderview về góc nhìn của họ về giới và bình đẳng giới. Hay như Gendervoice là podcast về những câu chuyện gần gũi, các khía cạnh trong đời sống của một bạn trẻ. Hay như tổ chức cuộc thi Viết về bình đẳng giới ngay trong đại dịch và nhận về những kết quả rất bất ngờ.

Hình ảnh: Các bài đăng trong cuộc thi viết về bình đẳng giới. Nhiều bạn đã chia sẻ, đại dịch đã khiến bạn nhận ra nhiều vấn đề bất bình đẳng trong chính gia đình mình.

Bên cạnh đó, nhóm cũng cố gắng thực hiện các hoạt động trực tiếp (offline). Đơn cử như sự kiện chia sẻ về chủ đề bình đẳng giới với sự hỗ trợ từ Đại Sứ Quán Mỹ là một trong các sự kiện thành công và ấn tượng nhất mà các bạn thành viên của Genderme đã làm được.

Sắp tới, nhóm dự kiến tổ chức hoạt động tranh biện nhằm tạo ra nhiều không gian để tương tác với các bạn trẻ hơn, đồng thời, khuyến khích sự tham gia và tiếng nói của họ vào vấn đề này.

Ngoài ra, mỗi mùa tuyển sinh, Genderme nhận được vô số đơn ứng tuyển, có mùa nhận tới hơn 500 hồ sơ trong vòng một tháng. Đó là những khích lệ rất lớn với tụi mình.

Trong quá trình truyền thông về chủ đề này, có bao giờ bạn gặp phải những sự cố truyền thông chưa? Và bài học rút ra là gì?

Đó là lần nhóm đăng một bài viết chia sẻ quan điểm về tục cướp vợ của người H’mông. Thời điểm này, chủ đề này đang khá nổi và có nhiều tranh luận trên các kênh truyền thông. Đứng ở góc nhìn của Genderme thì tục lệ này không phù hợp khi đánh giá về khía cạnh bình đẳng giới. Tuy vậy, việc đưa ra những góc nhìn quá thẳng thắn và thiếu sự cân nhắc các yếu tố như văn hoá, phong tục tập quán của cộng đồng này đã khiến bài viết nhận được nhiều ý kiến trái chiều. Phần lớn cho rằng, nhóm còn quá non trẻ để có thể nói về vấn đề trên và thể hiện được góc nhìn trung lập. Sau đó, em và các bạn đã phải tìm đến sự tư vấn của các thầy cô. Dù vậy, vẫn có nhiều quan điểm khác nhau, khiến nhóm khá lúng túng, và đi đến quyết định sẽ ẩn bài đăng và đính chính lại nội dung trên kênh của mình.

Bài học rút ra sau sự cố đấy là việc hiểu sâu và hiểu bao quát về chủ đề mình đang làm là rất quan trọng. Trong nhiều trường hợp, chính sự chủ quan khi không cân nhắc đến các bối cảnh khác nhau đã khiến việc đưa thông tin tạo ra nhiều tranh cãi tiêu cực. Khi tiếp nhận góp ý, nhóm cũng rất cởi mở, và với tinh thần cầu thị để hoàn thiện nội dung tốt hơn. Đây cũng là điểm mà sau 2 ngày thì sự cố này cũng “hạ nhiệt" và nhóm có dịp để ngồi lại trao đổi nội bộ kỹ hơn để cùng học hỏi.

Trong quá trình hoạt động, đội nhóm của bạn có gặp phải những khó khăn nào không?

Với dự án này, khó khăn lớn nhất đó là vấn đề quản lý nhân sự và giải quyết xung đột nội bộ khi bất đồng quan điểm. Đội ngũ khi mới thành lập đã tranh luận rất căng thẳng mỗi khi có những ý kiến khác nhau về định hướng chiến lược cho Genderme. Trong những lần như vậy, em cũng nhận ra là mình có cái tôi khá lớn khi luôn muốn các bạn phải chấp nhận ý kiến của mình là phù hợp nhất. Cái tôi lớn khiến em chưa biết cách lắng nghe và tiếp thu ý kiến từ mọi người. Điều này làm ảnh hưởng tới tiến độ của dự án; mặt khác, khi các thành viên không hoà hợp thì môi trường làm việc chung khá là ngột ngạt, nhân sự rời đội ngũ trong những mùa đầu một phần cũng vì lý do trên.

Sang những mùa sau, em nghiệm ra việc tiếp nhận sự đóng góp và công nhận những ý tưởng hay từ mọi người giúp bầu không khí đội nhóm tích cực hơn, mọi người cảm thấy hoà hợp và gắn kết hơn. Điều đó rất quan trọng để có được sự gắn bó dài hạn và ổn định từ các bạn, nhất là khi đây là một dự án học sinh và không có quá nhiều ràng buộc.

Theo góc nhìn của em, đâu là những kỹ năng quan trọng khi thực hiện dự án?

Đầu tiên, em đánh giá kỹ năng làm việc nhóm là cực kỳ quan trọng, quyết định sự thành công của dự án. Khó khăn em chia sẻ ở trên ít nhiều có sự liên quan, vì khi đó bản thân em chưa biết cách phối hợp với các bạn khác để làm việc, và gây ra khá nhiều tác hại. Thực tế cho thấy, bạn không thể tự làm một mình, mà chỉ có thể đi xa khi có bên mình một đội nhóm hợp rơ đồng hành.

Kỹ năng giao tiếp cũng quan trọng không kém, khi bạn sẽ phải gặp nhiều đối tác khác nhau như diễn giả, nhà tài trợ, các bạn tình nguyện viên, … Bạn sẽ cần trau dồi khả năng trình bày ngắn gọn, súc tích; hay phải luyện tập việc nói trước công chúng. Mình cũng đã trải qua những thời điểm loay hoay để cải thiện điều này vì bản thân khá hướng nội. Nhưng tới thời điểm này, mình có thể tự tin là đã làm chúng ổn hơn xưa rất nhiều.

Cuối cùng là khả năng lãnh đạo, cùng với khả năng quản lý và vận hành dự án. Hai điểm này sẽ song hành cùng nhau để giúp mọi thứ được trôi chảy và có sự phối hợp tốt nhất.

Các bạn trẻ muốn thực hiện các dự án xã hội thì cần cân nhắc những yếu tố nào để giúp dự án thành công?

Đầu tiên các bạn cần xác định rõ mức độ quan tâm của mình với chủ đề trên có đủ lớn để triển khai thành dự án không? Genderme với mình là đam mê rất lớn, càng làm càng muốn phát triển thêm, ngày nào cũng suy nghĩ ra ý tưởng mới, trao đổi thường xuyên với nội bộ để các bạn luôn được truyền lửa và thấy mình là một phần của hành trình.

Thứ hai, đó là sự sáng tạo. Nhóm luôn cố gắng nghĩ ra những ý tưởng “độc lạ" nhất. Đơn cử như chính logo cho dự án – hình hai chú cá ngựa để hàm ý về sự bình đẳng giới, vì trong tự nhiên cá ngựa đực sẽ mang thai hộ cá ngựa cái. Chính những ý tưởng đó đã giúp Genderme nổi bật giữa nhiều dự án học sinh hiện nay.

Cuối cùng là môi trường làm việc thoải mái để các thành viên không cảm thấy bị áp lực hay bị ra rìa. Bằng những sắp xếp có chủ đích như việc chọn ngẫu nhiên các bạn trong các ban khác nhau để ngồi làm việc chung. Điều này sẽ khiến các bạn phải nói chuyện và tương tác với nhau. Từ đó, thúc đẩy và xây dựng mối quan hệ nội bộ gần gũi, cởi mở hơn.

Dự án Genderme đã ảnh hưởng tới cá nhân Hà như thế nào?

Dự án đã giúp mình trưởng thành và hiểu rõ bản thân hơn. Trước đây, mình chưa từng nghĩ lại hứng thú và phấn khích đến thế khi tìm hiểu sâu về giới và bình đẳng giới. Cá nhân mình học được rất nhiều từ chính những kiến thức đó, rồi tham gia các cuộc thi, các sáng kiến về giới – những trải nghiệm đó giúp mình mạnh dạn hơn.

Ngoài ra, khi chuyên tâm làm dự án, mình được nhiều thầy cô, bạn bè biết đến và còn nhận được những lời mời cộng tác viết về chủ đề trên. Thông qua dự án, nhiều cơ hội mở ra hơn, giúp mình xác định được mối quan tâm và động lực cho cá nhân. Và đó chính là điều ý nghĩa nhất. Do đó, mình cũng hy vọng các bạn trẻ hôm nay cũng sẽ có được những trải nghiệm thú vị đó bằng cách cho mình cơ hội tham gia trực tiếp vào những dự án xã hội như thế này.

Cảm ơn Hà vì phần chia sẻ.

Những dự án xã hội ấn tượng bởi Gen Z là tuyến nội dung nhằm giới thiệu những cá nhân và những dự án xã hội mới do các bạn trẻ thực hiện, nhằm mục đích truyền cảm hứng, khơi gợi sự quan tâm và đóng góp giải pháp từ các bạn trẻ. Tuyến bài thuộc Series Mở Đường Dẫn Lối, được đồng hành bởi Standard Chartered để hỗ trợ giới trẻ tìm hiểu, ứng dụng ESG để thúc đẩy Phát Triển Bền Vững tại Việt Nam.

Hãy Theo dõi Dear Our Community để cập nhật nhanh chóng về những nội dung thú vị, và những khóa học sắp sửa ra mắt về Xây dựng chương trình, Gây quỹ và Truyền thông để giúp bạn bắt đầu hành trình nghề nghiệp tạo tác động của mình nhé.

Tháng 3 14, 2023

Dự án Eunoia Project – “Để xã hội có cái nhìn cảm thông hơn với trẻ tự kỉ”
Tháng 1-2019, Tổng cục Thống kê công bố Việt Nam hiện có khoảng 6,2 triệu người khuyết tật từ 2 tuổi trở lên (chiếm khoảng 6,5% dân số). Trong đó có khoảng 1 triệu người tự kỉ, tỷ lệ trẻ em mắc chứng tự kỉ ước tính là 1% số trẻ em sinh ra. Nếu tính theo tỷ lệ này, thì trên cả nước sẽ có khoảng 500 nghìn trẻ mắc căn bệnh này.

Điều đó đồng nghĩa, cũng có nửa triệu gia đình đang hằng ngày đối diện với những khó khăn, thách thức trong nuôi dạy trẻ tự kỉ. Không chỉ các em gặp khó khăn mà chính gia đình cũng gặp vô vàn thách thức và gánh nặng cả về tài chính lẫn tinh thần.

Nguồn hình ảnh: Quochoi.vn

Dù vậy, thực tế là nhận thức trong cộng đồng về dạng khuyết tật này còn hạn chế, vì thế, không ít trẻ tự kỉ và gia đình của các em còn bị phân biệt đối xử, gây khó khăn trong việc hoà nhập cộng đồng và chưa có được những hỗ trợ cần thiết để phát triển.

Đây cũng chính là một trong những lý do mà dự án Eunoia Project – Nâng cao nhận thức về trẻ tự kỉ ra đời từ năm 2018 như một trong những nỗ lực giúp cộng đồng hiểu rõ hơn về khuyết tật tự kỉ và từ đó thay đổi góc nhìn và hành động bao dung hơn với người tự kỉ.

Bài viết đầu tiên trong chuỗi bài phỏng vấn Những dự án xã hội ấn tượng bởi Gen Z do Dear Our Community khởi xướng sẽ phỏng vấn bạn Nguyễn Lê Thuỳ Trang (sinh năm 2001) – người sáng lập và điều hành dự án, để hiểu hơn về câu chuyện của Trang và hành trình của Eunoia.

Nguồn hình ảnh: Fanpage Eunoia Project HCM – Trang (người thứ ba từ phải sang) và các thành viên của dự án

Trang có thể chia sẻ câu chuyện khởi nguồn cũng như lý do thôi thúc bạn thành lập nên dự án Eunoia Project này?

Với mình, dự án Eunoia Project xuất phát từ chính những trải nghiệm rất thực tế và cũng rất cá nhân của mình. Anh trai mình là người tự kỉ, mình sống và lớn lên cùng với anh. Để chăm sóc tốt cho anh, mẹ mình đã mở một trường mầm non cho trẻ khuyết tật, bao gồm trẻ tự kỉ ở Vũng Tàu và duy trì ngôi trường tới hôm nay. Sinh trưởng trong môi trường như vậy, mình có thể hiểu được những khó khăn mà người tự kỉ đang phải đối mặt cũng như nhận ra góc nhìn về người tự kỉ trong cộng đồng chưa đầy đủ, vô hình chung, tạo ra nhiều rào cản vô hình khiến người tự kỉ khó hoà nhập và được thấu hiểu hơn.

Vì thế, mình đã suy nghĩ nhiều về việc làm sao để tạo ra nhiều cơ hội để các bạn trẻ hay cộng đồng địa phương có thể tiếp xúc nhiều hơn với trẻ tự kỉ. Thông qua tiếp xúc, các bạn có cơ hội hiểu hơn về dạng khuyết tật này, từ đó, sẽ có góc nhìn công bằng, nhân ái và bao dung hơn với trẻ tự kỉ người tự kỉ nói chung.

Đó là lý do dự án Eunoia Project của mình được thành lập, tới nay dự án đã có 5 năm hoạt động với hai địa bàn chính và Tp. Vũng Tàu và Tp. Hồ Chí Minh. Với tên gọi là Eunoia – trong tiếng Hy Lạp có nghĩa là lời hay ý đẹp, mình và dự án mong rằng đây sẽ là nơi để các bạn có thể chia sẻ những lời hay, những hành động tốt đẹp, lan toả những hiểu biết đúng và bao dung về người tự kỉ.

