Một lần suýt mất tiền vì lừa đảo công nghệ – đó là trải nghiệm khiến Minh Trang dừng lại và suy ngẫm về tầm quan trọng của dữ liệu cá nhân. Với Trang, dữ liệu không chỉ là con số, mà là những mảnh ghép tạo nên thói quen, cảm xúc và danh tính của mỗi người. Chính trải nghiệm này đã thôi thúc cô nhận lời làm host cho Tập 2 của Mở Đường Dẫn Lối mùa 3 của Dear Our Community, nơi cô có dịp trò chuyện cùng anh Hoàng Hà – Founder & CEO Dataprotectify – để chia sẻ góc nhìn sâu sắc và thiết thực về bảo vệ dữ liệu cá nhân.
Cùng Dear Our Community lắng nghe những chia sẻ về sự khám phá và thay đổi của Trang sau khi tham gia Mở Đường Dẫn Lối nhé!
1/ Trước khi đảm nhận vai trò host trong tập 2 của Mở Đường Dẫn Lối 3, bạn từng có suy nghĩ hay quan điểm như thế nào về dữ liệu cá nhân? Có điều gì đã thay đổi hay giữ nguyên và được củng cố hơn không?
Trước đây Trang nghĩ dữ liệu cá nhân chủ yếu là chuyện kỹ thuật, bảo mật là việc của IT. Sau khi làm host và trò chuyện với khách mời, Trang nhận ra dữ liệu gắn với mọi mặt đời sống – từ thói quen, cảm xúc đến danh tính. Nhờ đó, Trang càng tin rằng ai cũng nên hiểu và chủ động bảo vệ dữ liệu của mình.
2/ Theo quan sát của Trang, giới trẻ hiện nay đang còn chủ quan hay đã bắt đầu có ý thức hơn trong việc bảo vệ dữ liệu cá nhân? Bạn có thể chia sẻ một vài ví dụ cụ thể từ chính những người bạn xung quanh mình không?
Trang thấy giới trẻ đã bắt đầu ý thức hơn, nhưng vẫn còn nhiều chủ quan. Có bạn rất cẩn thận, dùng app quản lý mật khẩu và luôn bật xác thực hai lớp; nhưng cũng có người vô tư chia sẻ CCCD, số tài khoản ngân hàng qua tin nhắn mà không nghĩ đến rủi ro. Sự khác biệt này cho thấy còn nhiều việc phải làm để nâng cao nhận thức chung.
3/ Trong buổi trò chuyện cùng anh Hoàng Hà – khách mời của tập 2, chia sẻ nào của anh về công việc/hành trình sự nghiệp/tư duy/… khiến bạn ấn tượng nhất và được “tiếp lửa” trên hành trình của riêng mình?
Trang ấn tượng nhất với chia sẻ của anh Hà về việc theo đuổi điều mình tin là đúng, dù con đường đó có thể ít người đi và không dễ dàng. Tư duy làm nghề nghiêm túc, kiên định nhưng vẫn linh hoạt của anh khiến Trang thấy mình cần dũng cảm hơn với lựa chọn cá nhân. Buổi trò chuyện như một lời nhắc: giá trị thật luôn cần thời gian để được nhìn nhận.
4/ Một thói quen nhỏ nhưng hữu ích mà bạn nghĩ ai cũng nên làm mỗi ngày để bảo vệ dữ liệu cá nhân của mình là gì?
Trang nghĩ ai cũng nên kiểm tra quyền truy cập của các ứng dụng trên điện thoại – việc này chỉ mất vài phút nhưng giúp mình kiểm soát tốt hơn dữ liệu đang bị thu thập. Thói quen nhỏ nhưng tạo ra sự chủ động và an toàn lâu dài.
Cuộc trò chuyện giữa Minh Trang và Hoàng Hà không chỉ xoay quanh công nghệ, mà còn mở ra góc nhìn mới về sự chủ động và trách nhiệm. Đó chính là con đường dẫn lối để mỗi người bảo vệ chính mình trong thế giới số.
Xem đầy đủ tập 2 tại đây 👇
Cảm ơn những chia sẻ của Minh Trang với Dear Our Community
Thuộc chương trình Ươm Mầm Phát Triển Bền Vững mùa 3 (Sustainability Incubator with Youth 3), tour học tập trải nghiệm “Đất – Nước – Con người Bến Tre” diễn ra từ ngày 04-06/07/2025, là dự án của năm học viên Anh Thư, Hồng Loan, Quỳnh Anh, Trúc Xuân, Quỳnh Trang. Dự án là một minh chứng cho thấy sự quan tâm sâu sắc của người trẻ dành cho phát triển bền vững trên nền tảng của tri thức địa phương – một trong những nguồn tài nguyên quý giá đang có nguy cơ bị lãng quên.
Du lịch giáo dục: Một cách tiếp cận khác để hiểu về tri thức địa phương
Giáo dục là một trong những lĩnh vực trọng tâm của bất kỳ quốc gia nào, đóng vai trò quan trọng trong sự phát triển của con người và xã hội. Trong khi đó, du lịch là một sản phẩm của xã hội hiện đại và cũng là một trong những ngành công nghiệp có sự tăng trưởng vượt bậc từ đầu thế kỷ XXI. Bodger (Bodger, 1998) liên kết du lịch giáo dục với bất kỳ chương trình nào mà người tham gia đi theo nhóm đến một địa điểm cụ thể, với mục tiêu chính là tích lũy kinh nghiệm và tham gia đào tạo tại đó. Du lịch giáo dục cũng liên quan đến các loại hình du lịch khác như du lịch sinh thái, du lịch văn hóa, du lịch nông thôn và du lịch trao đổi sinh viên giữa các cơ sở giáo dục khác nhau.
Cũng giống như cách ta thường đánh giá quán ăn ngon bằng việc nhìn xem có bao nhiêu người địa phương ghé ăn, tri thức địa phương cũng có thể được tiếp cận theo những cách gần gũi, đời thường và dễ hiểu như thế. Du lịch giáo dục không đơn thuần chỉ đưa bạn đến những hàng quán ăn uống, những địa điểm chơi và tận hưởng thuần tuý mà còn mở rộng thế giới quan của bạn về vùng đất đó, từ lịch sử xa xưa đến cuộc sống hiện tại, từ những tập tục lâu đời đến sự biến đổi linh hoạt và đa dạng của đời sống người dân.
Đồng bằng sông Cửu Long là một trong những vùng đất trù phú nhất về tài nguyên lẫn văn hoá của Việt Nam. Hệ sinh thái phong phú, văn hoá đa dạng, bề dày lịch sử và con người hào sảng – tất cả đều tạo nên một miền Tây đầy thu hút và lưu luyến với những người đến đây. Tuy nhiên, cuộc sống hiện đại, kinh tế mở cửa cũng dẫn đến những hệ quả của biến đổi khí hậu và tri thức địa phương đang dần bị lãng quên.
Bắc một cây cầu giữa người trẻ và tri thức địa phương
Trước bài toán này, trong khuôn khổ của Ươm Mầm Phát Triển Bền Vững, các học viên đã lên kế hoạch thực hiện Tour học tập trải nghiệm kéo dài 3 ngày tại Bến Tre dựa trên mô hình “du lịch giáo dục”. Mục tiêu của nhóm là tạo ra tour du lịch học tập trải nghiệm giúp người trẻ hiểu sâu sắc hiện trạng phát triển bền vững tại Đồng bằng sông Cửu Long, kết nối với tri thức bản địa và trở thành những tác nhân tích cực trong việc giải quyết các vấn đề xã hội – môi trường tại địa phương. Thay vì ngồi trong lớp học với lý thuyết khô khan, người tham gia được bước ra ngoài, tận mắt thấy những gì đang diễn ra với môi trường, cùng trải nghiệm đời sống và những câu chuyện mưu sinh đầy bản lĩnh của người dân vùng sông nước.
Nhóm đã xác định rõ ràng các mục tiêu khi lên kế hoạch cho tour học tập. Mỗi mục tiêu đều được đặt trong tương quan phù hợp với các mục tiêu Phát triển bền vững (theo 17 Mục tiêu Phát triển bền vững do Liên hợp quốc đề ra).
Có được mục tiêu rõ ràng và động lực ý nghĩa mới chỉ là bước khởi đầu trên hành trình hiện thực hóa kế hoạch. Để dự án đầu tay đi đúng hướng và mang lại giá trị thật sự, nhóm đã chủ động xác định các thách thức, khó khăn có thể gặp phải, đồng thời nỗ lực tìm hiểu sâu sắc tâm lý của nhóm khách hàng mục tiêu – những người trẻ quan tâm đến thiên nhiên, môi trường và khao khát những trải nghiệm mới mẻ, có chiều sâu.
Một yếu tố then chốt giúp nhóm giữ vững định hướng chính là giá trị mà chương trình Ươm Mầm Phát Triển Bền Vững nói riêng, cũng như Dear Our Community nói chung, luôn chú trọng: sự kết nối giữa con người với con người. Không chỉ dừng lại ở việc xác định mục tiêu hay xây dựng một kế hoạch chỉn chu, nhóm còn cần thật sự thấu hiểu "sản phẩm" mà mình đang lan toả: Tri thức địa phương. Qua đó, học viên lẫn người đăng ký tham gia tour mới hiểu được những khó khăn và thách thức do khí hậu mang lại, và cũng hiểu được người dân vẫn kiên cường bám trụ với đất đai, sông nước nhờ sự thông minh và sáng tạo trong việc vận dụng những nguồn tri thức đã được hun đúc qua nhiều thế hệ.
Người trẻ là hy vọng cho sự lan toả của tri thức địa phương
Tour học tập trải nghiệm còn có sự tham dự của các chuyên gia: PGS.TS Phạm Đăng Trí, người có nhiều năm nghiên cứu về sinh thái học vùng ĐBSCL, anh Nguyễn Minh Hậu – Chủ tịch V.Gen Network, anh Phan Khắc Huy – người kể chuyện bản địa, và PGS.TS Lê Anh Tuấn. Mỗi khách mời đều mang tới những chia sẻ và phân tích ý nghĩa, thú vị, đa chiều về tri thức địa phương, khơi gợi những phản tư và câu hỏi cho người tham gia.
Người tham gia đã thể hiện sự cải thiện rõ rệt trong mức độ hiểu biết về các vấn đề môi trường ở khu vực Đồng bằng Sông Cửu Long sau chuyến đi.
Người tham gia nhận thức rõ hơn về những ảnh hưởng của biến đổi khí hậu lên cộng đồng địa phương sau chuyến đi.
Người tham gia bày tỏ mong muốn chia sẻ kiến thức và bài học từ chuyến đi, đồng thời thể hiện ý định áp dụng những điều học được vào các hoạt động cộng đồng.
100% các thành viên tham gia rất sẵn lòng giới thiệu chương trình đến bạn bè và người thân của mình.
Nếu trước đây, tri thức địa phương còn xa lạ và mơ hồ, nay đã trở nên sống động và gần gũi hơn rất nhiều. Những điều mà chúng ta chưa từng nghĩ đến hay không thể gọi tên, nay như có thêm sắc thái, hình dáng rõ ràng. Người tham gia không chỉ trực tiếp thấy được những tác động của biến đổi khí hậu mà còn hiểu hơn về tiềm năng của tri thức địa phương trong cách kiến tạo những giải pháp cho các thách thức hiện đại. Và chỉ khi thực sự tiếp xúc, chúng ta mới có thể biết và hiểu. Và khi hiểu rồi, chúng ta mới có thể thêm yêu thương, trân trọng, từ đó nuôi dưỡng động lực để gìn giữ và lan tỏa tri thức địa phương.
Lobal Youth Summit 2025: Một không gian mở ra những cơ hội phát triển, hợp tác và đổi mới sáng tạo cho người trẻ từ gốc rễ tri thức địa phương
Dự án Tour học tập trải nghiệm “Đất – Nước – Con người Bến Tre” của nhóm học viên SIY còn cho thấy một thách thức mà người trẻ đang phải đối mặt khi nói đến tri thức địa phương: sự thiếu vắng những không gian giáo dục, đào tạo và hành động thực tiễn. Đặc biệt, bối cảnh “Chuyển đổi xanh” của thế giới đang tạo nên cơn khát nhân sự có năng lực ESG. Đến năm 2030, quá trình chuyển đổi xanh dự kiến sẽ tạo ra tới 30 triệu việc làm mới. 75% lực lượng lao động Việt Nam là Gen Z và 76% Gen Z chọn nơi làm việc dựa trên cam kết phát triển bền vững.
