Bạn sẽ làm gì khi nhận ra người khác nhìn nhận về mình khác với những gì mình luôn nghĩ?
Một cô gái từ vùng quê nghèo lên Sài Gòn sinh sống, chị Maggie từng nghĩ rằng công việc trước đây của mình thật sự rất ngầu và xịn, vì thường ra vào những chỗ đắt tiền sang trọng, cho đến một lần, chính một câu nói của cô sếp người Nhật đã khiến chị giật mình nhìn lại những công việc mình đang làm. Kể từ đó, chị phải tập cho mình những thói quen mới, tư duy mới về mọi thứ xung quanh, điều này khiến chị thay đổi không chỉ đến góc nhìn về cuộc sống mà cả chính công việc mình đang làm.
Nếu bạn mong muốn nhận được những thông tin, chia sẻ hữu ích về phát triển bản thân hàng tuần từ Dear Our Community, nhấn vào đây.
Thời gian gần đây, chủ đề này được báo giới để tâm và khai thác. Tuy nhiên, phạm vi xuất hiện của nó không chỉ giới hạn trên các trang chính thống, mà còn được rất nhiều người trẻ trên mạng xã hội hưởng ứng như một “insight”(sự thật ngầm hiểu) rất chất lượng. Điều đó có nghĩa là, đại đa số người trẻ đang chấp nhận điều này như một sự thật hiển nhiên, như một cái mệt mà họ có thể đùa được vì không thể làm khác hơn. Đi kèm với những lợi ích của điều này, là những hệ quả khác mà chúng ta có thể dễ dàng thấy được chứ không nhất thiết phải tìm kiếm trên google.
Thời gian bị đánh cắp
Trong lịch sử, một vị Pharaoh đã nghe lời tiên tri rằng thời gian của ông chỉ còn lại 6 năm. Thế là ông ta đã “nhanh trí” cho thắp sáng hoàng cung suốt cả buổi đêm trong suốt 6 năm tiếp theo để biến nó thành ban ngày. Bằng cách đó, ông nghĩ ông đã đánh lừa được thần chết cho mình sống thêm 12 năm [1].
Giai thoại này không nói về kết cục, nhưng nó để lại một ấn tượng rất sơ khai về cách con người kéo dài thêm một ngày của mình: thắp sáng. Từ xa xưa, đời sống của chúng ta bị hạn chế về thời gian là vì một phần trong đó bị bao phủ bởi màn đêm. Giờ đây, chúng ta đã có đủ khả năng “đánh cắp” lại khoảng thời gian ấy từ tự nhiên.
Con người sống được về đêm chủ yếu là nhờ ánh sáng
Có lẽ chưa từng có thế kỉ nào mà con người “bị thích” (không phải tự dưng tự nguyện) sống về đêm như con người ở thế kỷ này. May thay, sự tiến hóa của công nghệ và kỹ thuật cho phép chúng ta tiếp tục duy trì sở thích này. Chúng ta có đèn điện, thiết bị điện tử, và rất nhiều những nền tảng giải trí không ngừng được các nhà sáng tạo đăng tải các nội dung lên cho mọi người cùng thưởng thức. Thật khó mà ngủ được khi ngoài kia có quá nhiều sự giải trí để tận hưởng.
Rất nhiều nội dung hay ho ngăn bạn đến với giấc ngủ
Nhưng tại sao lại là buổi tối?
Có thể trả lời đơn giản cho thắc mắc trên rằng ban ngày mọi người không có thời gian. Việc trì hoãn giấc ngủ để làm điều mình thích đã trở thành một phương pháp để “trả thù đời”. Revenge Bedtime Procrastination (Sự trả thù bằng cách trì hoãn giấc ngủ) là một thuật ngữ để miêu tả chính xác tình trạng này. Thuật ngữ này được khai sinh bởi nhà báo Daphne K. Lee, miêu tả tình trạng con người chấp nhận rút ngắn giấc ngủ của họ để dành thời gian cho các hoạt động giải trí mà ban ngày họ không thể thực hiện (vì thiếu thời gian) [2]. Điều này dẫn đến những hệ quả không hề tốt về mặt tinh thần lẫn thể chất. [3]
Tweet nổi tiếng của nhà báo Daphne K. Lee
Như vậy, chúng ta đang đánh cắp thời gian của chính mình, vì thời gian ban ngày của chúng ta bị “đánh cắp” bởi deadline. Nhưng mọi thứ xuất hiện đều hỗ trợ cho tình trạng này tiếp tục tiếp diễn, và chúng ta mặc nhiên chấp nhận trạng thái này như một lẽ hiển nhiên, mặc dù thời gian vốn dĩ không phải là một loại hàng hóa mà bất kì ai có thể tạo ra. Nhưng tất nhiên, nó vẫn bị đánh cắp như thường.
Chạy đua nơi thời hiện đại
Có thể nhận thấy là quá trình đánh cắp kể trên dường như sẽ không có hồi kết. Đó là một cuộc chạy đua đường trường mà thứ được mang ra đua không chỉ còn là thời gian (vì ai mà chẳng có 24 giờ cho mỗi ngày). Chúng ta đang đua bằng thể lực và cả ý chí của bản thân.