Nguồn hình ảnh: Eunoia Project VT

Tại thời điểm thành lập dự án Eunoia Project, bạn đánh giá mức độ hiểu biết hoặc quan tâm của cộng đồng địa phương về vấn đề này như thế nào?

Ở thời điểm 5 năm trước, nếu tính trên thang 10, thì mình nghĩ chỉ khoảng 1-2 bạn có hứng thú và muốn tìm hiểu thêm về chủ đề này. Điều này cho thấy có một khoảng cách khá lớn về nhận thức và mức độ quan tâm của cộng đồng về chủ đề này. Vấn đề sẽ không được thay đổi nếu cộng đồng không hiểu được bản chất của tự kỉ hay nhìn thấy tận mắt những khó khăn diễn ra hàng ngày với các bạn ấy. Như thiền sư Thích Nhất Hạnh có nói “Có hiểu rồi mới có thương" – nhóm dự án giải quyết chữ “hiểu" để hy vọng cộng đồng chuyển hoá thành chữ “thương”.

Lựa chọn không kỳ thị, xa lánh, hay đối xử một cách công bằng với người tự kỉ là những cách phản ứng mà mình tin các bạn đều có thể thực hành để thể hiện sự quan tâm nhiều hơn.

Tới nay, mình đánh giá mức độ quan tâm lên khoảng 4-5 bạn trên thang điểm 10 rồi. Dù cần nhiều thời gian, nhưng nhóm mình cũng rất tự hào vì đã có thể giúp các bạn trẻ xung quanh có cái nhìn đúng đắn hơn về hội chứng tự kỉ này.

Nguồn hình ảnh: Eunoia Project HCM

Bạn thấy đâu là những thuận lợi và rào cản khi thực hiện dự án về chủ đề này?

Mình nghĩ thuận lợi lớn nhất là mình có một lượng kiến thức nhất định về tự kỉ vì gia đình mình có một thành viên là người tự kỉ. Do đó, mình có thêm góc nhìn và sự thấu hiểu về người tự kỉ, và tuyệt nhiên, đó không phải là sự thương hại.

Còn về khó khăn thì vô vàn. Nhóm mình đối mặt với những khó khăn về pháp lý khi xin phép tổ chức chương trình, rồi vấn đề gây quỹ cho hoạt động, hay cả việc lên chương trình giao lưu cũng phải được “duyệt" qua thầy cô rất nhiều lần, có những lần phải làm lại hết để đảm bảo những quy tắc, và sự phù hợp với đối tượng đang hướng tới. Bạn biết đấy, trẻ em tự kỉ dưới 5 tuổi rất khác với người tự kỉ từ 18-20. Hay những khó khăn đến từ những tình huống không dự đoán trước, trong những trường hợp như vậy, nhóm mình luôn phải rất linh hoạt và biết cách điều chỉnh nhanh chóng để tiếp cận với cộng đồng mà dự án phục vụ.

Trang có thể chia sẻ những hoạt động chính của tổ chức và cách bạn vận hành dự án ở cả 2 khu vực Tp. Vũng Tàu & Tp. Hồ Chí Minh?

Mình là người Vũng Tàu, cấp III mình lên Sài Gòn học. Quyết định thành lập dự án ở cả 2 khu vực là vì mình muốn tận dụng tài nguyên 3 năm tại Sài Gòn để làm cầu nối cho các bạn học sinh phổ thông ở Vũng Tàu được làm việc và tiếp cận các cơ hội ở thành phố Tp. Hồ Chí Minh.

Một số hoạt động chính của Eunoia có thể kể đến như:
- Hoạt động đến trường để thăm các em nhỏ tự kỉ tại các trường nhân các dịp lễ. Đây là hoạt động thường niên mà mình và đội nhóm đã cố gắng duy trì nhiều năm qua, để tạo cơ hội cho các bạn học sinh cấp 2, 3 đến thăm quan trường và có dịp trò chuyện với các em nhỏ, nhằm gia tăng sự thấu hiểu và đồng cảm hơn. Trung bình, một năm Eunoia tổ chức khoảng 4-5 sự kiện thăm trường.
- Tổ chức các hoạt động trực tuyến để hỗ trợ, tuyên truyền cho cộng đồng hiểu hơn về tự kỉ, ví dụ như: hùng biện, hay sáng tạo nội dung về người tự kỉ. Các workshop này là sáng kiến trong 2 năm bị ảnh hưởng bởi Covid-19 để giúp dự án vẫn duy trì hoạt động thường xuyên.
- Hoạt động thứ ba có thể kể đến là EPIMAN – nhằm nâng cao nhận thức trong cộng đồng. Tương tự chương trình Running Man, nhóm lồng ghép các kiến thức về chứng tự kỉ thông qua các hoạt động vui chơi. Sự kiện diễn ra từ sáng đến chiều, mỗi mỗi đợt thu hút khoảng 100 bạn tham gia đăng ký vào mùa hè, và cũng là một trong các hoạt động mà nhóm rất tự hào về mức độ hưởng ứng của mọi người.
Nguồn hình ảnh: Eunoia Project Vũng Tàu

Dự án đã huy động nguồn lực như thế nào để thực hiện nhiều sự kiện như vậy?

Tụi mình rất cố gắng tận dụng nguồn lực xung quanh nhiều nhất có thể vì những nhóm dự án phi lợi nhuận như mình ban đầu không có nguồn lực về tài chính, đa phần là tự nguyện tham gia và dành thời gian, công sức cống hiến.

Ban đầu, nhóm kêu gọi quyên góp và từ thiện từ chính những người xung quanh như gia đình, thầy cô, bạn bè. Nhóm cũng kêu gọi mạnh thường quân hỗ trợ vật lực như quà tặng hay đồ ăn/uống cho sự kiện. Sau này, khi bắt đầu có những con số tác động được đo lường cụ thể, nhóm mới bắt đầu phát triển thành hồ sơ kêu gọi tài trợ để đa dạng nguồn lực hỗ trợ. Dù vậy, đây cũng vẫn là một hoạt động khá thách thức với nhóm vì tụi mình cũng nhận ra, cần rất nhiều kỹ năng về gây quỹ để có thể “pitching” thành công. Do đó, mình nghĩ gây quỹ là một kỹ năng quan trọng mà các dự án như mình cần được học hỏi và trau dồi sớm để có thể chủ động nguồn lực nhằm duy trì và mở rộng hoạt động trong dự án. Và mình cũng mong sẽ có những nội dung bài bản về gây quỹ được chia sẻ từ những anh/chị hay đơn vị uy tín trong thời gian tới.

Sau hơn 5 năm phát triển dự án, bạn thấy đâu là những kỹ năng quan trọng nhất đối với người điều hành dự án?

Theo góc nhìn của mình, thì mình thấy có ba điều quan trọng nhất mà một bạn điều hành dự án cần chú ý.

Thứ nhất là quản lý thời gian hiệu quả. Khi thành lập dự án cần xác định bạn sẽ tiêu tốn rất nhiều thời gian để vận hành và phát triển dự án. Nếu không thể sắp xếp được thời gian thì bạn không nên làm. Với mình, một là làm thật tốt, hai là đừng làm. Khi làm giữa chừng, không đến nơi đến chốn, bạn sẽ gây hình tượng xấu với mọi người xung quanh. Do đó, đây là lưu ý rất quan trọng. Biết ưu tiên theo từng giai đoạn là một mẹo hữu ích để giúp bạn tối ưu hoá thời gian của mình hơn.

Thứ hai là khả năng truyền lửa, truyền cảm hứng. Khi bạn có được điều đó, bạn sẽ lôi kéo được thêm nhiều người cùng tham gia và đồng hành cùng bạn để đưa dự án đi tới những đích đến xa hơn, và cũng giúp mọi người hiểu được việc mình đang làm sâu sắc hơn. Đây là kỹ năng mềm rất quan trọng theo góc nhìn của mình.

Cuối cùng, đó là trách nhiệm. Trách nhiệm này thứ nhất nằm ở bản thân mình, thứ hai là vì cộng đồng. Mình biết có rất nhiều bạn làm dự án chỉ để làm hồ sơ du học hoặc có những trường hợp với mục đích tệ hơn như lừa đảo, chiếm đoạt. Những trường hợp như vậy thể hiện góc nhìn chưa phù hợp với các dự án cộng đồng, tiêu tốn nguồn lực và không mang lại kết quả.

Nguồn hình ảnh: Thùy Trang

Trang mong muốn cộng đồng nhìn nhận như thế nào về người tự kỉ?

Mình mong những quan niệm sai lệch về chứng tự kỉ sẽ được thay đổi. Ví dụ như nhiều bạn vẫn nghĩ tự kỉ là trầm cảm, nhưng thực chất, đây là hai vấn đề rất khác nhau. Trầm cảm là những thay đổi tâm sinh lý, có nguyên nhân, liều thuốc rõ ràng; trong khi đó, tự kỉ không có nguyên nhân đầy đủ, cụ thể, có thể do gen di truyền hoặc nhiều yếu khác gây nên. Do đó, chỉ cần mọi người có thể hiểu được những điều đơn giản thôi thì cũng đã giúp ích rất nhiều.

Mình cũng mong mọi người có cái nhìn thiện cảm và bao dung hơn với người tự kỉ. Đôi khi vì những hành động và thái độ không phù hợp, vô tình chúng ta đã tạo ra những tổn thương cho người đối diện và gia đình của họ. Mình có một kỷ niệm buồn là từng chứng kiến hàng xóm cười vào anh trai mình khi thấy anh bị tự kỉ. Và mình rất mong, khi cộng đồng hiểu hơn về người tự kỉ và những khó khăn mà gia đình của họ đối mặt hàng ngày, sẽ không có người tự kỉ nào bị đối xử như vậy nữa.

Nguồn hình ảnh: Eunoia Project HCM

Cảm ơn Trang vì buổi trò chuyện hôm nay.
Tháng 3 5, 2023

Công việc Gây quỹ tại tổ chức phi lợi nhuận -Trả lời câu hỏi Đầu tiên – Tiền đâu?

Nếu bộ phận Chương trình được xem là khung xương của tổ chức, thì bộ phận Gây quỹ có thể được xem là cánh tay phải đắc lực giúp tổ chức huy động được những nguồn lực cần thiết để triển khai dự án. Công việc này đòi hỏi nhiều kỹ năng chuyên môn, cũng như nghệ thuật xây dựng mối quan hệ với nhiều đối tác khác nhau. Đây cũng là một vị trí hấp dẫn, nhiều hứa hẹn nhưng cũng đầy thử thách dành cho các bạn trẻ mong muốn dấn thân trên con đường tạo tác động xã hội hôm nay.

Bài viết hôm nay chia sẻ phần phỏng vấn với chị Angelique Masse Nguyen – Hiện đang là Trưởng bộ phận Gây quỹ và Truyền thông của tổ chức Saigon Children’s Charity (tổ chức phi lợi nhuận quốc tế hoạt động về lĩnh vực trẻ em tại Việt Nam từ năm 1992), sẽ cho độc giả có cái nhìn cụ thể hơn về công việc này.

Đầu tiên, chị có thể chia sẻ sơ lược về công việc Gây quỹ được không?

Có thể nói vui đây là bộ phận “mang tiền về cho tổ chức". Các tổ chức phi lợi nhuận thường có nguồn lực hạn chế, do đó, để tổ chức và duy trì hoạt động hay mở rộng quy mô chương trình, sẽ cần huy động nhiều nguồn lực từ tài chính, nhân lực, vật lực, hay những hỗ trợ về mặt địa điểm, vận chuyển, hậu cần, quà tặng … để giúp một chương trình có thể triển khai thành công và mang lại những tác động tích cực.

Đây cũng là bộ phận mà đa số các bạn sẽ phải đi ra ngoài gặp gỡ và giao tiếp với nhiều đối tác khác nhau. Bạn sẽ có mặt trong những buổi giao lưu, sự kiện, hội thảo, hay chủ động sắp xếp các cuộc gặp với các đối tác tiềm năng nhằm tìm kiếm cơ hội hợp tác, đồng hành. Chính vì thế, bộ phận này cũng phải rất am hiểu về tổ chức của mình từ sứ mệnh, tầm nhìn, đối tượng hướng tới, vấn đề đang giải quyết và cả những chương trình cụ thể.

“Vị trí Gây quỹ sẽ được xem là người đại diện tổ chức để truyền thông ra bên ngoài, do đó, đây là vị trí quan trọng và cần thiết ở nhiều tổ chức phi lợi nhuận hiện nay.”

Về câu chuyện cá nhân, quyết định đảm nhiệm vị trí này là vì chị muốn có thể kiểm soát tốt hơn nguồn lực mà tổ chức có thể có được để thực hiện chương trình. Trước đây, khi còn là một nhân viên công tác xã hội, rất nhiều lần chị cảm thấy nản lòng và bất lực khi muốn giúp đỡ nhiều trẻ em khó khăn hơn, nhưng vì tổ chức giới hạn về tài chính nên đã không thể mở rộng quy mô chương trình. Điều này là nỗi trăn trở lớn thôi thúc chị đảm nhiệm vị trí Gây quỹ trong hơn 15 năm nay để giúp tổ chức chủ động hơn về nguồn lực, từ đó, giúp đỡ được nhiều trẻ em hơn, tạo ra nhiều tác động hơn.

Vậy đây có phải là vị trí bắt buộc ở một tổ chức phi lợi nhuận?

Có thể nói sẽ luôn có một người đảm nhiệm công việc gây quỹ ở các tổ chức phi lợi nhuận. Tuy nhiên, tuỳ thuộc vào quy mô và chiến lược mà một tổ chức có quyết định đầu tư hẳn bộ phận chuyên đảm nhiệm công việc này hay không.

Gây quỹ có thể trở thành một phòng ban lớn hơn khi được tích hợp với Truyền thông để trở thành phòng Truyền thông – Gây quỹ. Ở Saigon Children’s Charity, có 2 bạn đảm nhiệm vị trí Gây quỹ, 2 bạn phụ trách Truyền thông, 1 bạn chịu trách nhiệm về sự kiện và chị sẽ là quản lý chung của bộ phận.