Để đáp ứng được nhu cầu thị trường và kiến tạo một sự nghiệp bền vững, người trẻ không chỉ cần những kỹ năng thuộc chuyên ngành, chuyên môn của mình mà còn cần có một nền tảng cơ bản và vững chắc về phát triển bền vững. Người trẻ đang đứng trước không ít thách thức nhưng cũng không thiếu cơ hội để nắm bắt và tạo ra giá trị cho doanh nghiệp, xã hội cũng như chính bản thân mình.
Với mong muốn đồng hành và tạo bệ phóng cho người trẻ, Lobal Youth Summit 2025 được ra đời. Là một diễn đàn ba ngày, sự kiện sẽ kết nối hơn 200 bạn trẻ, lãnh đạo doanh nghiệp, chuyên gia phát triển bền vững. Tất cả sẽ cùng chung tay để:
✅ Đồng thiết kế giải pháp thực tiễn lấy cảm hứng từ bản sắc và tri thức địa phương
✅ Thúc đẩy mô hình đổi mới trong nông nghiệp tuần hoàn , năng lượng tái tạo, quản lý nước
✅ Tạo ra hệ sinh thái việc làm mới, thu hút nguồn lực và tài năng trở lại với vùng đất quê hương
Với triết lý "Talk less – Do more", sự kiện sẽ không chỉ là nơi bàn luận, đối thoại mà là nơi bắt tay hành động, nơi mà mỗi ý tưởng được khơi dậy từ gốc rễ tri thức địa phương, và mỗi giải pháp đều hướng tới tác động dài hạn, bền vững và cộng đồng địa phương là trung tâm.
📍 Địa điểm: Đồng bằng sông Cửu Long và Thành phố Hồ Chí Minh
📅 Thời gian: Ngày 13-14/09 và ngày 20/09/2025
👥 Đối tượng tham dự: Người trẻ, doanh nghiệp, tổ chức, chuyên gia, học giả
Theo dõi Dear Our Community để cập nhật những thông tin mới nhất về sự kiện! Đừng ngần ngại liên hệ với chúng tôi nếu bạn quan tâm và muốn trở thành một phần của sự thay đổi!
Trong thế giới số ngày nay, dữ liệu là “vàng”. Đây vừa là cơ hội vừa là thách thức bởi dữ liệu có thể bị đánh cắp, khai thác trái phép hoặc rò rỉ trong tích tắc. Đây là lý do khiến ngành bảo vệ dữ liệu (data protection) trở thành một lĩnh vực then chốt trên toàn cầu – và tại Việt Nam, dù còn mới mẻ, ngành này đang mở ra những cơ hội đầy tiềm năng cho người trẻ.
Bảo vệ dữ liệu không mới trên thế giới, nhưng mới tại Việt Nam
Bảo vệ dữ liệu cá nhân không phải là khái niệm mới. Từ năm 2018, châu Âu đã áp dụng Quy định chung về bảo vệ dữ liệu (GDPR) – một bộ quy định mang tính cách mạng giúp người dân kiểm soát thông tin cá nhân. Theo Cybersecurity Ventures, đến năm 2025, thế giới sẽ có hơn 200 zettabyte dữ liệu (tương đương 200 tỷ terabyte), và nhu cầu bảo vệ những dữ liệu đó đang bùng nổ, kéo theo sự phát triển của hàng loạt ngành nghề như Chuyên gia bảo mật dữ liệu (Data Privacy Specialist), Cố vấn tuân thủ GDPR, Kỹ sư an ninh dữ liệu, v.v.
Trong báo cáo của LinkedIn năm 2024, Data Privacy Analyst và Cybersecurity Consultant đều nằm trong top 10 nghề phát triển nhanh nhất toàn cầu. Điều này cho thấy không chỉ các công ty công nghệ mà cả ngân hàng, bảo hiểm, y tế và tổ chức chính phủ cũng đang gấp rút xây dựng năng lực bảo vệ dữ liệu.
Việt Nam trước cơ hội lịch sử về dữ liệu
Tại Việt Nam, dữ liệu đang được coi là yếu tố nền tảng để bứt phá phát triển quốc gia. Theo bài viết trên Cổng Thông Tin Chính Phủ, Thủ tướng Chính phủ đã xác định rằng:
“Với dân số hơn 100 triệu người, phần lớn là người trẻ, yêu công nghệ; với hạ tầng số đang được đầu tư mạnh mẽ; với nền chính trị ổn định và sự cam kết cao từ Đảng, Nhà nước – đặc biệt là chỉ đạo rõ ràng, mang tầm chiến lược từ Tổng Bí thư Tô Lâm và sự vào cuộc quyết liệt từ Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính – chúng ta đang có đủ điều kiện để vươn lên. Phát triển dữ liệu không chỉ là xu thế, mà còn là đòn bẩy chiến lược để Việt Nam bứt phá mạnh mẽ trong tương lai gần.
Phát triển dữ liệu không chỉ là yêu cầu tất yếu của thời đại mà còn là cơ hội vàng để Việt Nam kiến tạo một nền kinh tế dựa trên tri thức, sáng tạo và giá trị gia tăng cao.”
Từ việc phát triển các cơ sở dữ liệu quốc gia, đến yêu cầu về tuân thủ Nghị định 13/2023/NĐ-CP về bảo vệ dữ liệu cá nhân, Việt Nam đang chứng kiến nhu cầu mạnh mẽ về nhân lực có kỹ năng và hiểu biết về bảo vệ dữ liệu.
“Người trẻ Gen Z có lợi thế rõ ràng” – Chia sẻ từ anh Hoàng, đại diện Data Protectify
Vốn là sinh viên ngành Luật, anh Hoàng Hà đã có một quyết định rẽ hướng khiến nhiều người bất ngờ: Theo đuổi lĩnh vực bảo vệ dữ liệu. Anh đã chứng minh quyết định táo bạo năm nào của mình là một quyết định hoàn toàn đúng đắn, khi ngành bảo vệ dữ liệu đang sở hữu một “cửa sổ cơ hội” đầy hứa hẹn tại Việt Nam.
Trong tập 2 chương trình Mở Đường Dẫn Lối – mùa 3, anh Hoàng – đại diện Data Protectify, chia sẻ một góc nhìn đầy cảm hứng về cơ hội dành cho người trẻ trong ngành này:
“Ở Data Protectify, có rất nhiều bạn trẻ Gen Z. Các bạn không chỉ có kiến thức nền tảng về luật hoặc công nghệ, mà còn rất nhanh nhạy với công nghệ mới như AI. Chính điều đó giúp các bạn nhận diện được các rủi ro tiềm ẩn từ công nghệ một cách nhạy bén – điều cực kỳ cần thiết trong ngành bảo vệ dữ liệu.”
Anh Hoàng cũng nhấn mạnh rằng:
“Bảo vệ dữ liệu cá nhân là lĩnh vực còn mới. Dù là người trẻ mới ra trường hay người đã đi làm lâu năm, xuất phát điểm gần như bằng nhau. Vô hình trung, điều này tạo ra cơ hội nghề nghiệp cho các bạn.”
Những kỹ năng người trẻ cần trang bị để
Ngành bảo vệ dữ liệu không đòi hỏi bạn phải là kỹ sư lập trình hay luật sư. Ngược lại, nó cần sự giao thoa giữa kỹ năng công nghệ, tư duy pháp lý và kỹ năng giao tiếp. Anh Hoàng chia sẻ:
“Bên cạnh kiến thức chuyên môn tại trường đại học, các bạn nên học thêm các chứng chỉ quốc tế ngắn hạn – những khoá học uy tín giúp bạn có cái nhìn tổng quan nhất về ngành. Và đặc biệt, nên trau dồi thêm kỹ năng giao tiếp, thuyết phục – để có thể truyền tải tầm quan trọng của bảo vệ dữ liệu đến doanh nghiệp và khách hàng.”
Ngoài ra, chính sự sáng tạo và ngôn ngữ gần gũi của người trẻ cũng là một lợi thế bất ngờ:
“Quyền riêng tư đã đủ “bự” để người ta sợ rồi, nên chỉ cần sử dụng ngôn ngữ của các bạn Gen Z để câu chuyện nhẹ nhàng hơn. Ví dụ anh nhận được một yêu cầu là phải triển khai một hoạt động tư vấn và đào tạo dành cho doanh nghiệp về bảo vệ dữ liệu. Ban đầu anh hình dung trong đầu anh là chương trình đào tạo này sẽ có mười mấy cái slide này, có 1 người đứng lên nói về vấn đề bảo vệ dữ liệu. Nhưng khi mà anh nhận được đề xuất từ phía các bạn, đó là một đoạn anime khá là dễ thương về vấn đề bảo vệ dữ liệu. Các bạn xây dựng một nhân vật đi qua hết tất cả những nghiệp vụ của doanh nghiệp và chia sẻ với doanh nghiệp về bảo vệ dữ liệu, rất là dễ tiếp cận.”
Bảo vệ dữ liệu không còn là nghề “ẩn danh”
Trong một thế giới mà từng cú click chuột đều để lại dấu vết, thì việc hiểu và làm chủ dữ liệu – đặc biệt là bảo vệ nó – sẽ trở thành kỹ năng sinh tồn quan trọng. Với chính sách khuyến khích phát triển dữ liệu ở Việt Nam, cùng với làn sóng chuyển đổi số mạnh mẽ ở khu vực châu Á, ngành bảo vệ dữ liệu sẽ trở thành “đường đua” mới cho người trẻ có tư duy công nghệ và ý thức xã hội.
🎧 Lắng nghe tập 2 của chương trình “Mở Đường Dẫn Lối” mùa 3 để khám phá thêm nhiều câu chuyện thú vị từ anh Hoàng – người đang trực tiếp dẫn dắt đội ngũ bảo vệ dữ liệu tại Data Protectify.
Phỏng vấn cùng chị Đào Thu Hằng – Tư vấn cấp cao tại New Energy Nexus Vietnam
“Không phải cái gì cũng thực sự xanh, kể cả khi nó được gắn nhãn năng lượng tái tạo.”
Khi các doanh nghiệp và quốc gia ngày càng hướng đến mục tiêu net zero, cụm từ "năng lượng tái tạo" trở thành một phần then chốt trong chiến lược phát triển bền vững. Tuy nhiên, điều đó cũng tạo điều kiện cho một hiện tượng nguy hiểm: greenwashing (tẩy xanh) – khi các cam kết và hành động “xanh” chỉ mang tính chiêu trò, đánh bóng hình ảnh hơn là tạo ra tác động thực chất.
Dear Our Community đã có cuộc trao đổi cùng chị Hằng Đào – chuyên gia hàng đầu về chuyển dịch năng lượng và thích ứng biến đổi khí hậu, hiện là Tư vấn cấp cao tại New Energy Nexus Vietnam – để hiểu rõ hơn về bản chất của greenwashing trong ngành năng lượng, đặc biệt là trong bối cảnh Việt Nam. Buổi trao đổi nằm trong khuôn khổ buổi thảo luận chuyên sâu về Năng lượng tái tạo, thuộc sự kiện Lobal Youth Summit 2025 của Dear Our Community.
Những hình thức “greenwashing” phổ biến và nguy hiểm
Chị Hằng chia sẻ tại Mekong Hub Deep Dive Talks
“Greenwashing không chỉ là vấn đề của Việt Nam, mà là vấn đề toàn cầu.” – Chị Hằng mở đầu.
Chị chia sẻ rằng greenwashing tồn tại dưới nhiều hình thức – cả cố ý và vô tình:
Cam kết suông: Doanh nghiệp tuyên bố sẽ đạt được các mục tiêu “xanh” (như 100% năng lượng tái tạo vào năm 2030) nhưng không hề có kế hoạch thực hiện cụ thể, hoặc không hề có động thái gì trong suốt thời gian đó.
Sử dụng chứng chỉ năng lượng một cách đánh lạc hướng: Một số doanh nghiệp tuyên bố đã sử dụng 100% năng lượng tái tạo, nhưng thực chất chỉ là mua chứng chỉ (RECs – Renewable Energy Certificates) thay vì trực tiếp sử dụng năng lượng từ nguồn tái tạo. “Đây là cách offset gián tiếp, có giá trị ngắn hạn, nhưng không thể thay thế cho hành động thực tế,” chị Hằng cảnh báo.
Thiếu minh bạch trong các tuyên bố: Ví dụ như nói rằng doanh nghiệp đã chuyển sang dùng 100% giấy tái chế, nhưng khi kiểm tra thực tế, vẫn sử dụng nhựa và giấy thường.
Greenwashing vô tình: “Nhiều doanh nghiệp thực sự muốn làm tốt, nhưng vì thiếu hiểu biết, thiếu kỹ năng kiểm chứng thông tin hoặc bị hạn chế bởi chính sách, dẫn đến hành động không đồng nhất với cam kết,” chị chia sẻ.
Tẩy xanh và hậu quả thật: Mất niềm tin, mất khách hàng
Khi được hỏi về tác động của greenwashing, chị Hằng nhận định: “Niềm tin của người tiêu dùng, đối tác và công chúng sẽ sụp đổ nếu greenwashing bị phanh phui. Nhưng mức độ ảnh hưởng còn tùy vào nhận thức xã hội và mức độ cạnh tranh của thị trường.”
Ở những thị trường nơi người tiêu dùng có sự lựa chọn thay thế, họ sẽ nhanh chóng chuyển sang thương hiệu khác. Ngược lại, nếu sản phẩm đó là độc quyền, người tiêu dùng có thể buộc phải chấp nhận dù biết rằng doanh nghiệp đó "tẩy xanh".
Tại sao doanh nghiệp muốn làm xanh vẫn gặp khó?
Chị Hằng tại Mekong Deep Dive Talks
Chị Hằng cho biết: “Ở Việt Nam, đặc biệt là vùng Đồng bằng sông Cửu Long, thách thức lớn nhất là thiếu nhân lực có chuyên môn phù hợp với ngành năng lượng tái tạo.”
Các trường đại học chưa đào tạo chuyên sâu về lĩnh vực này.
Sinh viên, người trẻ chưa nhận thức được đây là ngành nghề có cơ hội việc làm lớn cho đa dạng ngành học.
Từ phía doanh nghiệp, nhân sự kỹ thuật, tài chính, truyền thông đều thiếu kiến thức cơ bản về năng lượng tái tạo vì đây là một ngành mới phát triển.
Bên cạnh đó, “người làm ESG liên quan đến năng lượng sạch trong doanh nghiệp thường gặp khó khăn vì đề xuất đầu tư nhưng không thấy kết quả ngay. Đó là lý do họ cần lượng hóa tác động về môi trường và khí hậu thành số liệu tài chính để thuyết phục ban lãnh đạo,” chị chia sẻ.
Cơ hội tại Mekong: Xây dựng năng lượng sạch từ người địa phương
Dù có nhiều thách thức, nhưng chị Hằng cũng nhìn thấy tiềm năng lớn ở khu vực Mekong: “Đây là nơi có tiềm năng điện gió gần bờ rất lớn. Nếu đầu tư đúng cách, hoàn toàn có thể xây dựng một trung tâm hạ tầng (infrastructure hub) ngay tại địa phương – không cần phụ thuộc vào nhân sự từ các thành phố lớn.”
New Energy Nexus Vietnam đã và đang tổ chức nhiều chương trình hỗ trợ các doanh nghiệp, thúc đẩy giải pháp từ năng lượng sạch và thích ứng với biến đổi khí hậu, bên cạnh đó các chương trình ươm mầm thế hệ lãnh đạo dành riêng cho sinh viên từ các ngành kỹ thuật, kinh tế, xã hội giúp nâng cao năng lực thông qua cơ hội thực tập, học tập giao lưu quốc tế. Mục tiêu hướng đến là tạo ra hệ sinh thái nguồn nhân lực “từ người địa phương, cho địa phương.”
Làm sao để người trẻ không vô tình trở thành “greenwasher”?
Chị Hằng tại Mekong Deep Dive Talks
Để giúp người trẻ không sa vào cái bẫy của “tẩy xanh”, chị Hằng đã chia sẻ những cách thức thực tiễn:
Kiểm chứng thông tin: Trong kỷ nguyên thông tin quá tải, kỹ năng phân tích, kiểm tra tính xác thực của các tuyên bố “xanh” là tối quan trọng.
Tìm đến các cộng đồng uy tín: Thay vì mò mẫm một mình, hãy tham gia các hub như New Energy Nexus, DOC – nơi có chuyên gia tâm huyết, doanh nghiệp uy tín thật sự đang làm việc trong ngành để học hỏi thực tế.
Đừng nghĩ ngành năng lượng sạch chỉ dành cho kỹ sư: Các công ty năng lượng tái tạo cũng giống như một doanh nghiệp, cần các phòng ban như tài chính, nhân sự, marketing, pháp lý… “Miễn là bạn hiểu được đặc thù của ngành và sẵn sàng học hỏi thêm các kiến thức liên ngành khác,, bạn đều có thể đóng góp,” chị khẳng định.
Doanh nghiệp làm đúng sẽ có lợi thế cạnh tranh
Chị Hằng thẳng thắn: “Áp lực từ khách hàng quốc tế là động lực lớn để doanh nghiệp Việt Nam cải thiện. Nếu không đáp ứng được yêu cầu về năng lượng tái tạo, hóa chất sạch… doanh nghiệp Việt sẽ bị loại khỏi chuỗi cung ứng toàn cầu.”
Cạnh tranh quốc tế đang trở nên khốc liệt hơn bao giờ hết. Nhưng nếu vượt qua được, doanh nghiệp Việt không chỉ bảo vệ được thị phần, tăng cường khả năng cạnh tranh, mà còn xây dựng hình ảnh thương hiệu mạnh và bền vững lâu dài.
Lời kết: “Sống xanh” không chỉ là khẩu hiệu
Cuộc trò chuyện với chị Hằng Đào cho thấy rằng phát triển bền vững là một hành trình dài, không chỉ cần kiến thức, kinh nghiệm, sự bền bỉ mà còn cần sự chung tay của rất nhiều các bên liên quan. Và trong hành trình đó, người trẻ, doanh nghiệp, nhà trường, chính phủ và cộng đồng đều phải cùng tham gia, cùng học hỏi và cùng hành động để thay đổi.
👉 Đọc thêm về các chương trình của New Energy Nexus Vietnam hoặc theo dõi DOC để cập nhật các nội dung chuyên sâu về năng lượng sạch và phát triển bền vững.
Dữ liệu được ví như vàng. Tuy nhiên, trong thời đại mà mỗi cú click đều để lại một dấu vết, chúng ta phải đối mặt với nạn “vàng lậu dữ liệu”. Người dùng cá nhân phải nhận hàng chục, hàng trăm cuộc gọi rác hay mạo danh để lừa đảo, bất lực trước cảnh thông tin cá nhân của mình trở thành một thứ hàng hoá trôi nổi trên “chợ đen số”. Đối với doanh nghiệp, rò rỉ dữ liệu khách hàng gây ra hậu quả nghiêm trọng cho doanh nghiệp, từ thiệt hại kinh doanh trực tiếp đến việc đánh mất niềm tin của khách hàng và ảnh hưởng tiêu cực đến uy tín thương hiệu.
Đến với Mở Đường Dẫn Lối mùa 3, anh Hoàng Hà – Founder & CEO của Data Protectify, đơn vị hiện đang hỗ trợ các doanh nghiệp xây dựng chiến lược tuân thủ, đánh giá rủi ro và đào tạo thực tiễn để bảo vệ dữ liệu cá nhân hiệu quả, đã chia sẻ những góc nhìn sâu sắc về thực trạng rò rỉ dữ liệu cá nhân, những nguyên nhân đằng sau, và đặc biệt là cách anh đang cùng Data Protectify đưa chủ đề bảo vệ dữ liệu tới gần hơn với công chúng đồng thời nâng cao hệ thống bảo mật dữ liệu của doanh nghiệp.
Người dùng có thể chủ quan với dữ liệu cá nhân đến mức nào?
Cục An toàn thông tin cho biết, khoảng 80% các vụ rò rỉ thông tin cá nhân xuất phát từ sự bất cẩn của người dùng. Điều này thường xảy ra khi người dùng tự nguyện chia sẻ thông tin như số điện thoại, địa chỉ nhà, email, hoạt động cá nhân, gia đình, bạn bè, thậm chí cả định vị lên các nền tảng mạng xã hội phổ biến như Facebook, Zalo, Instagram, Tiktok.
Ngoài ra, việc đăng ký các ứng dụng, dịch vụ cũng đòi hỏi người dùng cung cấp thông tin cá nhân và tài khoản ngân hàng, và không mấy ai có đủ kiên nhẫn để đọc hết mục “Điều khoản và Điều kiện” trước khi bấm nút “Chấp nhận”. Tham gia các khảo sát hoặc trò chơi trực tuyến để nhận quà tặng cũng tiềm ẩn nhiều rủi ro. Tất cả những hành động này vô tình tạo điều kiện cho tin tặc thu thập, mua bán hoặc trao đổi thông tin cá nhân nhằm trục lợi bất chính.
Đôi khi, những hành động vô thức, nhanh chóng tưởng chừng là tiện lợi chính là nguyên nhân khiến dữ liệu của bạn bị lộ lọt. Khi mọi thứ đều được số hoá, mọi thứ chỉ cách chúng ta một màn hình, một thao tác nhấp chuột, chúng ta lại càng cần chậm lại và tự hỏi bản thân: Liệu những thông tin mà chúng ta đang được yêu cầu cung cấp, có nhất thiết phải cung cấp hay không? Tại sao mình cần cung cấp thông tin này? Họ sẽ sử dụng thông tin của mình như thế nào? Họ có minh bạch không trong việc bảo vệ các thông tin mà mình đã cung cấp?
Khi trao đổi về trách nhiệm của người dùng trong việc bảo vệ thông tin của mình, anh Hoàng đề cập đến khái niệm “Niềm tin số”. Anh chia sẻ: “Niềm tin số” có nghĩa là khi chúng ta cung cấp thông tin cho 1 bên nào đó hay 1 ai đó liệu chúng ta có thật sự tự tin rằng thông tin của chúng ta có thể được bảo vệ một cách an toàn hay không? Ở chiều ngược lại, khi một tổ chức hoặc doanh nghiệp đưa ra những sản phẩm cho thị trường hoặc là họ đưa ra những ứng dụng trên thị trường thì làm sao để biết được rằng ứng dụng đó minh bạch với người dùng, nó chỉ thu thập những thông tin thật sự cần thiết và đúng theo thỏa thuận với khách hàng.”
Tuy không thể kiểm soát hoàn toàn tình trạng rò rỉ dữ liệu, nhưng những phòng tránh và đề cao cảnh giác sẽ giúp bạn hạn chế tối đa việc lộ lọt thông tin cá nhân. Quan trọng hơn, tránh trở thành nạn nhân của những vụ lừa đảo tinh vi – anh Hoàng cũng hướng dẫn người nghe những cách thức tự bảo vệ bản thân trước nguy cơ lừa đảo tinh vi.
Bảo vệ dữ liệu: Từ trách nhiệm pháp lý đến lợi thế cạnh tranh cho hành trình tăng trưởng bền vững của doanh nghiệp
Trước câu hỏi vì sao tình trạng rò rỉ dữ liệu cá nhân ngày càng lan tràn và phổ biến, anh Hoàng khẳng định: “Thực trạng này xuất phát từ cả 2 chiều: người thu thập thông tin và người cung cấp thông tin. Trong thời đại hiện nay chúng ta tương tác với rất nhiều ứng dụng khác nhau. Vô hình trung trong quá trình đó, chúng ta cung cấp thông tin mà chúng ta có thể quên mất hoặc chúng ta còn không hề biết được. Thứ hai, chính bản thân những đơn vị cung cấp sản phẩm hay dịch vụ chưa quan tâm nhiều đến vấn đề bảo vệ dữ liệu cá nhân của khách hàng hay là họ chưa có một hệ thống cơ sở dữ liệu chuẩn chỉnh, thậm chí những đội ngũ tiếp cận trực tiếp với những thông tin đó chưa được đào tạo về mặt nhận thức về mặt rủi ro dữ liệu một cách đầy đủ.”
Thêm vào đó, một nguyên nhân đáng lo ngại khác đến từ chính nội bộ doanh nghiệp, khi nhân viên nội bộ hoặc các đối tác cố ý sử dụng dữ liệu khách hàng sai mục đích nhằm trục lợi. Chắc hẳn bạn đã từng trải qua việc vừa đăng ký mở thẻ ngân hàng hôm trước, hôm sau đã nhận được cuộc gọi mời chào dịch vụ không liên quan. Đây là minh chứng rõ ràng cho thực trạng dữ liệu khách hàng đang bị cố tình trao đổi, mua bán ngay trong nội bộ doanh nghiệp.