Một ngày của chị sẽ trông như thế nào?

Chị bắt đầu một ngày làm việc với việc kiểm tra lại danh sách các nhà tài trợ tiềm năng (hay còn gọi là donor pipeline) mà mình đã thu thập và sắp xếp trước đó. Xác định đâu là những đối tác theo thứ tự ưu tiên để bắt đầu thiết lập mối quan hệ, hay đâu là những bên mình đã liên lạc để tiếp tục trao đổi. Đây là cả một quá trình tìm hiểu, trao đổi nhu cầu của hai bên, và đề cập đến cơ hội hợp tác với những dự án phù hợp. Lúc này, chị sẽ xây dựng những Hồ sơ kêu gọi tài trợ (proposal) tương ứng với từng đối tác và gửi cho họ., Sau đó, chị theo dõi và tiếp tục trao đổi cụ thể với các đối tác tiềm năng dựa trên đề nghị tài trợ.

Trong quá trình làm, chị cũng phải đảm bảo đối tác hài lòng với chương trình và biết được những khoản đóng góp của họ được sử dụng cụ thể ra sao. Việc liên tục cập nhật về tiến độ dự án, thông báo về cách thức phân bổ nguồn quỹ, và những báo cáo sau dự án sẽ giúp đối tác thấy được vai trò và sự tác động của mình trong suốt quá trình diễn ra dự án.

Sẽ tốt hơn nữa nếu người gây quỹ có thể tạo cơ hội để nhà tài trợ tham gia vào dự án một cách trực tiếp hay tương tác với cộng đồng thụ hưởng, như ở Saigon Children’s Charity thì chị mời nhà tài trợ tham gia trao học bổng cho trẻ em, để họ có trải nghiệm và đánh giá thực tế về dự án. Tuy nhiên, cũng cần lưu ý, tuỳ vào bối cảnh dự án mà sắp xếp cho phù hợp. Ví dụ, bạn sẽ cần cân nhắc kỹ lưỡng việc có nên mời nhà tài trợ có mặt trong hoạt động với trẻ tự kỷ, do các vấn đề đặc thù như các em khó có thể tiếp xúc với người lạ, vấn đề về quyền riêng tư. Lúc này, sự ưu tiên sẽ dành cho đối tượng thụ hưởng để đảm bảo họ cảm thấy thoải mái với hoạt động của tổ chức.

Đây là lúc vai trò của người Gây quỹ được thể hiện:

“Làm sao tạo ra cơ hội để nhà tài trợ hiểu và tham gia dự án, nhưng đồng thời cũng thể hiện sự tôn trọng cần thiết với người thụ hưởng trong từng hoàn cảnh cụ thể.”

Nguồn hình ảnh: Fanpage Saigon Children's Charity — Nguồn hình ảnh: Fanpage Saigon Children’s Charity

Công việc thông thường của nhân viên Gây quỹ:

Tìm kiếm & thiết lập mối quan hệ với những nhà tài trợ mới
Cập nhật tình hình dự án với các nhà tài trợ hiện tại
Duy trì mối quan hệ tốt đẹp với nhà tài trợ hiện tại và giúp họ thấy mình là một phần góp nên sự thành công của dự án/tổ chức

Xem thêm: Bài viết "Qua rồi cái thời gây quỹ chỉ cần nội dung mủi lòng là đủ"

Theo chị, để đảm nhận vị trí này, người mới vào nghề nên phát triển những kỹ năng nào?

#1: Khả năng phục hồi nhanh chóng

Khi đảm đương vị trí này, bạn cần xác định sẽ nhận được nhiều lời từ chối hơn là đồng ý từ những đối tác tiềm năng. Có nhiều lý do phía sau như nhà tài trợ tìm được tổ chức khác phù hợp hơn, hay việc thay đổi sự ưu tiên trong sử dụng ngân sách, hay họ không đủ tiền tài trợ, … Do đó, nhận thức được những thực tế này rất quan trọng để bạn không đo lường sự thành công của mình từ những lần nhận được câu trả lời “không” đó. Khả năng phục hồi chính là cách bạn bảo vệ bản thân khỏi những ưu tư không đáng có từ những tình huống trên để tiếp tục công việc của mình.

Dù rằng, công việc này thường khiến bạn phải nói về “tiền bạc", nhưng đừng vì vậy mà sợ hãi. Thực hành việc tự tin nói chuyện về số tiền tài trợ, đàm phán để có được những khoản hỗ trợ phù hợp cho cả hai bên là điều bạn cần tập trung. Nguồn lực ở khắp mọi nơi, vấn đề là bạn biết đâu là nơi để tìm ra chúng.

Bạn cũng có thể sắp xếp cách suy nghĩ về mục tiêu gây quỹ theo hướng rộng hơn để giảm bớt áp lực cho bản thân. Ví dụ, bạn có mục tiêu kêu gọi được 100,000$ – một con số thật “đáng sợ". Nhưng nếu bạn chia nhỏ bằng cách tìm kiếm 10 nhà tài trợ có thể đóng góp 10,000$ thì mục tiêu trở nên dễ chinh phục hơn.

#2: Sự sáng tạo

Gây quỹ cũng đòi hỏi nhiều sự sáng tạo, vì bạn phải lựa chọn cách tiếp cận phù hợp với từng đối tác. Bạn cũng phải sáng tạo khi lên ý tưởng thực hiện các chương trình gây quỹ – đây là điều mà ở Saigon Children’s Charity, chị và đội nhóm của mình thường xuyên thực hiện.

Đơn cử, Chiến dịch Gây quỹ cộng đồng Em không lẻ loi là một trong những sáng kiến hỗ trợ trẻ em mồ côi do Saigon Children’s Charity khởi xướng nhằm ứng phó khẩn cấp với những hậu quả do Covid-19 gây ra trong năm 2021.

Dự án nhận đã được hưởng ứng mạnh mẽ từ cộng đồng. Ca khúc Em không lẻ loi sáng tác bởi JustaTee cũng được lấy cảm hứng từ chính sáng kiến này, cũng góp phần truyền tải những thông điệp yêu thương và kêu gọi thêm sự đóng góp của cộng đồng cho chiến dịch gây quỹ.

#3: Xây dựng mối quan hệ

Đối tác không tài trợ tiền vì tổ chức của bạn, mà vì họ tin tưởng bạn. Họ có thể lắng nghe bạn kể về dự án hay tổ chức của mình, nhưng phần lớn họ lắng nghe vì chính bạn, chứ không phải ai khác đã mang đến cho họ cơ hội để đóng góp và cống hiến nhiều hơn cho cộng đồng, bởi vì họ nhìn thấy được bạn rất đam mê và tin tưởng vào công việc mình đang làm.

Xây dựng mối quan hệ, thực chất là xây dựng lòng tin bằng chính sự chân thành và uy tín của bạn. Trong rất nhiều trường hợp, bạn và nhà tài trợ có thể trở thành những người bạn thực sự ngoài đời. Đó là điều mà chị đã và đang có được. Dù rằng, những phần việc khó nhất như triển khai dự án thường thuộc về bộ phận chương trình (cười), chị lại là người nhận được rất nhiều lời cảm ơn nhất. Và chị thấy rất biết ơn về những gì mình nhận được.

“Xây dựng mối quan hệ, thực chất là xây dựng lòng tin bằng chính sự chân thành và uy tín của bạn”

Ở các quy mô tổ chức khác nhau thì yêu cầu công việc có khác nhau không ạ? Chị có nghĩ những bạn hướng ngoại sẽ đảm nhiệm công việc này tốt hơn những bạn hướng nội?

Tất nhiên sẽ có những sự khác biệt, vì quy mô khác nhau đòi hỏi chiến lược gây quỹ khác nhau.

Với những tổ chức mới thành lập có quy mô nhỏ, chưa có nhà tài trợ nào, thì chiến lược là mình cần gặp gỡ và trao đổi rất nhiều người để có thể thiết lập danh sách những nhà tài trợ tiềm năng và phát triển mối quan hệ với họ. Giai đoạn này đòi hỏi bạn phải làm việc rất chăm chỉ, và không ngừng nỗ lực để có được nhà tài trợ đầu tiên. Bạn cần thoải mái khi nói chuyện với người lạ, hoặc khi bị từ chối thì bạn vẫn sẽ không nao núng. Thực chất, phần trăm bị từ chối trong những lần đầu tiên là rất cao, xác suất thành công có khi chỉ 1/10, nhưng chính nhờ quá trình đó, bạn sẽ trở nên bền bỉ, kiên nhẫn và giỏi giang hơn.

Khi ở những tổ chức lớn hơn một chút (quy mô vừa), bạn có thể không cần đảm nhiệm nhiệm vụ phát triển danh sách nhà tài trợ tiềm năng, nhưng bạn sẽ cần tập trung vào việc xây dựng những kỹ năng cụ thể. Ví dụ, bạn sẽ cần “hướng ngoại" một chút, vì công việc đòi hỏi bạn phải đi giao lưu, gặp gỡ nhiều đối tác. Tuy nhiên, tính cách hướng ngoại hay hướng nội không ảnh hưởng nhiều tới chất lượng công việc nếu bạn biết đâu là điểm mạnh để phát huy và có những chiến lược phù hợp. Ví dụ không đâu xa, bản thân chị là người hướng nội nhưng chị vẫn có thể làm được cả về Gây quỹ và Truyền thông. Thực tế cho thấy những người gây quỹ thành công nhất lại là kiểu người hướng nội.

Còn khi bạn làm việc cho một tổ chức lớn với đầy đủ các bộ phận, phòng ban, thì có thể bạn chỉ đảm nhiệm một nhiệm vụ cụ thể như email cho đối tác cập nhật tiến độ, làm báo cáo dự án, … Dù vậy, đây cũng là cơ hội tốt để bạn quan sát & học hỏi được quy trình một cách bài bản, hay biết cách sử dụng các phần mềm quản lý như Quản lý hệ thống khách hàng – CRM (Customer Relationship Management) hoặc được đào tạo chuẩn chỉnh nhất. Dù vậy, sẽ có lúc bạn cảm thấy mình chỉ là một mắt xích trong quy trình, và đôi khi nản lòng vì chưa được làm bao quát hết các chức năng của bộ phận gây quỹ.

Hình ảnh: Fanpage Saigon Children's Charity. Hoạt động trao tặng phòng Tin học cho trường tiểu học Tân Hòa B (huyện Tiểu Cần, Trà Vinh) cùng với đối tác tài trợ, công ty Fujifilm — Hình ảnh: Fanpage Saigon Children’s Charity. Hoạt động trao tặng phòng Tin học cho trường tiểu học Tân Hòa B (huyện Tiểu Cần, Trà Vinh) cùng với đối tác tài trợ, công ty Fujifilm

Xem thêm: Bài viết "Qua rồi cái thời gây quỹ chỉ cần nội dung mủi lòng là đủ"

Chị có lời khuyên nào dành cho những bạn mới ra trường về việc lựa chọn tổ chức mình sẽ tham gia không?

Lời khuyên của chị là nên dựa vào định hướng phát triển của cá nhân, trả lời câu hỏi: bạn tìm kiếm điều gì ở công việc, hiểu rõ tính cách, điểm mạnh, điểm yếu của mình để cân nhắc lựa chọn quy mô tổ chức để làm việc.

Ví dụ, nếu bạn có xu hướng làm việc độc lập, muốn giao lưu với nhiều người, có sự sáng tạo thì bạn có thể phù hợp với những tổ chức quy mô nhỏ và vừa. Nhưng nếu bạn muốn học hỏi về những khung sườn (framework) của hoạt động gây quỹ hay muốn sử dụng những kỹ năng chuyên môn như quản lý hệ thống khách hàng (CRM), … thì bạn có thể lựa chọn các tổ chức có quy mô lớn hơn.

Làm việc tại các tổ chức danh tiếng cũng có thể giúp bạn xây dựng được hồ sơ cá nhân (profile) uy tín hơn. Sau đó, chuyển sang làm việc tại các tổ chức nhỏ hơn sẽ giúp bạn có cơ hội nắm được các vai trò chủ chốt và phát triển rất nhanh chóng, vì lúc này bạn đã có được sự tin tưởng trong mạng lưới của mình.

Chị hy vọng các bạn sẽ tìm thấy những tổ chức phù hợp để cống hiến và phát triển. Và chị cũng tin các bạn sẽ tìm thấy những giá trị sâu sắc khi cho mình cơ hội dấn thân trên hành trình tạo tác động xã hội này. Chúc các bạn thành công. (còn tiếp)

Cảm ơn chị đã dành thời gian chia sẻ.

Bài viết nằm trong series phỏng vấn những người thực hành trong lĩnh vực Tác động xã hội đầu tiên tại Việt Nam mang tên “Mở đường dẫn lối" do Dear Our Community khởi xướng.

(Còn tiếp – Đâu là những loại hình gây quỹ và những “case study” thực tế?)

Làm sao để đọc tiếp về chủ đề & trao đổi sâu hơn với chị Angelique?

Cách 1: Tiếp tục theo dõi loạt bài phỏng vấn tiếp theo trong thời gian tới về các công việc Gây quỹ và Truyền thông.
Cách 2: (quan trọng lắm nè): Nhấn theo dõi Dear Our Community và tham gia cộng đồng bạn trẻ dấn thân với các công việc tạo tác động xã hội TẠI ĐÂY để không bỏ lỡ những cập nhật mới nhất.