Một tín hiệu đáng mừng là, Chính phủ Việt Nam đang có những bước tiến tích cực để kịp thời bảo vệ quyền riêng tư của công dân và ngăn chặn hành vi xâm phạm dữ liệu tràn lan. Theo Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân mới nhất, các vi phạm trong hoạt động bảo vệ dữ liệu cá nhân có thể dẫn đến trách nhiệm dân sự, hành chính, hoặc thậm chí là hình sự tùy theo tính chất, mức độ và hậu quả của hành vi vi phạm. Đáng chú ý, luật quy định mức phạt hành chính có thể lên đến 5% tổng doanh thu của năm trước liền kề đối với tổ chức, doanh nghiệp vi phạm.
Theo anh Hoàng, đây là một yếu tố quan trọng sẽ buộc các doanh nghiệp phải thay đổi nhận thức và hành động về việc bảo vệ dữ liệu người dùng. Anh nhận định: “Đó là những thực thi hết sức nặng nề cho doanh nghiệp, đặc biệt là những doanh nghiệp vừa và nhỏ khi mà họ đang còn phải hàng ngày vật lộn mưu sinh. Nếu như khoản phạt đó được áp dụng có thể ảnh hưởng nghiêm trọng tới cái tình hình kinh doanh của họ.”
Trước bối cảnh đó, trong quá trình thực hiện tư vấn và triển khai chiến lược bảo vệ dữ liệu cho khách hàng doanh nghiệp, anh Hoàng nhận thấy một xu hướng tích cực: “Không chỉ là những công ty đa quốc gia hay công ty lớn ở trong nước, thậm chí những startups cũng bắt đầu quan tâm tới vấn đề làm sao để triển khai được các hoạt động tuân thủ về bảo vệ dữ liệu. Họ không coi đó chỉ là một nhiệm vụ pháp lý. Họ coi đó là một cái lợi thế cạnh tranh trên thị trường hiện nay.”
Cơ hội bùng nổ: Tiềm năng sự nghiệp dành cho người trẻ trong lĩnh vực bảo vệ dữ liệu
Vốn là sinh viên ngành Luật, anh Hoàng đã có một quyết định rẽ hướng khiến nhiều người bất ngờ: Theo đuổi lĩnh vực bảo vệ dữ liệu. Từ đó, hành trình sự nghiệp của anh liên tiếp ghi dấu những quyết định táo bạo: từ việc sang Đức học tập và làm việc chỉ với 600 euro trong túi, trở về Việt Nam ngay giữa tâm dịch COVID-19 dù đang có công việc ổn định, cho đến quyết định rời bỏ cuộc sống "9-to-5" ở các tập đoàn lớn để khởi nghiệp với Data Protectify. Mỗi lựa chọn, mỗi bước đi đều định hình nên một sự nghiệp bền vững và hạnh phúc của anh Hoàng.
Quyết định rẽ hướng năm nào của anh Hoàng giờ đây đã được đền đáp xứng đáng. Bảo vệ dữ liệu cá nhân không chỉ đang là chủ đề nóng hổi, một kỹ năng thiết yếu cho mỗi cá nhân, mà còn là yếu tố tuân thủ pháp luật và lợi thế cạnh tranh cho doanh nghiệp.
Theo anh Hoàng, thế hệ Gen Z đang sở hữu hai lợi thế lớn để tự tin bước chân vào ngành bảo vệ dữ liệu:
Nhanh nhạy với công nghệ và rủi ro tiềm ẩn: Gen Z tiếp xúc với công nghệ từ sớm và thường xuyên, giúp họ nhanh chóng tiếp cận các công nghệ mới. Từ đó, người trẻ có thể dễ dàng nhận diện những rủi ro tiềm ẩn trong các công nghệ này, hỗ trợ hiệu quả cho quá trình triển khai và tư vấn khách hàng. Ngược lại, sự thành thạo công nghệ cũng giúp Gen Z đóng vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ chính doanh nghiệp bảo vệ dữ liệu cá nhân.
Khả năng tiếp cận vấn đề một cách sáng tạo và gần gũi: Bảo vệ dữ liệu thường được coi là một vấn đề khô khan, phức tạp. Tuy nhiên, với lăng kính của Gen Z, vấn đề này có thể được truyền tải qua nhiều ngôn ngữ và hình thức đa dạng, sáng tạo, giúp công chúng dễ dàng tiếp cận và hiểu rõ hơn.
Anh Hoàng cũng chia sẻ một quan điểm đầy khích lệ: “Vì vấn đề về bảo vệ dữ liệu cá nhân là một vấn đề rất mới, có thể các bạn đã tham gia thị trường lao động rất lâu rồi hoặc một người trẻ mới tham gia thị trường lao động, xuất phát điểm của các bạn như nhau nên sẽ tạo ra cơ hội nghề nghiệp cho các bạn Gen Z.” Điều này có nghĩa là, dù bạn là người có kinh nghiệm hay mới ra trường, lĩnh vực này đều mở ra cánh cửa công bằng cho mọi người.
Tinh thần “mở đường dẫn lối” thành công
Là người tự mình rẽ ngang sang lĩnh vực bảo vệ dữ liệu, anh Hoàng mang theo một tinh thần "liều mình một tí" và niềm tin "cứ mở đường, rồi sẽ có người dẫn lối". Đằng sau những quyết định sự nghiệp và cuộc sống táo bạo, anh có một quan niệm sống sâu sắc: “Liệu rằng chúng ta có hối tiếc vì chúng ta đã làm hay chúng ta hối tiếc nhiều hơn vì chúng ta không làm – anh sẽ dựa vào yếu tố đó để đưa ra quyết định. Khi mà chúng ta đã mở đường rồi thì lối đi của chúng ta nó phải dẫn chúng ta đến một địa điểm nào đó, chúng ta đừng ngại đi trên con đường đó. Hãy cứ đi trước bởi vì khi mà chúng ta đi rồi thì chắc chắn cái lối đi nó sẽ từ từ dẫn đến một cái thành công nào đó.”
Lời khuyên này không chỉ là kim chỉ nam cho hành trình của anh Hoàng mà còn là nguồn cảm hứng cho bất kỳ ai đang đứng trước ngưỡng cửa của những quyết định quan trọng, đặc biệt là những người trẻ muốn khám phá và định hình sự nghiệp trong một lĩnh vực đầy tiềm năng như bảo vệ dữ liệu.
Vấn đề bảo vệ dữ liệu không còn chỉ là câu chuyện hay trách nhiệm của riêng chính quyền hay các doanh nghiệp. Bảo vệ dữ liệu cá nhân xuất phát từ chính nhận thức và hành động của mỗi cá nhân. Mời bạn lắng nghe trọn vẹn chia sẻ của anh Hoàng Hà để hiểu hơn về dữ liệu cá nhân, trang bị những kỹ năng chống rò rỉ dữ liệu và khám phá những cơ hội nghề nghiệp trong lĩnh vực mới mẻ này.
Trong những năm gần đây, thuật ngữ "du lịch bền vững" xuất hiện ngày càng nhiều trên các diễn đàn du lịch và truyền thông. Nhưng liệu đây chỉ là một xu hướng hay thực sự là trách nhiệm của từng cá nhân và doanh nghiệp? Để hiểu rõ hơn về chủ đề này, chúng tôi đã có cuộc trao đổi với chị Soline Lê, Phó khoa tại Keiser University Vietnam, nhà nghiên cứu về phát triển bền vững và bao trùm, người có nhiều kinh nghiệm về quản trị du lịch sinh thái và điểm đến.
Bản chất của du lịch bền vững
Theo chị Soline, thuật ngữ "du lịch bền vững" dễ khiến nhiều người chỉ nghĩ đến yếu tố môi trường. Tuy nhiên, trong tiếng Anh, từ "environment" không chỉ bao gồm thiên nhiên mà còn đề cập đến văn hóa và con người địa phương. Vì vậy, du lịch bền vững không đơn thuần là bảo vệ tài nguyên tự nhiên mà còn phải đảm bảo lợi ích kinh tế và xã hội cho cộng đồng. Đây chính là sự phát triển từ "du lịch có trách nhiệm" (Responsible Tourism), với hai trụ cột chính là bảo tồn môi trường và cải thiện phúc lợi cho người dân.
Chị cũng nhấn mạnh rằng du lịch bền vững không có nghĩa là không gây tác động nào đến môi trường. Con người luôn để lại tác động lên môi trường ở bất kỳ nơi đâu họ đặt chân đến. Tuy nhiên, điều quan trọng là làm thế nào để giảm thiểu tác động tiêu cực và cân bằng giữa lợi ích kinh tế, môi trường và xã hội, hay còn được gọi là mô hình "Triple Bottom Line".
Những thách thức trong phát triển du lịch bền vững
Dù có nhiều lợi ích, du lịch bền vững vẫn đối mặt với không ít thách thức. Một trong những vấn đề lớn nhất là nhận thức chưa đầy đủ. Theo chị Soline, tại Việt Nam, nhiều người vẫn hiểu sai về khái niệm này, chỉ tập trung vào khía cạnh môi trường mà bỏ qua yếu tố kinh tế và xã hội. Điều này dẫn đến sự mất cân bằng trong chiến lược phát triển.
Bên cạnh đó, lợi nhuận ngắn hạn vẫn là ưu tiên của nhiều doanh nghiệp. Các chủ đầu tư thường đặt câu hỏi: "Nếu tôi đầu tư vào bền vững, tôi sẽ thu được gì?". Để giải quyết vấn đề này, cần có những chính sách hỗ trợ giúp doanh nghiệp thấy được lợi ích dài hạn của việc phát triển bền vững, chẳng hạn như tăng lòng tin của khách hàng, từ đó tạo nguồn thu bền vững và tăng giá trị thương hiệu hay tối ưu hoá chi phí thông qua sử dụng nguồn tài nguyên kết hợp công nghệ hợp lý. Ví dụ: nguyên vật liệu và cấu trúc xây dựng thân thiện với môi trường giúp tận dụng ánh sáng và không khí tự nhiên, từ đó giảm thiểu chi phí điện vốn rất cao trong lĩnh vực lưu trú.
Ngoài ra, cơ sở hạ tầng du lịch chưa đồng bộ cũng là một rào cản. Một số điểm đến có doanh nghiệp triển khai mô hình bền vững rất tốt, nhưng các dịch vụ xung quanh như nhà hàng, khách sạn, phương tiện di chuyển lại chưa đạt tiêu chuẩn tương ứng. Điều này làm giảm trải nghiệm của du khách và khiến du lịch bền vững khó mở rộng trên diện rộng.
Gen Z và du lịch bền vững: Nhận thức có đi đôi với hành động?
Gen Z là nhóm khách du lịch đang định hình xu hướng tiêu dùng mới, với sự quan tâm đặc biệt đến trách nhiệm xã hội và môi trường. Báo cáo từ The Outbox Company năm 2024 cho thấy 59.2% du khách Gen Z tìm kiếm thông tin du lịch qua mạng xã hội, và hơn 50% ưa chuộng các hoạt động liên quan đến văn hóa, thiên nhiên.
Mặt khác, Gen Z cũng đòi hỏi sự tiện lợi cao. Nhiều bạn trẻ muốn lưu trú tại các khách sạn xanh và có đủ tiện ích như điều hòa hay dịch vụ hiện đại. Khi đi vào rừng để tìm sự thư giãn, họ vẫn thích có không gian lung linh ánh đèn và có thể dễ dàng chia sẻ khoảnh khắc lên mạng xã hội. Điều này đặt ra thách thức cho các doanh nghiệp du lịch bền vững: làm thế nào để vừa đáp ứng nhu cầu trải nghiệm của du khách, vừa đảm bảo bảo vệ môi trường một cách hiệu quả?
Một trong những mô hình thành công trong việc cân bằng du lịch bền vững và kinh tế là Sơn Đoòng. Nhờ chính sách giới hạn số lượng khách và chiến lược giá cao, điểm đến này vẫn ít nhiều giữ được vẻ hoang sơ, đồng thời mang lại lợi ích kinh tế lớn. Ngoài ra, đơn vị vận hành tour tại khu vực này luôn phải thiết kế khoảng thời gian nghỉ hợp lý giữa các tour để thiên nhiên có thời gian hồi phục và tái sinh.
Theo chị Soline, thành công của Sơn Đoòng đến từ sự phối hợp chặt chẽ giữa chính quyền địa phương, doanh nghiệp, tổ chức bảo tồn, cùng với các tiêu chuẩn khắt khe từ UNESCO. Bên cạnh đó, nhóm du khách được lựa chọn kỹ lưỡng – những người có ý thức cao về bảo tồn và sẵn sàng chi trả cho trải nghiệm chất lượng – cũng góp phần quan trọng trong việc duy trì sự bền vững của điểm đến này. Khi tất cả các bên cùng chung tay, việc bảo tồn mới thực sự hiệu quả, nếu không, dù một bên nỗ lực đến đâu cũng khó đạt được sự phát triển lâu dài.
Hướng đi nào cho tương lai?
Du lịch bền vững đòi hỏi sự phối hợp của nhiều bên liên quan: từ chính quyền, doanh nghiệp đến khách du lịch và cộng đồng dân cư địa phương. Các doanh nghiệp cần cam kết thực hiện các biện pháp bền vững ngay từ đầu, thay vì chỉ đối phó khi áp lực từ thị trường gia tăng. Chính quyền cần có các chính sách hỗ trợ và kiểm soát chất lượng để đảm bảo các tiêu chuẩn không chỉ tồn tại trên giấy tờ. Đồng thời, du khách cũng cần nâng cao nhận thức và thay đổi thói quen tiêu dùng của mình, từ việc chọn nơi lưu trú đến cách tương tác với cộng đồng địa phương.
Chỉ khi tất cả các yếu tố này được kết hợp một cách chặt chẽ, du lịch bền vững mới có thể trở thành một chuẩn mực thực sự, thay vì chỉ là một xu hướng thoáng qua. Khi chúng ta đi du lịch có trách nhiệm, không chỉ thiên nhiên và cộng đồng địa phương được hưởng lợi, mà chính mỗi người cũng sẽ có những trải nghiệm trọn vẹn và ý nghĩa hơn.
Đầu năm 2025, thị trường lao động chứng kiến làn sóng cắt giảm nhân sự trên diện rộng, đặc biệt trong các ngành công nghệ và ngân hàng. Ngay cả khu vực nhà nước tại Việt Nam cũng thực hiện tinh giản bộ máy. Làn sóng sa thải này không chỉ tác động đến người lao động hiện tại mà còn gia tăng lo lắng cho nhiều bạn trẻ về tương lai nghề nghiệp của họ.
Dear Our Community đã có cuộc trò chuyện với chị Lưu Thanh Huyền – sáng lập và điều hành VOCO (Vietnam Online Career Orientation Center), người có nhiều năm kinh nghiệm trong lĩnh vực hướng nghiệp và kết nối doanh nghiệp với ứng viên trẻ.
Làn sóng sa thải: Khi doanh nghiệp điều chỉnh về lại quỹ đạo
Trong những năm gần đây, nhiều tập đoàn lớn trong lĩnh vực tectech như Meta (Facebook), Google, Microsoft, Shopee, Lazada … đã tiến hành cắt giảm nhân sự, ngay cả ở những vị trí trước đây vốn ổn định. Theo chị Huyền, hiện tượng này là chiến lược “right-sizing” – tức là các công ty điều chỉnh lại quy mô nhân sự sau giai đoạn tăng trưởng nóng trong đại dịch. Nhiều doanh nghiệp từng tuyển dụng ồ ạt để đáp ứng nhu cầu ngắn hạn, nhưng khi thị trường trở lại trạng thái bình thường, họ cần tối ưu hóa nguồn lực để đảm bảo hiệu quả vận hành.
Bên cạnh đó, nhiều doanh nghiệp đang tăng tốc và nghiêm túc nâng cao hiệu suất để nâng cao năng lực cạnh tranh. Điều này đòi hỏi một lực lượng lao động linh hoạt, hiệu suất cao hơn và có khả năng thích nghi với các công nghệ mới.
Không chỉ những người đã đi làm lâu năm mới chịu tác động từ làn sóng cắt giảm, mà cả sinh viên mới tốt nghiệp cũng đang gặp khó khăn hơn trong việc tìm việc làm. Các công ty ngày càng thận trọng hơn khi tuyển dụng, đòi hỏi ứng viên không chỉ có bằng cấp mà còn phải có kinh nghiệm thực tế và kỹ năng phù hợp.
“ Các vị trí thực tập hoặc entry-level ngay sau khi ra trường ngày càng có yêu cầu cao hơn đặc biệt là yêu cầu về kinh nghiệm, trải nghiệm, kỹ năng liên quan. Nếu bạn chưa từng tham gia dự án thực tế hay hoạt động ngoại khóa liên quan, cơ hội sẽ rất hạn chế.”
“Trong nguy có cơ” – Làm sao để tận dụng cơ hội?
Dù thách thức là rõ ràng, nhưng theo chị Huyền, đây cũng là một cơ hội để người trẻ nâng cao giá trị bản thân. Những người biết tận dụng công nghệ và thích nghi nhanh sẽ có lợi thế. AI và tự động hóa có thể thay thế nhiều công việc truyền thống, nhưng đồng thời cũng tạo ra những ngành nghề mới. Theo báo cáo của Diễn đàn Kinh tế Thế giới, đến năm 2030, khoảng 92 triệu việc làm có thể bị mất đi do tự động hóa, nhưng cũng sẽ có khoảng 170 triệu việc làm mới xuất hiện trong các lĩnh vực như dữ liệu, trí tuệ nhân tạo, và công nghệ bền vững.
Vậy người trẻ nên làm gì?
Chủ động học hỏi và thích nghi với công nghệ: Những người biết sử dụng AI sẽ thay thế những người không biết, chứ không phải AI thay thế con người. Hiểu và ứng dụng công nghệ vào công việc sẽ giúp bạn tạo ra lợi thế.
Xây dựng tư duy linh hoạt và khả năng giải quyết vấn đề: Nhà tuyển dụng hiện nay không chỉ cần người giỏi chuyên môn mà còn đánh giá cao những cá nhân có thể thích nghi và sáng tạo để giải quyết vấn đề trong mọi tình huống.
Mở rộng network và tham gia các hoạt động thực tế: Kinh nghiệm không nhất thiết phải đến từ một công việc full-time. Bạn có thể tham gia dự án, cuộc thi hoặc làm tình nguyện viên để tích lũy trải nghiệm thực tế.
“Có những công việc biến mất, nhưng cũng có những công việc mới xuất hiện. Quan trọng là bạn có đang sẵn sàng để nắm bắt những cơ hội đó hay không.”
Green Jobs và cơ hội nghề nghiệp bền vững
Bên cạnh công nghệ, một xu hướng quan trọng khác đang phát triển mạnh mẽ là các công việc liên quan đến phát triển bền vững (Green Jobs). Ngày càng nhiều doanh nghiệp tích hợp ESG (Environmental, Social, and Governance) vào chiến lược phát triển, từ đó tạo ra nhu cầu tuyển dụng lớn trong các lĩnh vực như năng lượng tái tạo, nông nghiệp sạch, và các ngành công nghiệp xanh. “Trước đây, phát triển bền vững chỉ được xem như một phần của CSR (trách nhiệm xã hội doanh nghiệp), nhưng bây giờ nó đã trở thành cốt lõi trong hoạt động kinh doanh. Điều này mở ra rất nhiều cơ hội cho người trẻ có đam mê với lĩnh vực này.”
Để có cơ hội trong lĩnh vực này, điều quan trọng nhất vẫn là sự chủ động học hỏi. Ngay cả khi bạn không học đúng chuyên ngành, vẫn có thể tích lũy kinh nghiệm qua các dự án thực tế hoặc khóa học bổ trợ.
Theo chị Huyền, bên cạnh chuyên môn, người trẻ cần tập trung phát triển những kỹ năng sau:
Giải quyết vấn đề (Problem-solving): Không chỉ là làm theo hướng dẫn, mà cần có tư duy phản biện và sáng tạo để đưa ra giải pháp tối ưu.
Tìm hiểu và cập nhật thông tin: Hiểu về các xu hướng mới, biết cách áp dụng các công cụ và công nghệ vào công việc.
Kỹ năng số: Không nhất thiết phải là chuyên gia công nghệ, nhưng biết cách sử dụng AI, phân tích dữ liệu và làm việc với các nền tảng số sẽ giúp bạn có lợi thế lớn.
Kỹ năng giao tiếp và làm việc nhóm: Biết cách truyền đạt ý tưởng và phối hợp với đồng nghiệp sẽ giúp bạn phát triển bền vững trong công việc.
Với những bạn trẻ còn loay hoay chưa biết bắt đầu từ đâu, chị Huyền nhấn mạnh rằng bước đầu tiên là tự nhìn nhận lại bản thân: “Bạn có gì để bán? Nếu bạn muốn có công việc tốt, hãy nghĩ xem mình đang sở hữu những kỹ năng và kinh nghiệm nào. Nếu chưa có gì, hãy bắt đầu từ những điều nhỏ nhất: học hỏi, tham gia dự án, làm tình nguyện, tham gia xternship, internship, networking.”
Hãy ngừng lo lắng về thị trường lao động và bắt đầu hành động. Cơ hội luôn ở đó, chỉ là bạn có đủ sẵn sàng để nắm bắt hay không.
Chương Trình Ươm Mầm Phát Triển Bền Vững giúp người trẻ trang bị kiến thức, kỹ năng và trải nghiệm thực tế để theo đuổi sự nghiệp trong lĩnh vực phát triển bền vững tại Việt Nam. Chương trình tập trung rèn luyện tư duy hệ thống, tư duy phản biện, cùng các kỹ năng nghiên cứu, phân tích, giải quyết vấn đề và sáng tạo ý tưởng, giúp người tham gia đáp ứng tốt các yêu cầu của doanh nghiệp.
Các doanh nghiệp Việt Nam phải thích nghi bằng cách tìm nguồn cung mới và đa dạng hóa thị trường xuất khẩu nhằm giảm phụ thuộc vào Trung Quốc và Mỹ, từ đó thúc đẩy cải thiện các tiêu chuẩn môi trường và xã hội trong sản xuất, khuyến khích sử dụng nguồn lực bền vững hơn.
Cuộc chiến thương mại hiện nay giữa các nền kinh tế lớn, đặc biệt là Mỹ và Trung Quốc, gây ra những xáo trộn sâu rộng đối với chuỗi cung ứng toàn cầu. Từ việc Mỹ áp thuế lên hàng hóa Trung Quốc với mức thuế 10% trên tổng trị giá 350 tỷ USD, các doanh nghiệp đã phải tìm cách tái cấu trúc và đa dạng hóa chuỗi cung ứng của mình. Bloomberg và UBS (2019) ước tính, hơn 75% các công ty Mỹ trong lĩnh vực sản xuất đã chuyển một phần hoạt động sản xuất sang các thị trường mới như Việt Nam, Ấn Độ, và Mexico để tránh ảnh hưởng của các biện pháp thuế quan.
Tác động của điều này không chỉ thúc đẩy xu hướng toàn cầu hóa mà còn làm thay đổi địa lý sản xuất toàn cầu. Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF, 2020) đã cảnh báo về thuế suất đưa ra bởi Mỹ và Trung Quốc làm GDP toàn cầu giảm 0,8% trong năm 2020, đồng thời kéo theo nhiều tổn thất hơn trong những năm tiếp theo. IMF dự đoán tốc độ tăng trưởng GDP toàn cầu năm 2025 sẽ tăng nhẹ đến 3.3% nhưng nếu diễn ra chiến tranh thương mại Mỹ – Trung, con số này có thể giảm 1.3% so với dự báo ban đầu, ảnh hưởng trực tiếp đến nhiều ngành như: công nghiệp sản xuất, nông nghiệp và công nghệ do chi phí nhập khẩu tăng cao.
Tại Việt Nam, dù được hưởng lợi từ dòng chảy chuyển dịch sản xuất, song cũng đối mặt với những thách thức như cạnh tranh lao động và áp lực lên cơ sở hạ tầng do sự tăng trưởng nhanh chóng của các hoạt động sản xuất.
Hơn nữa, sự bất ổn của các thị trường tài chính cũng khiến cho các nhà đầu tư phải liên tục cân nhắc các quyết định đầu tư dài hạn. Các khâu trong chuỗi cung ứng của Việt Nam nói chung, đặc biệt là trong các ngành điện tử và dệt may, chịu ảnh hưởng đáng kể từ cuộc chiến thương mại.