Chị Angelique là Trưởng bộ phận Gây quỹ và Truyền thông của tổ chức phi lợi nhuận Saigon Children’s Charity. Trong 15 năm qua, chị đã dẫn dắt đội nhóm của mình thực hiện nhiều dự án đổi mới được thúc đẩy bởi mong muốn có thể sử dụng những kỹ năng có được trong việc tạo ra những thay đổi tích cực trong cộng đồng, bên cạnh việc ứng dụng khoa học – công nghệ. Chị có chuyên môn sâu về việc huy động những nguồn lực đa dạng lên đến hàng triệu đô la để hỗ trợ giáo dục tại khu vực Đông Nam Á. Chị cũng là thành viên hội đồng tín thác tại SOFII, Nơi trưng bày những ý tưởng gây quỹ đổi mới và truyền cảm hứng, được thành lập bởi chính những người làm công việc Gây quỹ cho chính cộng đồng này.

Saigon Children’s Charity CIO (saigonchildren) được thành lập năm 1992 với sứ mệnh giúp đỡ trẻ em và thanh thiếu niên có hoàn cảnh khó khăn ở Việt Nam phát triển hết tiềm năng của mình, vượt qua những rào cản về kinh tế, địa lý, kiến thức và những khiếm khuyết để đến trường.

Tháng 3 1, 2023

Vì sao gọi bộ phận chương trình là “xương sống” của tổ chức phi lợi nhuận?

Theo một khảo sát được thực hiện năm 2021, có đến 87% người dân biết hoặc từng nghe đến các dự án hay tổ chức phi lợi nhuận – điều này cho thấy mức độ phổ biến của lĩnh vực phi lợi nhuận tại Việt Nam. Phi lợi nhuận cũng được cho là hấp dẫn nhiều bạn trẻ có mong muốn và khát khao góp phần giải quyết những vấn đề khó khăn của xã hội.

Tính tới năm 2020, Việt Nam có hơn 7000 tổ chức phi lợi nhuận hoạt động đa dạng ở nhiều lĩnh vực, đề xuất những giải pháp thiết thực cho những vấn đề xã hội hiện nay. Và thông thường, bộ phận chương trình chính là nơi ươm mầm, phát triển những ý tưởng thành giải pháp để giải quyết vấn đề mà tổ chức đó đang hướng tới. Do đó, có thể nói bộ phận chương trình là “xương sống” của một tổ chức phi lợi nhuận khi đảm nhận nhiệm vụ trọng tâm và cốt lõi này.

Vậy công việc cụ thể của bộ phận chương trình là gì?
Bạn muốn theo đuổi công việc làm về chương trình cần chuẩn bị những gì?

Dear Our Community mời bạn cùng theo dõi nội dung trao đổi với chị Nhi – Nguyên Giám đốc Điều hành của CHANGE – Trung tâm Hành động vì Môi trường và Phát triển, để có cái nhìn rõ hơn về những yêu cầu, và những cơ hội phát triển với vị trí làm về chương trình nhé!

Vì sao gọi chương trình là xương sống của một tổ chức phi lợi nhuận?

Chị nghĩ có thể hình dung rõ hơn bằng một ví dụ về doanh nghiệp. Thông thường, một doanh nghiệp sẽ luôn có sản phẩm, hay dịch vụ cụ thể nhằm giải quyết một nhu cầu nào đó của khách hàng mục tiêu. Tương tự, mỗi tổ chức phi lợi nhuận đều chọn cho mình một vấn đề nào đó để giải quyết. Đó có thể là truyền thông nâng cao nhận thức về bảo vệ môi trường cho người dân, mang những cơ hội về giáo dục về vùng sâu vùng xa cho các em học sinh, hay cung cấp các chương trình hỗ trợ & nâng cao năng lực cho các tổ chức cộng đồng, …

Do đó, bộ phận chương trình gần như chịu trách nhiệm chính trong việc phát triển các chương trình, sáng kiến, dịch vụ cụ thể nhằm đưa ra giải pháp cho một vấn đề mà tổ chức đang hướng tới. Chương trình chính là “sản phẩm”, “dịch vụ" của tổ chức. Nếu không có chương trình thì tổ chức sẽ không tồn tại được.

Vì đây là bộ phận cốt lõi của một tổ chức phi lợi nhuận, nên bộ phận này thường cần một đội ngũ nhiều thành viên cùng hoàn thành khối lượng công việc, phát triển và xây dựng chương trình.

Nguồn hình ảnh: Facebook CHANGE: Chị Nhi (ngoài cùng bên phải) tại lễ trao giải VIEWS Awards 2022 (Giải báo chí môi trường dành cho các nhà báo và người dùng mạng xã hội) do CHANGE khởi xướng

Em đã nghe nói nhiều về các tổ chức phi lợi nhuận, nhưng chưa biết rõ về yêu cầu công việc của một người làm chương trình, chị có thể chia sẻ giúp em không?

Yêu cầu công việc mà những bạn ở bộ phận chương trình sẽ làm thường sẽ đi qua một quy trình chung như dưới đây:

Đầu tiên cần xác định vấn đề chương trình bằng cách đặt những câu hỏi như: Vấn đề cụ thể nào mà tổ chức đang quan tâm và muốn giải quyết? Tại sao cần giải quyết vấn đề đó? Hay Giải quyết vấn đề đó để làm gì?

Thường các tổ chức phi lợi nhuận sẽ giải quyết các vấn đề về xã hội, riêng đối với CHANGE thì giải quyết các vấn đề về môi trường mà tổ chức quan tâm như: vấn nạn tiêu dùng động vật hoang dã quá mức, ô nhiễm môi trường, biến đổi khí hậu, và nhiều vấn đề khác.

Bước tiếp theo là cần phân tích kỹ hơn về đối tượng chịu tác động, ảnh hưởng bởi vấn đề đó. Ví dụ, khi làm về biến đổi khí hậu thì mình xác định cộng đồng bị ảnh hưởng chính là những hộ dân sống trong khu vực bị tác động ở Đồng Bằng Sông Cửu Long; hay cộng đồng sống gần một khu rừng bị tàn phá, hay bà con bị ảnh hưởng bởi lũ lụt, … Do đó, những bạn làm chương trình phải rất hiểu cộng đồng mình mà mình sẽ hướng đến.

Tiếp tới là việc đề xuất giải pháp, hay có thể gọi là chương trình mà các tổ chức phi lợi nhuận xây dựng để phục vụ cho cộng đồng. Những giải pháp, hoạt động trong chương trình sẽ được lên kế hoạch và trình bày chi tiết nhằm phục vụ mục đích triển khai hoặc dùng để gửi đi cho các nhà tài trợ, kêu gọi sự đóng góp hay đồng hành cùng chương trình. Vì thế, tuỳ vào loại chương trình mà sẽ có thể cần sự tham gia của các bộ phận khác như marketing – truyền thông, gây quỹ, … để cùng xây dựng kế hoạch tổng thể.

Bộ phận chương trình cũng sẽ phải đảm nhận nhiều công việc về hậu cần bên trong để có thể triển khai chương trình theo kế hoạch. Đơn cử như việc: xin giấy phép tổ chức hoạt động, phải làm việc với cơ quan chức năng, cơ quan địa phương, tổ chức đào tạo về chương trình cho các đội nhóm khác để hỗ trợ và phối hợp hiệu quả. Trong quá trình đó, các bạn vẫn phải đảm bảo kiểm soát được các nguồn thu chi, quản lý nhân sự, quản lý rủi ro, mà chị hay gọi vui là “bộ phận ba đầu sáu tay" vì có rất nhiều thứ mà các bạn phải quản lý và điều phối.

Bước cuối cùng trong quy trình này là đánh giá dự án. Để đánh giá mức độ thành công của dự án thì có nhiều cách như thực hiện bảng khảo sát, phỏng vấn, hay dựa vào những con số có thể đo lường được. Toàn bộ đánh giá này sẽ được trình bày thành Báo cáo dự án và gửi cho những bên liên quan như đối tác, nhà tài trợ, cơ quan chức năng, cộng đồng địa phương, …

Báo cáo dự án cũng sẽ cho bạn nhiều bài học để cải thiện cho các chương trình sau, hay mở ra nhiều cơ hội như việc mở rộng quy mô dự án, hoặc triển khai dự án cho những cộng đồng khác phù hợp hơn.

chương trình mà các tổ chức phi lợi nhuận xây dựng

Có vẻ người làm về chương trình phải rất đa năng và cần nhiều kỹ năng khác nhau. Theo chị, đâu là những kỹ năng và những kiến thức cần thiết để đảm nhiệm công việc này?

Nguồn hình ảnh: Facebook CHANGE: Chị Nhi cùng các đại diện của CHANGE tiếp đón Đại sứ Vương quốc Anh Iain Frew tại buổi gặp gỡ và giao lưu tại bức tranh AR “Về miền hoang dã”.

Một bạn làm về chương trình cần bộ kỹ năng rất đa dạng. Điển hình nhất là kỹ năng quản lý dự án (theo quy trình mà chị đã chia sẻ phía trên). Cụ thể trong đó thì bao gồm nhiều thành tố nhỏ như: quản lý thời gian; xây dựng kế hoạch chi tiết; kỹ năng trình bày; quản lý rủi ro; hay giải quyết xung đột (nếu có), …

Tuỳ thuộc vào nguồn lực của mỗi tổ chức, mà đôi khi, bạn làm chương trình sẽ phụ trách thêm các nhiệm vụ khác như đào tạo, làm MC, hoạt náo, … Tất cả những vai trò này đòi hỏi những kỹ năng liên quan như giảng dạy hay sân khấu, …

Về kiến thức, thì một bạn làm chương trình cũng đòi hỏi có sự hiểu biết nhất định ở vấn đề (ví dụ như môi trường, phụ nữ, trẻ em,…) mà bạn sẽ làm, vì nó sẽ giúp bạn hiểu rõ bản chất của vấn đề bạn đang giải quyết. Nếu không thì bạn sẽ dễ dàng bị dẫn dắt bởi nhiều luồng thông tin hay từ các nhóm khác nhau, và có thể không tìm được hướng ra cho dự án.

Ngoài kiến thức và kỹ năng nêu trên, còn yếu tố nào khác mà bạn trẻ như em cần lưu ý khi làm công việc này không?

Chị nghĩ đó chính là thái độ đúng trong công việc. Đây là vị trí đòi hỏi sự đa nhiệm, đôi khi cũng khá áp lực khi kiểm soát khối lượng công việc lớn, nhất là khi tới gần sự kiện/hoạt động thì bộ phận chương trình thường phải làm việc cường độ cao, hay như thức khuya, ở lại văn phòng để làm xong việc, hoặc phải xử lý những tình huống phát sinh không mong muốn.

Việc giữ cho mình sự bình tĩnh, kiên nhẫn, kiên cường trong suốt quá trình là rất quan trọng. Ngoài ra, bạn cũng cần giữ được sự kỷ luật, theo sát tiến độ dự án. Khi bạn đảm bảo được điều này thì bạn mới có thể làm gương cho đồng đội của mình. Ngoài ra, vì thành viên của bộ phận này thường được xem là trưởng dự án, vì thế, việc khả năng dẫn dắt, lãnh đạo cũng là một kỹ năng không thể thiếu.

Chị cho rằng kỹ năng lãnh đạo, kỷ luật và khả năng phục hồi nhanh chóng trước những khó khăn là những kỹ năng quan trọng nhất của một bạn làm chương trình.

Vậy lộ trình phát triển của bạn làm chương trình sẽ trông như thế nào?

Thường thì các bạn sẽ bắt đầu ở vị trí thực tập sinh, sau đó có thể trở thành vị trí chính thức như cán bộ chương trình (program executive), rồi thành chuyên viên dự án (specialist), và trở thành quản lý chương trình (program manager) hay giám đốc chương trình (program director), tùy theo năng lực và sự thể hiện của bạn trong suốt thời gian làm ở tổ chức.

Thông thường, để quyết định một bạn được thăng cấp lên một vị trí cao hơn, chị sẽ nhìn vào năng lực thực tế của bạn ấy nhiều hơn. Có trường hợp, một bạn đi từ vị trí thực tập sinh bộ phận Gây quỹ, rồi chuyển sang bộ phận Chương trình, và chỉ sau 2 tháng làm việc, bạn đã được thăng tiến trở thành Quản lý chương trình vì sự thể hiện và năng lực rất tốt. Các bạn trẻ hãy lưu ý điều này nhé.

Phụ trách bộ phận chương trình ở một tổ chức phi lợi nhuận sẽ có những thách thức & những cơ hội nào, theo quan sát của chị?

Về thách thức

Tuỳ thuộc vào loại hình tổ chức em tham gia mà sẽ có những thách thức khác nhau.

Có thể nhóm thành những loại sau:

Thách thức liên quan đến kiến thức chuyên môn. Chẳng hạn, em làm về chủ đề trẻ em, nhưng chưa có đủ kiến thức sâu thì sẽ dễ bị phản biện từ chính đội nhóm của mình, hoặc sau khi ra mắt dự án thì có thể bị phản ứng cộng đồng, và truyền thông. Điều này có thể ảnh hưởng tới sự thành công của dự án.

Thách thức đến từ những áp lực. Bộ phận chương trình là đầu mối của rất nhiều các mối quan hệ, đối tác khác nhau, và các bên cũng có những mong đợi rất khác nhau. Việc làm sao để thỏa mãn được những mong đợi đó cũng là một thách thức không nhỏ. Ngoài ra, cũng còn rất nhiều áp lực khác như: phải đúng tiến độ dự án; hay phải tối ưu chi phí khi thực hiện, … Thì đây đều là những thực tế mà các bạn team chương trình phải đối mặt.

Thách thức đến từ những khủng hoảng, rủi ro. Đây là điều không mong muốn nhưng vẫn luôn có thể xảy ra khi thực hiện chương trình. Lúc này, đòi hỏi lớn nhất đối với bạn làm chương trình là sự bình tĩnh và độ linh hoạt cao trong cách xử lý để kiểm soát được khủng hoảng và không làm ảnh hưởng tới chương trình.

Thách thức đến từ những xung đột nội bộ. Điều này có thể xảy ra khi đội nhóm đang làm việc với cường độ và áp lực cao, rất dễ xảy ra tình huống như tranh cãi, hoặc bộc lộ những cảm xúc tiêu cực. Lúc này, việc điều tiết các mối quan hệ rất quan trọng, ảnh hưởng không nhỏ đến sự thành công của dự án cũng như sự hài lòng chung của cả nhóm.

Nguồn hình ảnh: Facebook CHANGE: Dự án Bringthemback triển khai tại Tp. HCM tháng 9/2022

Về cơ hội

Các bạn sẽ có thể mở rộng kết nối của mình một cách đa dạng tới nhiều đối tượng khác nhau như đối tác, nhà tài trợ, cộng đồng, nhà cung cấp, … Điều này cũng mở ra những cơ hội khác như: cơ hội tham gia các chương trình đào tạo lớn, chương trình trao đổi trong nước và quốc tế,… rất giá trị mà nhiều bạn ở CHANGE từng có được.

Ngoài ra, đây cũng là cơ hội để các bạn nâng cao kiến thức sâu hơn về lĩnh vực mà tổ chức đang hoạt động. Nhiều trường hợp, các bạn cũng được xem là chuyên gia trong lĩnh vực của mình.

Về kỹ năng (như nêu trên), các bạn cũng sẽ “lên tay" rất nhanh một khi đảm nhiệm về chương trình. Đây là những “vốn sự nghiệp" quan trọng mà chị nghĩ các bạn nên tích lũy càng sớm, và biến những điều đó thành hành trang giúp mình phát triển sự nghiệp nhanh hơn về sau.

Có sự khác nhau nào về yêu cầu dành cho một bạn chương trình làm ở một tổ chức phi lợi nhuận so với làm về Trách nhiệm xã hội ở doanh nghiệp (CSR) hay Phát triển bền vững không?

Theo chị, không có sự khác biệt quá nhiều về yêu cầu công việc về kiến thức hay kỹ năng, nếu khác, chị nghĩ nó nằm ở mặt nguồn lực. Đối với các tổ chức phi lợi nhuận, thường thì nguồn lực cũng hạn chế, nên các bạn chương trình phải biết cách tận dụng và tối ưu nguồn lực nội bộ nhiều nhất có thể. Trong khi đó, doanh nghiệp có thể có nhiều nguồn lực để triển khai hoặc thuê dịch vụ bên ngoài hỗ trợ.

Thực tế, có nhiều bạn từng làm ở CHANGE và chuyển sang làm nhân viên Trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp (CSR), hay Phát triển bền vững (Sustainability) ở nhiều doanh nghiệp lớn. Điều này chứng tỏ khả năng chuyển đổi lĩnh vực của một bạn làm chương trình là rất cao, vì bản chất những kiến thức, kỹ năng, mối quan hệ bạn có được trong quá trình trước đó có thể sử dụng ở nhiều môi trường khác nhau. Chính vì tính ứng dụng lớn, vô hình chung, mở ra cho bạn nhiều cơ hội việc làm hơn.

Vì thế, các bạn trẻ đừng ngần ngại đầu quân cho một tổ chức phi lợi nhuận nha, các bạn sẽ học hỏi và nhận được rất nhiều cơ hội rất giá trị.

Cảm ơn chị Nhi đã dành thời gian chia sẻ.

(Còn tiếp – Đâu là những bài học “xương máu” khi làm chương trình?)

Làm sao để đọc tiếp về chủ đề & trao đổi sâu hơn với chị Nhi?
Cách 1: Tiếp tục theo dõi loạt bài phỏng vấn tiếp theo trong thời gian tới về các công việc Gây quỹ và Truyền thông.

Cách 2: (quan trọng lắm nè): Nhấn theo dõi Dear Our Community và tham gia cộng đồng bạn trẻ dấn thân với các công việc tạo tác động xã hội TẠI ĐÂY để không bỏ lỡ những cập nhật mới nhất.

Chị Nhi tốt nghiệp với chuyên ngành truyền thông, tham gia và đồng hành cùng CHANGE từ những ngày đầu tổ chức mới được thành lập. Hơn chín năm làm việc tại CHANGE đã đem lại cho chị kinh nghiệm dày dặn trong lĩnh vực truyền thông nâng cao nhận thức cộng đồng, quản lý chương trình, tổ chức cộng đồng, quan hệ chính phủ, và các kỹ năng phát triển chiến lược. Ngoài công việc, chị Nhi còn là đại diện năng động của Việt Nam qua nhiều bổng ngắn hạn và chương trình trao đổi quốc tế: Đối thoại Chính sách với Chính phủ Đan Mạch (2019), Xây dựng Chiến lược Chiến dịch với Quỹ Khí hậu Châu Âu (2018), Thủ lĩnh trẻ Đông Nam Á YSEALI với Bộ ngoại giao Mỹ (2017), Năng lượng Chuyển bước Toàn cầu với phong trào 350.org (2013), cùng nhiều chương trình trao đổi khác trong khu vực.

CHANGE là tổ chức phi lợi nhuận hoạt động tại thành phố Hồ Chí Minh, hướng đến giải quyết các vấn đề môi trường cấp bách tại Việt Nam. CHANGE được thành lập năm 2013 với sứ mệnh khuyến khích, thúc đẩy việc giữ gìn và bảo tồn môi trường thông qua giáo dục, truyền thông sáng tạo nhằm thay đổi hành vi và truyền cảm hứng để cộng đồng Việt Nam cùng hành động.

Tháng 2 23, 2023

Nhiều doanh nghiệp tìm kiếm nhân lực về ESG – Bạn cần biết gì?

Vậy ESG là gì? Làm việc về ESG là làm gì?
Bạn trẻ cần chuẩn bị và nắm bắt cơ hội như thế nào trước xu hướng phát triển của ESG trên thế giới và cả ở Việt Nam?

Mời các bạn cùng theo dõi bài phỏng vấn với chị Cát Tường – hiện đang là ESG Manager tại Dynam Capital, công ty quản lý cho Quỹ đầu tư Vietnam Holding để có thêm những thông tin hữu ích khi tìm hiểu và theo đuổi lĩnh vực còn rất mới mẻ nhưng đầy hứa hẹn này.

Bài viết nằm trong series phỏng vấn những người thực hành trong lĩnh vực Tác động xã hội đầu tiên tại Việt Nam mang tên “Mở đường dẫn lối” do Dear Our Community khởi xướng.

Khi tìm hiểu về ESG, em thấy khá là “hoang mang" vì đây là khía cạnh còn quá mới với em, tuy nhiên, các doanh nghiệp, quỹ đầu tư lại đề cập về ESG khá nhiều trong thời gian gần đây. Vậy nên hiểu khái niệm ESG & đầu tư ESG như thế nào cho chính xác?

ESG – Environmental, Social & (Corporate) Governance, tạm dịch là Môi Trường, Xã Hội & Quản Trị Doanh Nghiệp – bộ tiêu chuẩn đo lường các yếu tố liên quan đến phát triển bền vững và ảnh hưởng của doanh nghiệp đến cộng đồng, và được cho là xuất hiện lần đầu tiên năm 2003 trong một báo cáo của Liên Hiệp Quốc mang tên “Who cares wins".

Trải qua gần hai thập kỷ, ESG đã phát triển từ một hệ thống báo cáo chuyên biệt cho các nhà đầu tư tài chính, trở thành một thuật ngữ chung để chỉ cách mà doanh nghiệp/ thương hiệu cân nhắc những tác động của sản phẩm, hoạt động kinh doanh lên môi trường, cộng đồng, đối tác và chính nhân viên của mình.

Doanh nghiệp có điểm số ESG càng cao tức là năng lực thực hành ESG càng tốt, và do đó có khả năng tăng sức hấp dẫn của mình đối với các nhà đầu tư.

Bên cạnh đó, các số liệu nghiên cứu còn chỉ rằng những vấn đề ESG đang ngày một trở thành động lực mạnh mẽ thôi thúc người tiêu dùng đến với sản phẩm và dịch vụ của một thương hiệu. Theo Báo cáo Trải nghiệm khách hàng xuất sắc (CEE) 2022 của Việt Nam vừa được KPMG Việt Nam công bố, có tới 93% khách hàng tại Việt Nam sẵn sàng trả thêm cho các sản phẩm, dịch vụ được tích hợp ESG.

Không chỉ vậy, thực hành ESG còn giúp doanh nghiệp tăng sự tín nhiệm với chính nhân viên của mình, khiến họ muốn đồng hành và đóng góp nhiều hơn; cũng như việc đóng vai trò ngày càng quan trọng giúp thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao ngoài thị trường.

Trong khi đó, đầu tư ESG về cơ bản là quá trình đánh giá tiềm năng đầu tư của các doanh nghiệp dựa trên chỉ số ESG mà doanh nghiệp cung cấp. Các nhà đầu tư tập trung vào giá trị bền vững như Dynam Capital sẽ xem xét những yếu tố về môi trường, xã hội, quản trị để đưa vào đánh giá rủi ro, tính toán các chỉ số về lợi nhuận tài chính trong trung và dài hạn, từ đó đưa ra quyết định đầu tư vào doanh nghiệp bằng nhiều cách.

Như vậy, không khó để nhận ra là có người làm về ESG tại doanh nghiệp, có người làm ở quỹ đầu tư, và nhìn chung, đều thực hành dựa trên các chuẩn mực và khung về ESG phổ biến hiện nay (GRI, IIRC, TCFD và SASB).

Theo quan sát của chị, thì hiện nay việc nhận thức và thực hành ESG tại các doanh nghiệp Việt Nam đang diễn ra như thế nào?

ESG là một cái khái niệm còn khá mới mẻ ở nước ta và mới chỉ được đề cập nhiều hơn trong khoảng 5 năm trở lại đây. Theo Báo cáo "Mức độ sẵn sàng thực hành ESG tại Việt Nam năm 2022" do công ty PwC và VIOD (Viện Thành viên Hội đồng Quản trị Việt Nam) thực hiện, 28% doanh nghiệp có các chỉ số rủi ro tổng hợp để giám sát tiến trình triển khai ESG, 35% doanh nghiệp chưa có bất kỳ sáng kiến hay thực hành nào liên quan đến ESG và 71% doanh nghiệp cho biết chưa trang bị đủ kiến thức về các dữ liệu cần thiết để báo cáo ESG.

Như vậy, có thể thấy việc thực hành ESG ở Việt Nam vẫn còn phải cải thiện rất nhiều. Đặc biệt doanh nghiệp cần nhìn nhận đây là một trong những yếu tố quan trọng giúp thu hút đầu tư và phát triển bền vững trong dài hạn.

những yếu tố quan trọng giúp thu hút đầu tư và phát triển bền vững trong dài hạn.

Vậy công việc về ESG tại quỹ đầu tư như chị đang đảm nhận bao gồm những “scope” nào? Và chị có thể chia sẻ về những khó khăn chị nhận thấy từ việc chưa nhận thức đầy đủ và thực hành ESG của các doanh nghiệp Việt không?

Các nhà đầu tư tổ chức khi nghiên cứu lựa chọn các công ty để đầu tư thường phải cân nhắc cả yếu tố tài chính và phi tài chính, trong đó ESG là yếu tố phi tài chính rất quan trọng cho việc đầu tư dài hạn. Do đó, để đưa ra một quyết định đầu tư vào một doanh nghiệp cụ thể, một quỹ đầu tư phải có quy trình và cân nhắc rất nhiều yếu tố.

Với vai trò là một người quản lý ESG, công việc chính của chị là tập trung xây dựng chính sách, chiến lược để lồng ghép ESG vào quy trình đầu tư như thế nào cho phù hợp. Từ giai đoạn chọn lọc, đánh giá các công ty để đầu tư, tới giám sát những cam kết và thực hành của doanh nghiệp trên thực tế, cho tới việc đồng hành cùng doanh nghiệp nhằm cải thiện khả năng thực hành ESG. Đây cũng là những hoạt động để thể hiện cam kết của một nhà đầu tư có trách nhiệm đối với các khoản đầu tư của mình.

Nói ngắn gọn là vậy, nhưng thực chất khối lượng công việc cũng khá nhiều, từ việc phải thu thập thông tin, số liệu qua việc đọc các báo cáo của doanh nghiệp; gặp gỡ trao đổi với nhiều phòng ban, cấp bậc; làm bảng hỏi khảo sát và theo dõi đánh giá, tư vấn liên tục …

Mục tiêu cuối cùng là chọn được những doanh nghiệp phù hợp để đầu tư và đồng hành cùng họ trong hành trình cải thiện ESG, giúp họ xây dựng chiến lược để phát triển kinh doanh một cách bền vững.

Như chia sẻ ở trên, khi doanh nghiệp chưa nhận thức đầy đủ và thực hành đúng, vai trò của nhà đầu tư rất quan trọng. Mình sẽ tham gia và tư vấn rất chi tiết, đồng hành cùng họ trong các hoạt động cụ thể. Và đây thực sự là một hành trình cần nhiều nỗ lực, đòi hỏi thời gian, công sức và nhiều nguồn lực khác để giúp doanh nghiệp cải thiện về ESG. Từ đó, bản thân quỹ cũng sẽ được hưởng lợi từ chính những hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp.

Để làm được công việc này, chị đánh giá đâu là những kỹ năng quan trọng nhất mà các bạn trẻ cần phải chuẩn bị ngay từ hôm nay?