Việt Nam có tỷ lệ xuất khẩu sang Mỹ chiếm tới 29.4% GDP vào năm 2024, cho thấy mức độ phụ thuộc lớn vào thị trường này và làm gia tăng rủi ro kinh tế do các biện pháp thuế quan. Ngành điện tử, một trong những ngành xuất khẩu chủ lực, chiếm gần 18% tổng kim ngạch xuất khẩu năm 2024, gặp khó khăn trong việc tiếp cận nguồn linh kiện do thuế quan cao từ Mỹ. Ngành dệt may cũng không nằm ngoài ảnh hưởng, chiếm khoảng 9% tổng xuất khẩu, đã phải tìm kiếm nguồn nguyên liệu thay thế và mở rộng thị trường mới ngoài Trung Quốc và Mỹ để giảm thiểu rủi ro từ thuế quan. Điều này đòi hỏi các công ty như Tập đoàn Dệt May Việt Nam phải nhanh chóng thích ứng với thay đổi trong quy định thương mại và thuế quan, tăng cường tính linh hoạt và cải thiện khả năng cạnh tranh quốc tế. Quá trình thích ứng này không chỉ mở ra cơ hội đổi mới và tăng cường bền vững trong chuỗi cung ứng mà còn là yếu tố then chốt để tồn tại và phát triển trong bối cảnh thương mại toàn cầu đầy biến động.
Tổng kim ngạch xuất khẩu năm 2024 của Việt Nam đã đạt mức cao mới, phản ánh nỗ lực đa dạng hóa thị trường và nguồn cung ứng.
Cuộc chiến thương mại Mỹ-Trung đã gây ra nhiều thách thức nhưng cũng mở ra cơ hội cho Việt Nam trong việc nâng cao năng lực và thúc đẩy phát triển chuỗi cung ứng bền vững.
Các doanh nghiệp Việt Nam đã phải thích nghi bằng cách tìm kiếm nguồn cung mới và đa dạng hóa thị trường xuất khẩu để giảm phụ thuộc vào Trung Quốc và Mỹ. Sự thích nghi này đã thúc đẩy sự cải thiện các tiêu chuẩn môi trường và xã hội trong sản xuất, khuyến khích sử dụng nguồn lực bền vững hơn.
Đặc biệt, cuộc chiến thương mại cũng đã khuyến khích Việt Nam phát triển các khu logistics xanh. Việt Nam đã triển khai nhiều sáng kiến như Vietnam SuperPort, một liên doanh giữa YCH (Singapore) và T&T (Việt Nam), không chỉ nhấn mạnh vào vận tải xanh với đội xe điện và công nghệ hydro mà còn hướng đến mục tiêu không phát thải ròng vào năm 2050. Hay Viettel Logistics Park tại Lạng Sơn không chỉ đơn giản hóa quy trình hải quan mà còn tăng cường hệ thống logistics bền vững, góp phần biến Việt Nam thành một trung tâm logistics chủ chốt ở Đông Nam Á.
Những nỗ lực này không chỉ giúp giảm thiểu tác động tiêu cực từ cuộc chiến thương mại mà còn đặt nền móng cho sự phát triển bền vững trong tương lai, khẳng định vai trò của Việt Nam trong chuỗi cung ứng toàn cầu.
Giữa bối cảnh cuộc chiến thương mại kéo dài, các doanh nghiệp logistics và xuất nhập khẩu Việt Nam đã áp dụng nhiều chiến lược linh hoạt để thích ứng. Điển hình là sự đa dạng hóa thị trường và nguồn cung ứng để giảm phụ thuộc vào các thị trường truyền thống như Trung Quốc và Mỹ.
Theo Báo cáo Thương mại Việt Nam 2024 của Bộ Công Thương, Việt Nam đã mở rộng xuất khẩu sang các thị trường mới như Ấn Độ và Brazil, tăng cường khả năng cạnh tranh và giảm rủi ro thương mại.
Bên cạnh đó, các công ty cũng tăng cường đầu tư vào công nghệ xanh và quản lý chuỗi cung ứng bền vững.
Ví dụ, công ty Vinatex đã đầu tư vào các dây chuyền sản xuất dệt may sử dụng năng lượng tái tạo và nguyên liệu tái chế, không chỉ giảm thiểu tác động môi trường mà còn nâng cao giá trị sản phẩm trên thị trường quốc tế.
Một ví dụ nổi bật khác là Nestlé Việt Nam, đã tiên phong trong việc áp dụng các tiêu chuẩn bền vững trong chuỗi cung ứng của mình. Công ty này đã cam kết giảm thiểu tác động môi trường bằng cách sử dụng năng lượng tái tạo và nguyên liệu tái chế, đồng thời tối ưu hóa quá trình vận chuyển và phân phối để giảm lượng khí thải carbon. Những nỗ lực này không chỉ giúp các doanh nghiệp Việt Nam thích ứng với thay đổi mà còn đảm bảo tính bền vững trong hoạt động kinh doanh, từ đó tạo lợi thế cạnh tranh bền vững trên trường quốc tế.
Song song đó, chính sách của Việt Nam, bao gồm các ưu đãi thuế và hiệp định thương mại tự do, đã hỗ trợ rất lớn cho doanh nghiệp trong việc cân bằng giữa phát triển kinh tế và phát triển bền vững.
Việt Nam là thành viên của nhiều hiệp định thương mại tự do quan trọng như Hiệp định Thương mại Tự do Việt Nam-EU (EVFTA) và Hiệp định Đối tác Xuyên Thái Bình Dương (CPTPP), giúp mở rộng quyền tiếp cận thị trường và giảm thuế cho các sản phẩm xuất khẩu, đặc biệt là những sản phẩm tuân thủ các tiêu chuẩn môi trường nghiêm ngặt. Bên cạnh đó, chính phủ cũng áp dụng các ưu đãi thuế đối với các dự án đầu tư vào công nghệ xanh và các khu công nghiệp sạch để khuyến khích phát triển bền vững. Các dự án sản xuất sử dụng năng lượng tái tạo, tái chế chất thải, hoặc các công nghệ giảm thiểu ô nhiễm được hưởng các ưu đãi đặc biệt về thuế thu nhập doanh nghiệp và hỗ trợ đầu tư cơ sở hạ tầng. Những chính sách này không chỉ thúc đẩy tăng trưởng kinh tế mà còn đảm bảo rằng sự phát triển đó diễn ra theo hướng bền vững, góp phần nâng cao nhận thức và trách nhiệm về môi trường trong cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam.
Trong 3-5 năm tới, dự đoán rằng các cuộc chiến thương mại sẽ tiếp tục ảnh hưởng đến chuỗi cung ứng tại Việt Nam, nhưng không chỉ mang lại thách thức mà còn cơ hội để đổi mới và tăng cường tính bền vững
Việt Nam sẽ tiếp tục đa dạng hóa thị trường xuất khẩu và tìm kiếm các nguồn cung ứng mới, giảm phụ thuộc vào những thị trường truyền thống như Trung Quốc và Mỹ. Điều này không chỉ giúp giảm thiểu rủi ro từ biến động chính trị và thương mại mà còn thúc đẩy sự phát triển của các ngành công nghiệp có giá trị gia tăng cao – Nguyễn Dạ Quyên, Giám đốc công ty Tư vấn Quản trị Cung Ứng CEL, nhận định.
Chị Nguyễn Dạ Quyên, Giám đốc công ty Tư vấn Quản trị Cung Ứng CEL
Bên cạnh đó, sự chú trọng vào chuỗi cung ứng xanh và công nghệ sạch sẽ ngày càng được các doanh nghiệp Việt Nam ưu tiên. Đầu tư vào công nghệ mới như tự động hóa, trí tuệ nhân tạo, và năng lượng tái tạo sẽ giúp các công ty tăng cường hiệu quả, giảm chi phí và nâng cao sức cạnh tranh trên trường quốc tế. Việt Nam cũng sẽ tiếp tục phát triển các khu vực logistics chuyên biệt để hỗ trợ cho hoạt động xuất nhập khẩu bền vững, từ đó tạo ra một nền tảng vững chắc cho sự phát triển kinh tế trong dài hạn.
Việc các doanh nghiệp Việt Nam đa dạng hóa nguồn cung để tránh rủi ro từ các cuộc chiến thương mại là một chiến lược thông minh và thiết yếu. Sự phụ thuộc quá lớn vào một thị trường hoặc nguồn cung cấp đơn lẻ có thể làm tăng nguy cơ khi có bất kỳ biến động chính trị hoặc kinh tế nào. Việc đa dạng hóa này không chỉ giúp giảm thiểu rủi ro mà còn mở ra cơ hội tiếp cận với các công nghệ mới và thị trường mới, từ đó thúc đẩy đổi mới và cạnh tranh.
Về mặt môi trường, sự đa dạng hóa nguồn cung có thể giúp giảm thiểu các vấn đề liên quan đến khai thác tài nguyên không bền vững. Các công ty có thể chọn lựa các nguồn cung cấp thân thiện hơn với môi trường, đồng thời áp dụng các tiêu chuẩn cao hơn về bảo vệ môi trường trong toàn bộ chuỗi cung ứng. Chẳng hạn, một số doanh nghiệp Việt Nam đã bắt đầu sử dụng nguyên liệu tái chế hoặc từ các nguồn tái tạo, điều này không những giúp giảm ảnh hưởng đến môi trường mà còn cải thiện hình ảnh thương hiệu của họ trên trường quốc tế.
Công viên Logistics Viettel có quy mô hạ tầng lớn nhất và hiện đại nhất Việt Nam
Tuy nhiên, trong bối cảnh đầy biến động hiện nay, các doanh nghiệp logistics cần triển khai năm chiến lược chính để tối ưu hóa vận hành và đảm bảo tính bền vững: ứng dụng công nghệ số, tối ưu hóa lộ trình và vận hành, phát triển logistics xanh, cải tiến bao bì tái sử dụng và thích ứng với chính sách môi trường của Việt Nam.
Ứng dụng công nghệ số để tối ưu vận hành
Việc ứng dụng AI, IoT và dữ liệu lớn (big data) trong quản lý chuỗi cung ứng giúp giảm 20% chi phí vận chuyển và 30% lượng khí thải CO₂, theo World Bank (2024). Tại Việt Nam, Viettel Post đã triển khai hệ thống quản lý vận tải thông minh (TMS) giúp theo dõi hành trình xe theo thời gian thực, tối ưu quãng đường và tiết kiệm nhiên liệu.
Tối ưu hóa lộ trình & vận hành bằng thuật toán thông minh
Các doanh nghiệp như DHL, UPS, và FedEx đã triển khai route optimization (tối ưu hóa lộ trình) để cắt giảm quãng đường không cần thiết, giúp tiết kiệm 15% nhiên liệu tiêu thụ. Ngoài ra, đào tạo lái xe sinh thái (eco-driving training) giúp tài xế áp dụng các kỹ thuật lái xe tiết kiệm nhiên liệu, giảm hao mòn phương tiện và cắt giảm khí thải CO₂.
Phát triển logistics xanh – Tận dụng năng lượng sạch & thích ứng với các chính sách giảm phát thải
Việt Nam đang triển khai Khu Vực Phát Thải Thấp (Low Emission Zones – LEZ) tại Hà Nội để kiểm soát khí thải từ các phương tiện giao thông. Một số quy định quan trọng gồm:
Cấm xe tải diesel cũ, xe không đạt tiêu chuẩn khí thải vào các khu vực trung tâm.
Từ 1/3/2025, cấm xe từ 16 chỗ di chuyển quanh Hồ Hoàn Kiếm để giảm ùn tắc và ô nhiễm.
Khuyến khích chuyển đổi sang phương tiện xanh, hỗ trợ tài chính cho xe điện và phương tiện ít phát thải.
Các doanh nghiệp logistics cần chuẩn bị cho sự chuyển đổi này bằng cách đầu tư vào xe tải điện, hybrid, sử dụng nhiên liệu sinh học hoặc xe chạy hydro.
Cải tiến bao bì tái sử dụng & giảm rác thải logistics
Theo nghiên cứu của Ellen MacArthur Foundation, bao bì logistics chiếm khoảng 30% lượng rác thải nhựa toàn cầu. Doanh nghiệp có thể chuyển sang hệ thống thùng chứa tái sử dụng (Reusable Packaging System – RPS), như Amazon đã làm tại châu Âu, giúp giảm 67% lượng rác thải nhựa. Tại Việt Nam, các công ty TMĐT thử nghiệm hộp carton tái sử dụng cho giao hàng nội địa. Các công ty logistics cũng có thể sử dụng màng bọc sinh học phân hủy tự nhiên thay thế nilon để giảm tác động môi trường.