Công việc của chị cần phải gặp gỡ rất nhiều đối tác thuộc nhiều lĩnh vực với vị trí và vai trò khác nhau để có thể phân tích và đánh giá việc thực hành ESG của một doanh nghiệp. Trong khi đó, ESG vẫn còn là một khái niệm khá mới tại Việt Nam, và bắt buộc phải vừa làm vừa học. Qua quá trình làm việc, chị đúc rút được một vài kỹ năng quan trọng như sau:

Tư duy liên ngành (transdisciplinary thinking): Đây là kỹ năng rất quan trọng vì bản chất ESG đã bao gồm 3 thành tố rất rộng lớn là Môi trường, Xã hội & Quản trị doanh nghiệp. Xây dựng được bộ tiêu chí đánh giá các yếu tố này đã đòi hỏi một sự hiểu biết về nhiều lĩnh vực khác nhau và tư duy kết nối.
Tư duy mở: Để có thể vận dụng linh hoạt, biết cân nhắc lợi ích của các bên liên quan, giúp xây dựng được một chính sách ESG có sự gắn kết, không gây áp lực hoặc áp đảo đối với bất cứ phòng ban hay đối tác nào để tránh phản tác dụng.
Khả năng xây dựng các mối quan hệ: Vị trí ESG sẽ cần làm việc với rất nhiều phòng ban, bộ phận, đối tác khác nhau. Do đó, kỹ năng về xây dựng mối quan hệ là cực kỳ quan trọng trong việc giúp bạn có được những thông tin và sự hỗ trợ cần thiết khi cần.
Khả năng tự học: ESG là một lĩnh vực hoàn toàn mới, đòi hỏi phải trau dồi thêm rất nhiều kiến thức. Ví dụ, trước đây chị học và có kinh nghiệm ở khía cạnh Môi trường, nhưng khi lồng ghép ESG vào phân tích đầu tư, chị phải chủ động tự học rất nhiều về tài chính, phải đọc nhiều báo cáo thường niên của các công ty, gặp gỡ, trò chuyện với rất nhiều đối tác trong lĩnh vực này. Nếu mình không chủ động “upgrade" bản thân thì mình rất dễ bị đào thải.

Có những cơ hội và thực tế nào cần lưu ý khi theo đuổi công việc này tại thị trường Việt Nam?

Hiện tại ESG đang thu hút sự quan tâm nhiều hơn của doanh nghiệp khi trở thành một chỉ số quan trọng giúp thu hút vốn đầu tư từ nước ngoài và đồng thời cũng được xem là yếu tố mang lại tính cạnh tranh lâu dài cho doanh nghiệp. Do đó, nhu cầu xây dựng, thực hành và báo cáo về ESG trong doanh nghiệp chắc chắn là có. Đó là cơ hội nghề nghiệp cho những ai muốn theo phát triển sự nghiệp trong lĩnh vực này.

Tuy nhiên, vì là một mảng khá mới, nên chúng ta sẽ cần chủ động hơn, sáng tạo hơn, và kiên nhẫn hơn để thấy được hiệu quả và tác động mà công việc mình mang lại.

Em đang bắt đầu quan tâm về ESG nhưng chưa biết nên chuẩn bị hay bắt đầu với lĩnh vực này như thế nào? Chị có thể cho em lời khuyên không?

Chị nghĩ các bạn có thể chọn các ngành học bắt đầu bằng chính những từ khóa trong ESG. Ví dụ như học về Quản lý môi trường, tài nguyên hay xử lý rác thải,… các ngành học thiên về kỹ thuật để mình hiểu được chữ E (Environment); hay học các ngành liên quan tới xã hội, con người và quản trị doanh nghiệp để hiểu được chữ S (Social) và chữ G (Quản trị).

ESG là công việc cần những bạn đã có kinh nghiệm và kỹ năng đủ đảm bảo cho việc lên kế hoạch chiến lược và thực thi, do đó, bạn cần tích lũy cho mình kha khá vốn hiểu biết, kinh nghiệm, kỹ năng để đảm nhiệm được vị trí thử thách nhưng không kém phần thú vị này.

Em có thể phát triển sự nghiệp của mình tới mức nào nếu theo đuổi làm về ESG?

Trong doanh nghiệp thì công việc về ESG liên quan đến Sustainability (Bền vững) khá nhiều, vì bản chất Sustainability đã là một khái niệm bao trùm cả ESG. Do đó, từ ESG bạn hoàn toàn có thể phát triển lên vị trí Chief Sustainability Officer (Giám đốc Phát triển Bền Vững).

Bạn cũng có thể đi theo hướng trở thành một nhà tư vấn chiến lược ESG độc lập cho các doanh nghiệp. Nếu tham vọng hơn nữa thì bạn có thể học thêm về MBA hay tài chính để có thể trở thành CEO cho chính doanh nghiệp đó.

Chị có nghĩ thị trường của Việt Nam trong tương lai gần sẽ cần nguồn nhân lực đảm nhiệm công việc về ESG không?

Tất nhiên là có, vì xu hướng hiện nay là các doanh nghiệp đang cần phải đảm bảo được những cam kết về phát triển bền vững. Trong năm 2021-2022 vừa qua, Việt Nam đã có nhiều cam kết và hành động mạnh mẽ liên quan tới phát triển bền vững, kinh tế xanh, thiết lập các khung hành động cụ thể. Đây là những yếu tố sẽ thúc đẩy doanh nghiệp phải lựa chọn hướng đi bền vững hơn, cân bằng các lợi ích của cả 3 trụ cột là môi trường, xã hội và chính bản thân doanh nghiệp, có như vậy doanh nghiệp mới có thể phát triển bền vững trong dài hạn.

Hiện nay, nhiều doanh nghiệp Việt đang áp dụng Bộ tiêu chuẩn báo cáo Global Reporting Initiative (GRI) về Phát triển bền vững, và khối lượng công việc để thực hiện các báo cáo này như thu thập dữ liệu, làm việc với nhiều phòng ban khác nhau hay thuyết trình với nhà đầu tư, đối tác, …cũng không hề nhỏ. Do đó, sẽ phát sinh nhu cầu về nguồn nhân lực đáp ứng đủ kỹ năng và kinh nghiệm cần thiết để đảm nhận.

Chị có lời khuyên nào dành cho các bạn trẻ đang tìm kiếm công việc về ESG hiện nay?

Tính chủ động là cái chị muốn “highlight” đối với các bạn trẻ hiện nay. Chủ động tìm hiểu thông tin, tìm hiểu ngành nghề để xác định rõ định hướng công việc phù hợp. Sau đó, các bạn cần chủ động dấn thân làm việc tại doanh nghiệp, tổ chức mà lĩnh vực hay chức năng công việc có thể hỗ trợ tốt nhất cho định hướng làm về ESG hay phát triển bền vững nói chung.

Ngoài ra, các bạn cũng cần tự trau dồi kỹ năng, tìm kiếm các cơ hội học tập, nâng cao năng lực và sự hiểu biết của mình mỗi ngày. Và chị tin các bạn sẽ đi nhanh hơn trên hành trình này.

Rất cảm ơn chị vì bài phỏng vấn trên.

—————————

(Còn tiếp – Những trải nghiệm tại một tổ chức phi lợi nhuận đã giúp chị Tường đảm nhiệm công việc ESG tại Quỹ đầu tư như thế nào?)

Làm sao để đọc tiếp về chủ đề & trao đổi sâu hơn với chị Tường?

Cách 1: Theo dõi & gửi câu hỏi trực tiếp với chị Tường qua series video đang ghi hình mới toanh Mở Đường Dẫn Lối. Hạn chót gửi câu hỏi: 23/2/2023. Series phát sóng tập 1 ngày 2/3/2023.
Cách 2: Tiếp tục theo dõi loạt bài phỏng vấn tiếp theo trong thời gian tới về các công việc Quản lý Chương trình, Gây quỹ và Truyền thông.
Cách 3 (quan trọng lắm nè): Nhấn theo dõi Dear Our Community và tham gia cộng đồng bạn trẻ dấn thân với các công việc tạo tác động xã hội TẠI ĐÂY để không bỏ lỡ những cập nhật mới nhất.

Chị Tường Nguyễn đảm nhiệm vai trò Quản lý về ESG tại Dynam Capital, phụ trách về phát triển các chính sách và thực thi ESG, giám sát hiệu suất ESG của danh mục đầu tư và trực tiếp dẫn dắt các hoạt động với doanh nghiệp. Trước đó, chị có thời gian làm việc tại PRO Việt Nam – Liên minh Tái chế bao bì Việt Nam, thành lập bởi các công ty hàng tiêu dùng nhanh hàng đầu hoạt động nhằm thúc đẩy nền kinh tế tuần hoàn tại Việt Nam. Trước đó, chị có thời gian làm việc tại tổ chức CHANGE, tổ chức phi lợi nhuận hành động vì khí hậu và thúc đẩy chuyển đổi năng lượng. Chị cũng là một trong những người đầu tiên đóng góp cho Fair Finance Vietnam – một sáng kiến của Oxfam Việt Nam nhằm thực hiện các đánh giá hàng năm về ESG cho các ngân hàng thương mại. Chị có bằng Thạc sĩ Môi trường chuyên ngành Quản trị, Chính sách và Truyền thông của Đại học Melbourne, Úc và bằng Cử nhân Khoa học Xã hội chuyên ngành Nghiên cứu Phát triển Bền vững của Đại học Ritsumeikan Châu Á Thái Bình Dương, Nhật Bản.

Vietnam Holding (VNH) là một quỹ đầu tư niêm yết tại Sở giao dịch chứng khoán London, do Công ty Quản lý quỹ Dynam Capital có trụ sở tại Guernsey quản lý. VNH đầu tư vào danh mục các công ty tại Việt Nam có mức tăng trưởng cao đồng thời thoả mãn các tiêu chí Môi trường – Xã hội – Quản trị (ESG). VNH trở thành quỹ đầu tư đầu tiên trong số các quỹ đầu tư vào thị trường Việt Nam tham gia vào Mạng lưới các Nhà đầu tư có Trách nhiệm của Liên Hiệp Quốc từ năm 2009. Trong nhiều năm qua VNH đã tích cực tổ chức các hội thảo và diễn đàn để giúp nâng cao nhận thức về các nguyên tắc bền vững trong cộng đồng đầu tư của Việt Nam.Dynam Capital, đơn vị quản lý quỹ của VNH cũng là một thành viên của Nhóm Nhà đầu tư Châu Á vì Mục tiêu Khí hậu (AIGCC) với hơn 50 thành viên đến từ 11 thị trường, quản lý khối tài sản trị giá 36 nghìn tỷ USD.

Tháng 2 16, 2023

Làm phát triển bền vững không chỉ là bảo vệ môi trường
Hơn 10 năm đảm nhiệm nhiều công việc trực tiếp tạo ra những tác động xã hội cả ở doanh nghiệp lẫn tổ chức phi lợi nhuận, với chị Giang, đó là hành trình dấn thân, khám phá và tìm ra “ikigai” cho chính mình.

Nhưng đó cũng là hành trình nhiều với bài học và sự đúc kết, nhiều phản tư và sự can đảm để tiếp tục thử thách mình ở những trọng trách lớn hơn, như chính công việc Trưởng bộ phận Phát triển bền vững chị đang làm tại Biti’s.

Chị sẽ có những chia sẻ nào với những bạn trẻ đang bước đầu tìm hiểu về công việc này? Mời bạn cùng theo dõi bài viết mà Dear Our Community thực hiện dưới đây để có được sự hiểu biết chung nhất về nghề.

Bài viết nằm trong series phỏng vấn những người thực hành trong lĩnh vực Tác động xã hội đầu tiên tại Việt Nam mang tên “Mở đường dẫn lối” do Dear Our Community khởi xướng.

Trưởng bộ phận Phát triển bền vững

Để làm công việc này, trước hết cần hiểu đúng khái niệm, nhưng khi tìm hiểu em thấy có nhiều định nghĩa khác nhau về Sustainability, vậy đâu là định nghĩa đúng theo góc nhìn của chị?

Trước hết, chị nghĩ cần phải hiểu Sustainability – Bền vững là một khái niệm (concept) mang tính bao trùm. Có thể hiểu đơn giản, Bền vững là đây làm sao để vừa phát triển, nhưng đồng thời cũng vừa sống hài hoà với hành tinh, giảm những tác động tiêu cực lên chính ngôi nhà chung mà chúng ta đang sống.

Ngày nay, do các vấn đề môi trường và xã hội đang là những thách thức lớn, “Bền vững” theo góc độ này được hiểu là các quá trình và hành động mà con người thực hiện để thông qua đó có thể tránh được sự cạn kiệt về tài nguyên thiên nhiên để lại cho thế hệ sau, nhằm giữ cân bằng sinh thái mà không làm giảm đi chất lượng cuộc sống của xã hội hiện đại.

Định nghĩa khác nhau về Sustainability

Mô hình Bền vững phổ biến hiện nay mà nhiều doanh nghiệp sử dụng là mô hình 3Ps – Triple Bottom Line dựa trên 3 trụ cột chính là Planet – People – Profit. Các doanh nghiệp sẽ xây dựng chiến lược phát triển làm sao để hài hoà được lợi ích của 3 yếu tố này. Đây chính là đích đến của tính Bền vững, nhưng thực sự cũng rất “trần ai" để đi đến được cái đích này trong thực tế.

17 Mục tiêu phát triển bền vững của Liên hiệp quốc (SDGs) được xem là một trong những hướng dẫn quan trọng giúp các quốc gia, doanh nghiệp, tổ chức phi lợi nhuận trong việc thiết kế, điều chỉnh các mục tiêu phát triển của mình để cùng đạt được các mục tiêu chung này. Các cách tiếp cận như CSR (Corporate Social Responsibilities), CSV (Creating Shared Value – Chia sẻ giá trị chung), ESG (Environment – Social – Government) vì thế sẽ là những hướng tiếp cận khác nhau của doanh nghiệp hướng tới các mục tiêu phát triển bền vững, nhưng điều cốt yếu nhất của phát triển bền vững vẫn là sự đầu tư và cam kết mang tính lâu dài.

17 Mục tiêu phát triển bền vững của Liên hiệp quốc (SDGs)

Khi nghe làm về Bền vững, liên tưởng đầu tiên của em là việc doanh nghiệp có những cam kết và hành động cụ thể đối với môi trường (environment), theo chị, hiểu như vậy có đúng không?

Đúng nhưng chưa đủ, vì đây mới chỉ là một phần trong các hoạt động về Bền vững tại doanh nghiệp. Trong doanh nghiệp, các hoạt động về Bền vững có thể được chia theo 3 góc độ:
- Đối với môi trường-xã hội bên ngoài doanh nghiệp. Bao gồm các hoạt động nhằm giảm thiểu tác động của hoạt động sản xuất lên môi trường tự nhiên như việc phải đảm bảo các quy trình xử lý chất thải, …; các hoạt động đóng góp cho cộng đồng nơi có các hoạt động sản xuất, kinh doanh (như các hoạt động thiện nguyện, cải thiện điều kiện sống cho cộng đồng, cư dân khu vực đó, …)
- Đối với toàn bộ chuỗi giá trị của doanh nghiệp (bao gồm hỗ trợ các nhà cung cấp, đối tác cùng tuân thủ quy trình sản xuất và tiêu thụ bền vững, …)
- Và chính bên trong doanh nghiệp (nhà máy, phân xưởng, các phòng ban, nhân viên, …) thể hiện trong việc vận hành tối ưu, tiết kiệm năng lượng và tạo ra những sáng kiến tiết kiệm nguồn nguyên liệu sản xuất để giảm thiểu tác động tiêu cực lên môi trường, và nhiều các khía cạnh cụ thể khác.
Dù ở góc độ nào, thì các công việc về Bền vững cũng sẽ hướng đến tạo ra những cải tiến trong toàn bộ hoạt động sản xuất và kinh doanh, quản lý sao cho tối ưu, giảm lãng phí, giảm tác động tới môi trường; hướng đến tạo ra những thay đổi tích cực trong chính cộng đồng, xã hội nơi mà doanh nghiệp đang hoạt động và phụ thuộc.

công việc về Bền vững cũng sẽ hướng đến tạo ra những cải tiến

Theo góc nhìn của chị, công việc liên quan tới Bền vững tại Việt Nam đang phát triển ra sao?

Hiện tại công việc này phổ biến ở các công ty đa quốc gia, công ty có vốn đầu tư nước ngoài, vì những chính sách, chương trình liên quan tới phát triển bền vững đã được xây dựng và phát triển ở quy mô tập đoàn và toàn cầu. Do đó, các quốc gia mà doanh nghiệp đó có hoạt động kinh doanh, phần lớn sẽ tuân thủ theo những chính sách đã có. Sẽ có sự điều chỉnh cho phù hợp với bối cảnh và tình hình địa phương, nhưng nhìn chung, sẽ đi theo chiến lược chung của tập đoàn.

Bên cạnh nhóm doanh nghiệp này, các công ty khởi nghiệp hiện nay cũng được xem là nhóm quan tâm các vấn đề về Bền vững từ sớm, do khả năng tiếp cận các thông tin nhanh chóng, vì thế, họ nhìn thấy cơ hội về xu hướng tích hợp các yếu tố liên quan tới Bền vững vào định hướng và chiến lược phát triển của công ty ngay từ khi mới bắt đầu.

Trong khi đó, các doanh nghiệp Việt Nam truyền thống lại chưa có sự quan tâm đúng mức về khía cạnh Bền vững khi xét về mức độ ưu tiên trong doanh nghiệp và chủ yếu vẫn đang dừng lại ở CSR, trong đó, tập trung nhiều ở khía cạnh từ thiện, thiện nguyện.

Tính bền vững được xem là nền tảng quan trọng cho sự tồn tại của doanh nghiệp, vì suy cho cùng, các hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp đang phụ thuộc rất lớn vào các nguồn tài nguyên hiện có tại địa phương, nói rộng hơn là trên hành tinh. Vì thế, các hoạt động hướng về Bền vững chính là hoạt động nhằm bảo vệ và giúp doanh nghiệp sử dụng hợp lý chính nguồn tài nguyên có hạn đó.

“Tính bền vững được xem là nền tảng quan trọng cho sự tồn tại của doanh nghiệp, vì suy cho cùng, doanh nghiệp đang phụ thuộc vào chính nguồn tài nguyên hiện có để phát triển".

Thực tế chứng minh, những doanh nghiệp làm tốt các khía cạnh về Bền vững góp phần rất lớn vào cải thiện doanh thu, giúp thu hút và giữ chân nhân tài cũng như gia tăng vị thế của thương hiệu đối với người tiêu dùng; thì mặt khác, đây cũng là hoạt động đòi hỏi sự đầu tư mang tính lâu dài và cần thời gian để đo lường hiệu quả, tác động.

Sự đầu tư mang tính lâu dài và cần thời gian để đo lường hiệu quả, tác động.

Chương trình hỗ trợ cung cấp nước uống sạch cho các hộ gia đình có thu nhập thấp tại Việt Nam. Trong giai đoạn đầu tiên, Biti’s tập trung vào đối tượng là chính nhân viên và gia đình của họ. Nguồn: Website Biti’s

Nếu em muốn theo đuổi công việc về Bền vững này trong tương lai, em nên học gì?

Công việc làm về Bền vững trong doanh nghiệp đòi hỏi những hiểu biết liên ngành, vì em sẽ phải làm việc với rất nhiều phòng ban, lĩnh vực khác nhau, nhưng tựu chung có thể chia thành hai nhóm hiểu biết chính, bao gồm (1) Hiểu biết về các vấn đề xã hội – môi trường và (2) Hiểu biết về kinh doanh. Đây là hai yếu tố không thể tách rời khi thiết kế các kế hoạch, chương trình về Bền vững.

Về kỹ năng công việc, quan trọng nhất là các kỹ năng quản lý dự án, quản lý chi phí, kỹ năng quan sát và phân tích vấn đề, để từ đó đưa ra những giải pháp trọng tâm và phù hợp. Tuy nhiên, chị mong các bạn cũng cần đề cao kỹ năng tự học, vì đây là lĩnh vực cần phải liên tục trau dồi và bổ sung kiến thức mới. Ví dụ như em làm Bền vững ở một công ty sản xuất sẽ khác, làm ở công ty về bán lẻ sẽ khác. Khi thay đổi môi trường, em cần phải tự học rất nhiều để bắt kịp tốc độ nơi đó và để làm công việc của mình hiệu quả hơn.

Ngoài ra, mindset – cách em suy nghĩ & tư duy cũng đóng vai trò quan trọng không kém. Không quá để nói tất cả bắt đầu từ mindset. Mindset về khái niệm Bền vững, cách làm bền vững theo những “best practices”, mô hình phù hợp với mô hình kinh doanh của công ty, về những thực tế, thách thức lớn của công việc như tính cam kết trong một thời gian dài mới mang lại hiệu quả,… Có như vậy, em sẽ hiểu bản chất công việc của mình tốt hơn, tránh ảo tưởng và để chân mình chạm đất hơn.

Tuy nhiên, không phải bạn trẻ nào cũng có thể hiểu bản chất và áp dụng tốt các kỹ năng này. Do đó, việc học tập và tìm kiếm các cơ hội rèn luyện kỹ năng từ sớm chính là một trong những cách mà bạn hoàn toàn có thể làm được ngay bây giờ để hoàn thiện bộ kỹ năng.

Khi tìm kiếm công việc cho vị trí “entry level”, em không tìm thấy nhiều cơ hội, em nên tìm thêm ở đâu và bắt đầu như thế nào?

Trước hết, các công việc về Bền vững thường sẽ cần người đã có kinh nghiệm tại các nơi làm việc trước đó, và có thể sẽ ít các vị trí cho entry level. Vì thế, để tiếp tục theo đuổi công việc trên, chị đề xuất một số hướng tham khảo như sau:
- Bắt đầu bằng các công việc không quá liên quan trực tiếp nhưng sẽ giúp em tham gia vào doanh nghiệp, quan sát, học hỏi và tìm kiếm cơ hội. Các công việc này có thể là marketing, truyền thông, CSR, quản lý dự án, …
- Mở rộng tìm kiếm trên Linkedin – đây hiện được xem là kênh tìm kiếm thông tin về công việc này khá hiệu quả.
- Đối với các nền tảng việc làm khác thì đa phần, những thông tin tuyển dụng về công việc này chưa thực sự được làm rõ. Do đó, chị nghĩ em sẽ cần đọc kỹ bảng Mô tả công việc (Job description) để nhặt ra những “từ khóa” liên quan ví dụ như: quản lý dự án, trách nhiệm xã hội, quản lý môi trường,… và có thể chủ động ứng tuyển và thảo luận chi tiết trong buổi phỏng vấn về công việc.
Cảm ơn chị rất nhiều về buổi chia sẻ hôm nay. Tò mò một chút về hành trình hơn 10 năm qua, chị có thể chia sẻ câu chuyện cụ thể của mình được không?

Các em có thể nghe lại câu chuyện cá nhân cụ thể ở podcast mà Dear Our Community đã phỏng vấn chị năm 2021 nhé! Còn trong khuôn khổ bài viết hôm nay, chị hy vọng đã giúp các bạn có bước đầu hiểu biết về công việc và những yêu cầu cơ bản. Có nền tảng vững chắc, bạn sẽ tự tin bước đi.

Chúc các bạn thành công.

(Còn tiếp – Case study về sáng kiến phát triển bền vững mà chị Giang xây dựng tại Biti’s)

Làm sao để đọc tiếp về chủ đề & trao đổi sâu hơn với chị Giang?
- Cách 1: Theo dõi & gửi câu hỏi trực tiếp với chị Giang Nguyễn qua series video đang ghi hình mới toanh Mở Đường Dẫn Lối. Hạn chót gửi câu hỏi: 23/2/2023. Series phát sóng tập 1 ngày 2/3/2023.
- Cách 2: Tiếp tục theo dõi loạt bài phỏng vấn tiếp theo trong thời gian tới về các công việc ESG, Quản lý Chương trình, Gây quỹ và Truyền thông.
- Cách 3: Theo dõi thông tin & đăng ký các khóa học về kiến thức và kỹ năng xây dựng chương trình từ Dear Our Community, do chị Giang trực tiếp xây dựng giáo trình & giảng dạy. Dự kiến ra mắt vào tháng 4/2023.
- Cách 4 (quan trọng lắm nè): Nhấn theo dõi Dear Our Community và tham gia cộng đồng bạn trẻ dấn thân với các công việc tạo tác động xã hội TẠI ĐÂY để không bỏ lỡ những cập nhật mới nhất.
Tháng 2 9, 2023
2023 có phải là “thời” của các công việc về tác động xã hội?
Quan sát và nhạy bén trong việc nắm bắt các xu hướng sẽ giúp bạn trẻ không bỏ lỡ các cơ hội công việc về tạo tác động xã hội trong năm nay.

Nếu năm 2022 được xem là năm mà từ khóa “tác động xã hội", “phát triển bền vững”, “kinh doanh tạo tác động", các sự kiện liên quan được diễn ra với tần suất lớn và được xem là năm bản lề tạo ra những trao đổi và định hướng tích cực hướng đến sự phát triển bền vững nói chung ở Việt Nam, thì 2023 hứa hẹn sẽ là một năm mà các công việc liên quan cụ thể sẽ bắt đầu được mở ra. Do đó, nhìn nhận những cơ hội đang tồn tại và cách nắm bắt chúng như thế nào trong năm nay là điều quan trọng giúp các bạn trẻ không bỏ lỡ xu hướng công việc này.

Hình ảnh: Trung tâm bảo tồn thiên nhiên Gaia với các hoạt động trồng rừng nhằm ứng phó lại quá trình biến đổi khí hậu. Chương trình được sự tham gia và hưởng ứng của nhiều doanh nghiệp trong năm 2022 vừa qua

Hiểu đúng về “tác động xã hội”

Có nhiều định nghĩa về tác động xã hội, tuy nhiên, về bản chất, hàm ý bất kỳ thay đổi đáng kể hay tích cực nào nhằm giải quyết những bất công hoặc thách thức của xã hội.

Tác động xã hội có thể được tạo ra từ các lĩnh vực và ngành nghề khác nhau. Khu vực công, tư, hay các tổ chức phi lợi nhuận đều có thể đóng góp và tạo ra được tác động xã hội theo một cách riêng và với vai trò khác nhau. Các doanh nghiệp hoặc tổ chức có thể đạt được những mục tiêu này thông qua những nỗ lực có chủ ý trong quá trình hoạt động của mình, nói cách khác, tác động xã hội sẽ là một trong những yếu tố hay giá trị được thể hiện trong chiến lược phát triển của doanh nghiệp, tổ chức đó.

Theo báo cáo của Deloitte, 86% thế hệ Y (Millennials) tin rằng các doanh nghiệp nên có tác động tích cực đến xã hội và môi trường. Điều này nhấn mạnh tầm quan trọng của yếu tố tới thị trường lao động, cũng như nhu cầu tuyển dụng nhân sự có chuyên môn, năng lực và định hướng rõ ràng trong việc tạo ra nhiều thay đổi tích cực và đáng kể hơn cho doanh nghiệp theo hướng bền vững.

Cơ hội nghề nghiệp “tạo tác động xã hội"

Đây là một lĩnh vực rộng lớn và có nhiều con đường nghề nghiệp khác nhau. Dưới đây là một nhóm công việc phổ biến nhất khi theo đuổi về “tạo tác động" mà bạn đã có thể bắt đầu tìm hiểu từ hôm nay:

1/ Làm việc cho các doanh nghiệp tạo tác động:

Các doanh nghiệp tạo tác động tạo ra các sản phẩm, dịch vụ hoặc tổ chức mới nhằm giải quyết một vấn đề xã hội và tạo ra sự thay đổi tích cực. Theo Mạng lưới Đầu tư Tác động Toàn cầu (GIIN), thị trường đầu tư tác động đã vượt qua con số 1 nghìn tỷ USD trong năm 2022 vừa qua.