Thích ứng với chính sách phát triển bền vững của Việt Nam
Với sự thay đổi chính sách, các doanh nghiệp logistics cần tận dụng các ưu đãi thuế và hỗ trợ tài chính để đầu tư vào hạ tầng logistics xanh và xe tải điện. Việt Nam đã cam kết đạt mức phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050 với các mục tiêu cụ thể:
Ngành năng lượng: 33% năng lượng từ tái tạo vào năm 2030, 55% vào năm 2050.
Ngành vận tải: Loại bỏ nhiên liệu hóa thạch trong giao thông, phát triển hệ thống sạc EV, tàu điện khí hóa và cơ sở hạ tầng logistics bền vững.
Ngành công nghiệp: Giảm clinker trong xi măng, phát triển vật liệu xây dựng xanh, thu giữ CO₂.
Những biện pháp trên không chỉ giúp doanh nghiệp logistics giảm chi phí, nâng cao hiệu quả vận hành, mà còn đảm bảo tuân thủ các tiêu chuẩn môi trường toàn cầu. Với chính sách Zero Carbon của Việt Nam, các doanh nghiệp logistics không còn lựa chọn nào khác ngoài việc chuyển đổi xanh nếu muốn duy trì tính cạnh tranh trong dài hạn.
Ngày nay, người trẻ không chỉ là người tiêu dùng có ý thức, mà còn là người dẫn dắt sự thay đổi trong chuỗi cung ứng bền vững. Họ không chỉ lựa chọn sản phẩm thân thiện với môi trường mà còn đòi hỏi tính minh bạch, trách nhiệm xã hội và cam kết giảm phát thải từ các doanh nghiệp.
Có một câu nói nổi tiếng: "Mỗi lần bạn mua một thứ gì đó, bạn đang bỏ phiếu cho thế giới mà bạn muốn sống."(Every time you spend money, you’re casting a vote for the kind of world you want – Anna Lappé). Câu nói này phản ánh rõ cách mà Gen Z đang tác động đến các chuỗi cung ứng. Theo báo cáo của Nielsen (2023), 75% Gen Z ưu tiên sản phẩm có chứng nhận bền vững, tạo áp lực buộc các công ty phải chuyển đổi mô hình sản xuất và phân phối. Theo báo cáo, năm 2023, thương mại điện tử tại Việt Nam đã sử dụng khoảng 332 nghìn tấn bao bì, trong đó có 171 nghìn tấn là bao bì nhựa. Điều này đặt ra thách thức lớn về môi trường và thúc đẩy nhu cầu về các giải pháp logistics xanh và bao bì tái sử dụng.
Học viên trình bày business case tái chế thủy tinh tại buổi tổng kết chương trình Ươm mầm Phát triển Bền vững mùa 2
Sự thay đổi này cho thấy, người trẻ không còn chờ đợi doanh nghiệp hành động, mà họ đang trở thành động lực chính, buộc các công ty phải thay đổi theo hướng bền vững, minh bạch và có trách nhiệm hơn với môi trường.
Giống như loài cá hồi bơi ngược dòng để sinh tồn, người trẻ trong lĩnh vực quản trị cung ứng cần linh hoạt và trang bị nhiều kỹ năng để không bị tụt lại. Có ba kỹ năng quan trọng:
Tư duy phân tích dữ liệu (Data Analytics): các doanh nghiệp logistics ứng dụng phân tích dữ liệu có thể giảm 20% chi phí vận chuyển. Việc hiểu về AI, IoT giúp tối ưu hóa chuỗi cung ứng và đưa ra quyết định nhanh chóng.
Kỹ năng giải quyết vấn đề và thích ứng: Các sự kiện như COVID-19, trade war, gián đoạn vận chuyển liên tục xảy ra, đòi hỏi người trẻ phải linh hoạt, sáng tạo trong việc tìm nguồn cung thay thế hoặc tối ưu hóa logistics.
Kiến thức về phát triển bền vững: Hiểu về các tiêu chuẩn như ESG, Carbon Neutral giúp doanh nghiệp có lợi thế khi xuất khẩu sang các thị trường như EU và Mỹ. Ví dụ, một số công ty dệt may Việt Nam đang áp dụng vải tái chế từ chai nhựa PET, vừa giảm tác động môi trường vừa đáp ứng yêu cầu xuất khẩu.
Thế hệ trẻ không chỉ cần giỏi chuyên môn mà còn phải nhạy bén với xu hướng xanh để thành công trong ngành.
Có một câu chuyện ngụ ngôn về chiếc rìu của người tiều phu: một người tiều phu chăm chỉ chặt cây suốt ngày nhưng dần kiệt sức. Một người khác thì dành thời gian mài rìu, làm việc ít hơn nhưng hiệu quả cao hơn. Người trẻ làm logistics cũng vậy—đừng chỉ lao vào công việc, hãy đầu tư vào kỹ năng và tư duy dài hạn.
Bạn nên chọn doanh nghiệp có cam kết bền vững: Những công ty đang đầu tư vào xe tải điện, nhiên liệu sinh học. Làm việc ở đây giúp bạn học cách vận hành chuỗi cung ứng xanh.
Bên cạnh đó, phải trang bị kiến thức về kinh tế tuần hoàn: Xu hướng logistics không chỉ là vận chuyển hàng hóa mà còn là tối ưu hóa vòng đời sản phẩm, giảm lãng phí. Học về ESG và carbon footprint, LCA, Circular Supply Chain sẽ giúp bạn có lợi thế lớn.
Cuối cùng, hãy chủ động đổi mới: Đừng chỉ làm theo lối cũ. Logistics – xuất nhập khẩu – hay các lĩnh vực khác của quản trị cung ứng không chỉ là nghề, mà còn là cơ hội để bạn tạo ra tác động tích cực cho tương lai.
Trung bình mỗi năm, thế giới chứng kiến khoảng 3-5 cuộc chiến thương mại mà các quốc gia lớn tham gia, phản ánh sự phức tạp và thay đổi liên tục trong môi trường kinh doanh toàn cầu. Cuộc chiến thương mại hiện tại là một ví dụ điển hình, cho thấy sự cần thiết của việc có một chiến lược linh hoạt và bền vững trong kinh doanh và quản lý chuỗi cung ứng toàn cầu.
Nhóm dự án Amanaki đã dành hai tháng nghiên cứu vòng đời của sản phẩm thuỷ tinh, từ đó đưa ra phương pháp tái chế hiệu quả hơn, góp phần bảo vệ môi trường đồng thời hướng đến mô hình kinh tế tuần hoàn.
Bạn có sử dụng thuỷ tinh hằng ngày? Hay bạn thường chọn chai, lọ, đồ trang trí… thuỷ tinh vì nghĩ nó thân thiện môi trường? Đúng vậy, khả năng tái chế của thuỷ tinh là 100%. Tuy nhiên, bạn có biết rằng tại Việt Nam, tỷ lệ tái chế thuỷ tinh vẫn rất thấp, chỉ khoảng 10 – 15%, trong khi mỗi ngày có đến 2.560 tấn rác thải thuỷ tinh ra môi trường. Vậy bài toán này cần được giải quyết như thế nào? Đó là một trong những nguyên nhân ra đời “Hành trình xanh của thuỷ tinh: từ sản xuất đến tái sinh” – một trong những dự án gây ấn tượng tại chương trình Ươm mầm Phát triển Bền vững mùa 2 do Dear Our Community tổ chức.
Nhóm học viên nghiên cứu business case Amanaki trình bày kết quả tại buổi tổng kết.
Xuyên suốt quá trình nghiên cứu case study này, nhóm bạn trẻ gồm: Ngọc Hân, Lê Hân và Nhật Minh đã bước đầu tìm ra những phương án có thể tăng tỷ lệ tái chế thuỷ tinh, giúp giải quyết phần nào số rác thải thuỷ tinh ra môi trường. Dẫn dắt nhóm là Kim Lê, chuyên gia mảng kinh tế tuần hoàn tại Việt Nam; và anh Bùi Trung Đức, Giám đốc Điều hành của Amanaki – chuỗi khách sạn hướng đến Phát triển Bền vững tại TP. HCM.
Thủy tinh: Vật liệu quen thuộc bị “bỏ quên” khi tái chế
Từ nguyên liệu thô như cát, đá vôi, soda…, trải qua quá trình chế tác tinh xảo, thuỷ tinh mang đến những sản phẩm có tính thẩm mỹ cao lẫn lợi ích thiết thực trong cuộc sống hàng ngày. Thế nhưng, ít ai thực sự hiểu về vòng đời của nó, đặc biệt là tầm quan trọng của tái chế thuỷ tinh với môi trường và xã hội.
Theo nghiên cứu của nhóm Amanaki, quá trình tái chế thuỷ tinh hơn 10 công đoạn, bắt đầu từ việc thu gom rác thải và phân loại. Thủy tinh được làm sạch, loại bỏ tạp chất, sau đó được nghiền thành cullet – nguyên liệu thô cho quá trình sản xuất thủy tinh mới. Lý tưởng là thế, nhưng mỗi ngày vẫn có 85 – 90% rác thải thuỷ tinh (tương đương 2.176 – 2.304 tấn) tại Việt Nam chưa được tái chế. Vậy nó sẽ đi đâu và vì sao?
Mỗi ngày có đến 2.560 tấn rác thải thuỷ tinh ra môi trường.
Tại Việt Nam, nguyên nhân chính dẫn đến thực trạng này là từ hệ thống thu gom chưa hiệu quả, sự hạn chế trong nhận thức của người dân và thiếu chính sách hỗ trợ. Điều này dẫn đến lãng phí tài nguyên, tăng lượng khí CO2 thải ra và gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng. Từ đó, nhóm Amanaki đưa ra 3 giải pháp cấp bách, bao gồm: Nâng cao nhận thức cộng đồng về tái chế; hoàn thiện hệ thống thu gom và phân loại rác; khuyến khích doanh nghiệp đầu tư vào tái chế.
Tái chế thuỷ tinh – sự tái sinh kỳ diệu
Vậy, nếu 100% thuỷ tinh sản xuất mỗi ngày ở Việt Nam đều là thuỷ tinh tái chế thì sẽ ra sao? Tiết kiệm tài nguyên như: giảm khai thác cát, đá vôi, soda – những nguyên liệu quan trọng trong sản xuất thuỷ tinh chính là điều đầu tiên có thể nhận thấy rõ. Mỗi tấn thuỷ tinh tái chế có thể tiết kiệm 1.305 tấn cát, 435 tấn đá vôi, 435 tấn soda. Bên cạnh đó, quy trình tái chế ít sử dụng năng lượng hơn so với sản xuất mới, giúp giảm khoảng 348 tấn khí thải CO2 mỗi ngày. Những con số biết nói này là minh chứng rõ ràng nhất cho sự kỳ diệu của thuỷ tinh tái chế, góp phần giảm thiểu biến đổi khí hậu.
Thủy tinh tái chế có thể ứng dụng vào nhiều khía cạnh cuộc sống.
Tỷ lệ tái chế thủy tinh “khủng” ở châu Âu: Phép màu hay chiến lược?
Đương nhiên, không có “phép màu” nào, dù tỷ lệ tái chế thuỷ tinh ở châu Âu đạt 70 – 80% – một con số đáng mơ ước. Theo nghiên cứu của nhóm Amanaki, chiến lược bài bản và công nghệ tiên tiến chính là chiếc chìa khoá bí ẩn. Nhóm đã tổng hợp 6 giải pháp, bao gồm:
1. Nghiền cát – biến chai lọ thành cát nhân tạo
Công ty DB Breweries và Alex Fraser Group đã triển khai công nghệ nghiền chai thủy tinh thành cát nhân tạo, thay thế cát tự nhiên trong xây dựng và bảo vệ môi trường. Ứng dụng này giúp giảm khai thác cát tự nhiên và tận dụng thủy tinh không thể tái sử dụng.
2. Nghiền pulping – chế tạo bột thuỷ tinh mịn
Thủy tinh được nghiền thành bột mịn (0.1 – 0.5mm) bằng máy nghiền bi hoặc ly tâm, kết hợp hệ thống lọc nước để tránh bụi. Bột này được ứng dụng rộng rãi trong sản xuất gốm sứ, sơn và vật liệu xây dựng.