2/ Làm việc tại các tổ chức phi lợi nhuận:

Đây là một trong những lĩnh vực được gợi nhớ ngay khi nhắc tới các công việc về tạo tác động xã hội, khi mục đích của họ là phi lợi nhuận và hướng tới các giải pháp bền vững. Đối tượng thụ hưởng mà các tổ chức này hướng đến thường là các cá nhân, cộng đồng yếu thế trong xã hội, có nhu cầu đặc biệt mà có thể nhà nước sẽ không quan tâm hết được. Hiện nay ở Việt Nam có khoảng hơn 7000 tổ chức phi lợi nhuận đã đăng ký hoạt động theo Tạp chí khoa học công nghệ (2021).

Các công việc đặc thù thường thấy trong các tổ chức phi lợi nhuận là Quản lý chương trình, Gây quỹ & xây dựng mối quan hệ với đối tác; Truyền thông và Đo lường tác động (M&E). Và “nhu cầu tuyển dụng các bạn trẻ có năng lực và phù hợp vẫn rất cao”, theo chia sẻ của chị Võ Ngọc Tuyền – sáng lập Dear Our Community.

Dự án Nhà chống lũ – thực hiện bởi Tổ chức Sống Foundation. Hình ảnh: VTV

3/ Làm việc tại doanh nghiệp:

Tuỳ thuộc vào loại hình, lĩnh vực hoạt động và định hướng phát triển của công ty mà doanh nghiệp sẽ chọn làm CSR (trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp); CSV (tạo giá trị chia sẻ chung); ESG (làm về Môi trường – Xã hội – Quản trị) hay làm về Sustainability (Phát triển bền vững).
- Trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp là công việc lên kế hoạch, triển khai và đo lường những tác động các hoạt động của doanh nghiệp nhằm thể hiện trách nhiệm của họ đối với xã hội, môi trường, qua đó thể hiện cam kết của doanh nghiệp hướng tới yếu tố bền vững bên trong và bên ngoài doanh nghiệp.
Trong một báo cáo năm 2019, Forbes cũng chỉ ra có tới 62% thế hệ Z yêu thích các thương hiệu thể hiện tính bền vững và thân thiện với môi trường hơn. Điều này càng cho thấy tầm quan trọng của CSR đối với sự phát triển của doanh nghiệp.
- Creating Shared Value – Tạo ra các giá trị chia sẻ chung: là mô hình kinh doanh đồng thời tạo ra giá trị xã hội và giá trị kinh tế một cách bền vững với cả doanh nghiệp và cộng đồng. Nếu CSR được cho là được thúc đẩy từ các yếu tố bên ngoài thì CSV được tạo dựng từ bên trong doanh nghiệp, là tâm điểm của chiến lược kinh doanh, tạo ra lợi nhuận. CSR thiên về trách nhiệm; CSV thiên về tạo ra giá trị và được xem là bước phát triển bao quát hơn CSR.
- ESG là cụm từ viết tắt của E-Environmental (Môi trường); S-Social (Xã hội) và G-Governance (Quản trị doanh nghiệp), là bộ tiêu chuẩn để đo lường các yếu tố liên quan đến phát triển bền vững và ảnh hưởng của doanh nghiệp đến cộng đồng. Làm về ESG là làm sao phát triển bộ đo lường và tích hợp chúng vào các hoạt động kinh doanh, sản xuất của doanh nghiệp, nhằm giúp doanh nghiệp không chỉ phát triển bền vững trong dài hạn mà còn giúp thu hút đầu tư.
- Sustainability – Bền vững: Tính bền vững mô tả việc tập trung đáp ứng nhu cầu của con người trong giai đoạn hiện tại mà không ảnh hưởng đến khả năng đáp ứng nhu cầu của các thế hệ tương lai. Khái niệm về tính bền vững bao gồm ba trụ cột: kinh tế, môi trường và xã hội. Chính vì thế đây được xem là một khái niệm báo trùm, và người làm lĩnh vực này đòi hỏi sự hiểu biết liên ngành, hiểu biết về xã hội, đồng thời hiểu về mô hình kinh doanh mà doanh nghiệp mình đang sử dụng để xây dựng các chương trình, chiến lược phát triển bền vững cho doanh nghiệp.
Nhiều doanh nghiệp sản xuất đưa ra nhiều sáng kiến, chương trình hành động nhằm thu gom, tái chế nhựa nhằm giảm thiểu rác thải nhựa ra môi trường. Đây là một trong nhiều nỗ lực thể hiện trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp, và đóng góp vào phát triển bền vững. Hình ảnh: internet

4/ Làm việc tại các quỹ đầu tư tác động:

Con đường sự nghiệp này liên quan đến việc đầu tư vào các công ty, tổ chức có tác động tích cực đến xã hội và môi trường. Các nhà đầu tư tác động tìm cách tạo ra lợi nhuận tài chính song song với việc tạo tác động xã hội tích cực.

Nắm bắt cơ hội tại thị trường việc làm Việt Nam

Thị trường việc làm tại Việt Nam đang phát triển nhanh chóng, với nhiều cơ hội dành cho những bạn trẻ quan tâm đến sự nghiệp tạo ra tác động xã hội. Để nắm bắt những cơ hội này, điều quan trọng là phải hiểu rõ về các kỹ năng và hiểu biết cần thiết để thành công trong từng con đường sự nghiệp. Ngoài ra, chủ động kết nối và xây dựng mối quan hệ với các cá nhân và tổ chức trong lĩnh vực bạn quan tâm từ sớm sẽ giúp bạn có nhiều lợi thế & giúp bạn tìm kiếm các cơ hội phù hợp.

Trong bối cảnh Việt Nam đang thể hiện mối quan tâm lớn tới các mục tiêu phát triển bền vững và xây dựng các chương trình phát triển xung quanh các mục tiêu này, thế hệ trẻ Việt Nam hoàn toàn có thể tự tin tìm kiếm cho mình những cơ hội việc làm đóng góp nhiều hơn và tạo ra nhiều tác động hơn về cả xã hội, kinh tế và môi trường, hướng tới mục tiêu chung là Phát triển bền vững.
```
Tiếp tục theo dõi nội dung tại Dear Our Community sẽ giúp bạn có được những hiểu biết & kỹ năng để tạo dựng cho mình con đường sự nghiệp về tạo tác động xã hội. 
```
Tháng 2 8, 2023

Danh mục: Mở Đường Dẫn Lối

Ông đánh giá thế nào về vai trò của người tiêu dùng trong việc thúc đẩy nhu cầu thực hiện Báo cáo Phát triển bền vững và ESG của các công ty Việt Nam hiện nay?

Các doanh nghiệp thực hiện các báo cáo bền vững với mục tiêu truyền thông với chính đối tác, bên liên quan và khách hàng của họ về hoạt động và những cải tiến của mình. Theo ông, quan điểm này có hoàn toàn đúng?

Ông nghĩ nhu cầu thu hút và giữ chân nhân tài có thể gây áp lực như thế nào để các công ty phải thực hiện các cải tiến bền vững?

Vậy KPMG đã làm gì để tạo ra một môi trường khuyến khích sự tham gia và đóng góp của chính nhân sự nội bộ?

Ông có thể chia sẻ những ví dụ cụ thể nào minh hoạ cho phát biểu trên không?

Người lao động trẻ hôm nay nên cân nhắc những yếu tố nào khi tìm kiếm những doanh nghiệp hướng về phát triển bền vững để làm việc?

Ông có lời khuyên nào dành cho các bạn trẻ đang tìm kiếm công việc tạo ra giá trị và tác động tích cực không?

Trước hết, Hà có thể chia sẻ vì sao bạn lại muốn làm dự án về chủ đề Giới và Bình Đẳng Giới được không?

Đâu là những hoạt động nổi bật của dự án mà bạn rất tự hào?

Trong quá trình truyền thông về chủ đề này, có bao giờ bạn gặp phải những sự cố truyền thông chưa? Và bài học rút ra là gì?

Theo góc nhìn của em, đâu là những kỹ năng quan trọng khi thực hiện dự án?

Các bạn trẻ muốn thực hiện các dự án xã hội thì cần cân nhắc những yếu tố nào để giúp dự án thành công?

Dự án Genderme đã ảnh hưởng tới cá nhân Hà như thế nào?

Trang có thể chia sẻ câu chuyện khởi nguồn cũng như lý do thôi thúc bạn thành lập nên dự án Eunoia Project này?

Tại thời điểm thành lập dự án Eunoia Project, bạn đánh giá mức độ hiểu biết hoặc quan tâm của cộng đồng địa phương về vấn đề này như thế nào?

Bạn thấy đâu là những thuận lợi và rào cản khi thực hiện dự án về chủ đề này?

Trang có thể chia sẻ những hoạt động chính của tổ chức và cách bạn vận hành dự án ở cả 2 khu vực Tp. Vũng Tàu & Tp. Hồ Chí Minh?

Dự án đã huy động nguồn lực như thế nào để thực hiện nhiều sự kiện như vậy?

Sau hơn 5 năm phát triển dự án, bạn thấy đâu là những kỹ năng quan trọng nhất đối với người điều hành dự án?

Trang mong muốn cộng đồng nhìn nhận như thế nào về người tự kỉ?

Cảm ơn Trang vì buổi trò chuyện hôm nay.

Đầu tiên, chị có thể chia sẻ sơ lược về công việc Gây quỹ được không?

Vậy đây có phải là vị trí bắt buộc ở một tổ chức phi lợi nhuận?

Một ngày của chị sẽ trông như thế nào?

Theo chị, để đảm nhận vị trí này, người mới vào nghề nên phát triển những kỹ năng nào?

#1: Khả năng phục hồi nhanh chóng

#2: Sự sáng tạo

#3: Xây dựng mối quan hệ

Ở các quy mô tổ chức khác nhau thì yêu cầu công việc có khác nhau không ạ? Chị có nghĩ những bạn hướng ngoại sẽ đảm nhiệm công việc này tốt hơn những bạn hướng nội?

Chị có lời khuyên nào dành cho những bạn mới ra trường về việc lựa chọn tổ chức mình sẽ tham gia không?

Vì sao gọi chương trình là xương sống của một tổ chức phi lợi nhuận?

Em đã nghe nói nhiều về các tổ chức phi lợi nhuận, nhưng chưa biết rõ về yêu cầu công việc của một người làm chương trình, chị có thể chia sẻ giúp em không?

Có vẻ người làm về chương trình phải rất đa năng và cần nhiều kỹ năng khác nhau. Theo chị, đâu là những kỹ năng và những kiến thức cần thiết để đảm nhiệm công việc này?

Ngoài kiến thức và kỹ năng nêu trên, còn yếu tố nào khác mà bạn trẻ như em cần lưu ý khi làm công việc này không?

Vậy lộ trình phát triển của bạn làm chương trình sẽ trông như thế nào?

Phụ trách bộ phận chương trình ở một tổ chức phi lợi nhuận sẽ có những thách thức & những cơ hội nào, theo quan sát của chị?

Có sự khác nhau nào về yêu cầu dành cho một bạn chương trình làm ở một tổ chức phi lợi nhuận so với làm về Trách nhiệm xã hội ở doanh nghiệp (CSR) hay Phát triển bền vững không?

Theo quan sát của chị, thì hiện nay việc nhận thức và thực hành ESG tại các doanh nghiệp Việt Nam đang diễn ra như thế nào?

Vậy công việc về ESG tại quỹ đầu tư như chị đang đảm nhận bao gồm những “scope” nào? Và chị có thể chia sẻ về những khó khăn chị nhận thấy từ việc chưa nhận thức đầy đủ và thực hành ESG của các doanh nghiệp Việt không?

Để làm được công việc này, chị đánh giá đâu là những kỹ năng quan trọng nhất mà các bạn trẻ cần phải chuẩn bị ngay từ hôm nay?

Có những cơ hội và thực tế nào cần lưu ý khi theo đuổi công việc này tại thị trường Việt Nam?

Em đang bắt đầu quan tâm về ESG nhưng chưa biết nên chuẩn bị hay bắt đầu với lĩnh vực này như thế nào? Chị có thể cho em lời khuyên không?

Em có thể phát triển sự nghiệp của mình tới mức nào nếu theo đuổi làm về ESG?

Chị có nghĩ thị trường của Việt Nam trong tương lai gần sẽ cần nguồn nhân lực đảm nhiệm công việc về ESG không?

Chị có lời khuyên nào dành cho các bạn trẻ đang tìm kiếm công việc về ESG hiện nay?

Để làm công việc này, trước hết cần hiểu đúng khái niệm, nhưng khi tìm hiểu em thấy có nhiều định nghĩa khác nhau về Sustainability, vậy đâu là định nghĩa đúng theo góc nhìn của chị?

Khi nghe làm về Bền vững, liên tưởng đầu tiên của em là việc doanh nghiệp có những cam kết và hành động cụ thể đối với môi trường (environment), theo chị, hiểu như vậy có đúng không?

Theo góc nhìn của chị, công việc liên quan tới Bền vững tại Việt Nam đang phát triển ra sao?

Nếu em muốn theo đuổi công việc về Bền vững này trong tương lai, em nên học gì?

Khi tìm kiếm công việc cho vị trí “entry level”, em không tìm thấy nhiều cơ hội, em nên tìm thêm ở đâu và bắt đầu như thế nào?

Cảm ơn chị rất nhiều về buổi chia sẻ hôm nay. Tò mò một chút về hành trình hơn 10 năm qua, chị có thể chia sẻ câu chuyện cụ thể của mình được không?

Làm sao để đọc tiếp về chủ đề & trao đổi sâu hơn với chị Giang?

Hiểu đúng về “tác động xã hội”

Cơ hội nghề nghiệp “tạo tác động xã hội"

1/ Làm việc cho các doanh nghiệp tạo tác động:

2/ Làm việc tại các tổ chức phi lợi nhuận:

3/ Làm việc tại doanh nghiệp:

4/ Làm việc tại các quỹ đầu tư tác động:

Nắm bắt cơ hội tại thị trường việc làm Việt Nam