3. Phân loại quan học – tách thuỷ tinh chính xác
Công nghệ này sử dụng tia hồng ngoại để nhận diện màu sắc và tia cực tím để phát hiện tạp chất, giúp phân loại thủy tinh nhanh chóng và hiệu quả hơn so với phương pháp thủ công.
4. Thủy tinh bọt – vật liệu cách nhiệt tương lai
Thủy tinh tái chế được nghiền, trộn với tác nhân tạo khí, nung ở 800-900°C để tạo ra thủy tinh bọt – một vật liệu nhẹ, cách nhiệt tốt, ứng dụng trong xây dựng và trang trí nội thất.
5. Tái chế bằng vi sóng – giải pháp tiết kiệm năng lượng
Công nghệ vi sóng làm nóng chảy thủy tinh từ bên trong, giúp giảm 20% năng lượng tiêu thụ và rút ngắn thời gian xử lý đến 50% so với lò nung truyền thống.
6. In 3D thuỷ tinh – tương lai của sản xuất
Công nghệ Direct Glass Laser Deposition (DGLD) của Nobula3D sử dụng laser để in 3D thủy tinh với độ chính xác cao, tạo ra kính hiển vi, thiết bị y tế và các sản phẩm phức tạp khác.
Nhờ những công nghệ này, châu Âu tái chế hiệu quả, giảm rác thải và bảo vệ tài nguyên thiên nhiên. Thêm vào đó, để đạt được sự phát triển bền vững, tái chế thủy tinh cần được đẩy mạnh theo hướng mô hình kinh tế tuần hoàn, tức là tái chế liên tục và hiệu quả để tận dụng tối đa giá trị của thủy tinh. Việc đầu tư vào nghiên cứu và phát triển công nghệ mới cũng quan trọng không kém.
Song song đó, không thể bỏ qua vai trò chủ chốt của con người trong hành trình này. Ngoài nâng cao nhận thức, liên tục khuyến khích cộng đồng tham gia bảo vệ môi trường thông qua các chương trình giáo dục, thì sự hợp tác và chia sẻ nhằm thúc đẩy hợp tác quốc tế, cải thiện hệ thống tái chế rất cần thiết.
Chị Kelly Võ, founder của DOC, trao kỷ niệm chương cho anh Bùi Trung Đức (đại diện Amanaki) cùng chị Emily Nguyễn (đại diện De Heus) tại buổi tổng kết chương trình Ươm mầm Phát triển Bền vững mùa 2
Bên cạnh đưa ra những giải pháp, dự án “Hành trình xanh của thuỷ tinh” kêu gọi sự chung tay của mọi người bằng những hành động đơn giản nhưng ý nghĩa như: tái chế thủy tinh đúng cách bằng cách phân loại và đưa thủy tinh đến các điểm thu gom; chia sẻ kiến thức về tái chế thủy tinh với cộng đồng; hay tham gia các hoạt động của dự án thu gom, sáng tạo sản phẩm từ thủy tinh tái chế…
Trà Trà
Chương trình Ươm mầm Phát triển bền vững mùa 3 đã quay trở lại.
Chương Trình Ươm Mầm Phát Triển Bền Vững dành cho người trẻ muốn theo đuổi công việc trong lĩnh vực phát triển bền vững tại Việt Nam. Mục tiêu cung cấp kiến thức, kỹ năng và cơ hội trải nghiệm về Phát Triển Bền Vững cho những bạn trẻ mong muốn dấn thân vào lĩnh vực này.
Anh Tôn Thất Hạc Minh, Co-Founder của công ty tư vấn EarthWise Việt Nam,giám khảo giải Báo Cáo Phát Triển Bền Vững thuộc VLCA, cho rằng tập trung vào đào tạo và phát triển nguồn nhân lực trẻ là chiến lược then chốt để doanh nghiệp tồn tại và phát triển trong môi trường cạnh tranh ngày càng khốc liệt.
Giữa bối cảnh thị trường nhiều biến động, việc đầu tư vào nguồn nhân lực chất lượng cao trở thành một trong những yếu tố quyết định cho phát triển bền vững của doanh nghiệp. Thế nên, không ít doanh nghiệp, tổ chức hiện ưu tiên tập trung vào thế hệ trẻ, lực lượng lao động đóng vai trò quan trọng trong đổi mới sáng tạo và xây nền tảng cho tương lai.
Mới đây, anh Tôn Thất Hạc Minh, một chuyên gia giàu kinh nghiệm trong Phát triển Bền vững (PTBV – ESG), Trách nhiệm Xã hội (CSR) và quản lý dự án, chia sẻ với Dear Our Community (DOC) về xu hướng lao động trong lĩnh vực Phát triển Bền vững tại Việt Nam. Anh đánh giá khá cao năng lực của lực lượng lao động trẻ, những người có tư duy đổi mới, sẵn sàng thách thức những lối mòn và cách làm truyền thống để tạo ra các giải pháp đột phá. Họ chính là “cánh tay đắc lực” giúp doanh nghiệp chuyển đổi bền vững và thích nghi với những thay đổi toàn cầu.
“Đầu tư cho thế hệ trẻ không chỉ là một chiến lược nhân sự, mà còn là một cách tiếp cận dài hạn để doanh nghiệp phát triển bền vững, tăng trưởng toàn diện và khẳng định vị thế trên thị trường” – Tôn Thất Hạc Minh.
Anh Tôn Thất Hạc Minh tại hội thảo “Chuyển đổi xanh trong Phát triển Nông nghiệp Bền vững”
Theo Kết quả điều tra dân số và nhà ở giữa kỳ năm 2024 do Bộ Kế hoạch và Đầu tư công bố, Việt Nam vẫn trong thời kỳ “cơ cấu dân số vàng” với tỷ trọng dân số từ 15-64 tuổi chiếm 67,4%. Đây là lợi thế lớn, giúp doanh nghiệp không chỉ đảm bảo nguồn lực lao động ổn định mà còn có thể xây dựng đội ngũ nhân sự nhanh chóng thích ứng với những thay đổi trong nền kinh tế toàn cầu. Đầu tư vào thế hệ trẻ mang đến cơ hội phát triển lâu dài, mở rộng quy mô sản xuất và tăng trưởng bền vững cho các doanh nghiệp tại Việt Nam.
Ngày nay, thế hệ trẻ không chỉ có nền tảng kiến thức vững vàng mà còn luôn sẵn sàng học hỏi và cập nhật những kỹ năng mới, đặc biệt trong lĩnh vực công nghệ và kỹ thuật. Nhờ khả năng tiếp cận nhanh các xu hướng mới, họ có thể hỗ trợ doanh nghiệp trong chuyển đổi số và thúc đẩy các sáng kiến đổi mới sáng tạo, giúp doanh nghiệp duy trì sự cạnh tranh trong môi trường toàn cầu hóa.
Anh kể, khi là một trong những trainer cho chương trình Ươm mầm Phát triển Bền Vững mùa 2 (Sustainability Incubator with Youth – SIY) do DOC tổ chức, anh có dịp hướng dẫn các bạn gen Z giải business case về tín chỉ carbon cho De Heus, công ty sản xuất thức ăn chăn nuôi của Hà Lan. Các bạn tuy đều là người mới trong mảng PTBV, thậm chí có học viên chưa biết đến khái niệm PTBV, vẫn nỗ lực tiếp thu kiến thức mới. Cuối cùng họ đã đề xuất những giải pháp sáng tạo cho doanh nghiệp. “Các giải pháp từ nhóm học viên trẻ do tôi dẫn dắt, tuy vẫn còn khoảng cách trong việc giải quyết những thách thức mà doanh nghiệp đang đối mặt, đã thể hiện tư duy mới mẻ, giúp De Heus hiểu rõ hơn về nhu cầu và kỳ vọng của thị trường lao động tương lai”, anh nói. Bên cạnh đó, hợp tác với nhóm học viên này thể hiện cam kết hỗ trợ thế hệ trẻ của De Heus, qua đó góp phần lan tỏa hình ảnh công ty như với môi trường làm việc năng động, hiện đại và có trách nhiệm xã hội.
Các học viên SIY-2 trình bày business case De Heus tại Diễn đàn và Triển lãm Kinh tế Xanh GEFE 2024
Thế hệ trẻ là người dẫn đầu trong các xu hướng tiêu dùng mới, mở ra cơ hội kinh doanh mới cho các doanh nghiệp sáng tạo và đổi mới.
Một đội ngũ nhân sự trẻ trung không chỉ là lực lượng lao động chủ yếu mà còn là nhóm khách hàng tiềm năng lớn mà các doanh nghiệp không thể bỏ qua. Giữa thời đại công nghệ và mạng xã hội phát triển như “vũ bão”, thì tư duy đổi mới, cởi mở chính là chìa khoá cho doanh nghiệp tiếp cận tệp khách hàng trẻ “béo bở”. Vì thế, những người hiểu rõ nhu cầu và hành vi của thế hệ này chắc chắn giúp doanh nghiệp phát triển sản phẩm và dịch vụ phù hợp với xu hướng tiêu dùng mới. Ý tưởng sáng tạo của họ có thể tạo ra những sản phẩm độc đáo, giúp doanh nghiệp nổi bật trong thị trường cạnh tranh. Từ đó, doanh nghiệp có thể phát triển các sản phẩm, dịch vụ, và mô hình kinh doanh phù hợp với nhu cầu của thị trường. Do đó, đầu tư vào thế hệ trẻ không chỉ giúp doanh nghiệp bắt kịp xu hướng mà còn góp phần thúc đẩy chuyển đổi bền vững trong tất cả các lĩnh vực hoạt động.
Tập trung phát triển lực lượng lao động trẻ càng sớm, càng giúp doanh nghiệp xây dựng mối quan hệ gắn bó lâu dài với nhân viên.
Anh Minh, chị Kelly Võ trong buổi hướng dẫn các học viên SIY-2 giải business case.
Tuy nhiên, một trong những thách thức lớn mà doanh nghiệp có thể đối mặt là việc duy trì và phát triển nhân tài trẻ, đặc biệt là khi các xu hướng và công nghệ thay đổi chóng mặt. Doanh nghiệp cần có chiến lược đào tạo hiệu quả và các chương trình giữ chân nhân sự để tối đa hóa giá trị đầu tư. Những nhân viên trẻ, dù sáng tạo và nhanh nhạy, đôi khi thiếu kinh nghiệm và kỹ năng cần thiết để đảm nhận những vai trò quan trọng trong tổ chức. Điều này đòi hỏi doanh nghiệp phải đầu tư vào đào tạo bài bản và tạo ra môi trường học hỏi liên tục, thông qua hành động.
Ngoài ra, doanh nghiệp có thể tổ chức các chương trình thực tập, phát triển kỹ năng, hoặc mentorship (cố vấn) giúp tăng mức độ gắn kết và trung thành của nhân viên. Khi nhân viên cảm thấy được đầu tư và quan tâm, họ sẽ cống hiến hết mình, từ đó giảm tỷ lệ nghỉ việc và chi phí tuyển dụng cho doanh nghiệp. Thêm vào đó, một trong những lợi ích lớn nhất khi đầu tư vào thế hệ trẻ là xây dựng hình ảnh thương hiệu bền vững và có trách nhiệm với xã hội.
Anh Minh Tôn làm diễn giả trong SIY-1
Doanh nghiệp đầu tư vào thế hệ trẻ sẽ nhận được sự đánh giá cao từ khách hàng, đối tác và cộng đồng về tính trách nhiệm xã hội, từ đó nâng cao uy tín và hình ảnh tích cực trong mắt công chúng. Điều này còn giúp thu hút sự quan tâm của các nhà đầu tư, các bên liên quan đến yếu tố ESG, thúc đẩy sự phát triển bền vững trong doanh nghiệp. Đây không chỉ là một chiến lược nhân sự thông minh, mà là một cam kết dài hạn đối với sự phát triển bền vững của doanh nghiệp và cộng đồng. Khi doanh nghiệp đặt niềm tin vào thế hệ này, họ đang xây dựng nền móng vững chắc cho tương lai. Một đội ngũ trẻ trung, sáng tạo và đầy nhiệt huyết chính là sức mạnh giúp doanh nghiệp vượt qua mọi thử thách và dẫn đầu trong ngành, tạo dựng giá trị lâu dài xã hội.
Dear Our Community
Khóa học e-Learning cung cấp kiến thức kỹ năng cho người trẻ thực hành công việc phát triển bền vững. Và chờ đón khoá học những khoá học online tiếp theo chuẩn bị ra mắt.