Trong quyển sách “Social Acceleration: A new Theory of Modernity”, Hartmut Rosa – nhà xã hội học người Đức – đã ra ba yếu tố cụ thể tạo nên “sự tăng tốc của xã hội” (social acceleration). Thứ nhất, là sự tăng tốc về công nghệ (technological acceleration). Tiếp đó là sự tăng tốc về nhịp độ sống (acceleration of the pace of life). Và cuối cùng, cũng là quan trọng nhất là sự tăng tốc trong sự thay đổi của xã hội (acceleration of social change).
Mô hình diễn giải sự tăng tốc xã hội
Nguồn: Sematic Schoolar
Chúng ta có thể cân nhắc xem đây là một nghịch lý. Khi chúng ta tạo nên sự tiến bộ, và đổi thay chỉ để đỡ đần phần nào sự vất vả của đời sống, thế mà giờ đây chính chúng ta cũng bị hối hả theo tốc độ của những thứ mà mình tạo ra. Trong khi thời hiện đại đáng lý nên là một nơi gì đó mà con người có thể thư thả hơn – như cách chúng ta đã ước ao từ rất nhiều thế kỷ.
Chúng ta đang tiến hóa để làm việc nhiều hơn là một nhận định nửa đùa nửa thật mà người viết tạo ra. Nói cho đúng, chúng ta chỉ tiến hóa để THÍCH NGHI với hoàn cảnh xã hội mà mình đang tồn tại. Thời điểm hiện tại, có lẽ vẫn chưa có giải pháp nào khả dĩ hơn là chạy đua vào ban ngày và đánh cắp thời gian của chính mình vào ban đêm. Nhưng nếu có thể, hãy dành cho bản thân một vài thời gian để ngắt kết nối với những hệ thống thường ngày của mình. Nói ngắn gọn hơn thì là, hãy tranh thủ nghỉ ngơi.
Chúc bạn một cuộc đời lý tưởng: chạy deadline không quá nhiều nhưng vẫn có thể phát triển.
Nguồn tham khảo:
How 24 hour society is stealing time from the night
Anh Tạ Quốc Kỳ Nam – một gương mặt khá quen thuộc với các bạn trẻ trên nhiều cương vị (Thiết kế sách tại NXB Nhã Nam, phó Giám đốc Sáng tạo tại Vietcetera, Thiết kế phim tự do, …) có một câu nói gây bão xu hướng trong thời gian vừa qua:
“Nghề chọn người chứ người không ai chọn đi làm”.
Bên cạnh đó, những hình ảnh hài hước về việc dậy sớm đi làm luôn khiến giới trẻ dậy sóng khi mô tả chính xác cảm giác của họ mỗi buổi sáng, trong đó, lý do khiến mọi người thức dậy là việc có tài chính để trang trải nhu cầu của bản thân dù công việc khiến họ rất áp lực.
Động lực khiến bạn choàng tỉnh mỗi sáng (Nguồn: Facebook Vẽ Bậy)
Áp lực tài chính này cũng được các nghệ sĩ đề cập khá nhiều trong các sản phẩm âm nhạc đại chúng và âm nhạc độc lập (Indie). Trong số đó có thể kể đến bài hát Cho Không (Nghệ sĩ Suboi), Mấy Khi (Ban nhạc Ngọt), Mang Tiền về cho mẹ (Nghệ sĩ Đen Vâu), …
Khi công việc không còn đem lại động lực tích cực, hiện tượng “Zombie công sở” (Zombie Office) – đây là từ khóa chỉ những người nhân viên không nỗ lực cho công việc. Họ không gắn bó với công ty, nhưng lại không có ý định nghỉ việc. Từ đó, những zombie này lan truyền những ảnh hưởng tiêu cực và “hạ gục” những nhân viên khác bằng thái độ và hành vi tiêu cực.
Có ba người thợ xây đang xếp gạch thành từng chồng vuông vức, một người đến hỏi họ đang làm gì, cả ba trả lời như sau:Người đầu tiên đáp: Tôi đang xếp gạch. Người thứ hai đáp: Tôi đang xây nhà thờ. Người thứ ba đáp: Tôi đang xây một ngôi nhà phụng sự Chúa. Người thứ nhất nhìn công việc thuần túy dưới góc độ những nhiệm vụ cần làm, người thứ hai nhìn nhận theo góc độ nghề nghiệp, và người thứ ba cảm thấy công việc là một sứ mệnh to lớn. Rõ ràng ta có thể thấy được tình yêu và động lực của người thứ ba là to lớn nhất, điều đó có thể dẫn đến việc anh ta sẽ cảm thấy hài lòng hơn so với hai người đồng nghiệp của mình.
Câu chuyện này khiến người viết liên tưởng đến Thuyết Động lực của Edward Deci và Richard Ryan, trong đó nêu rõ hai xu hướng:
Động lực Nội sinh (Intrinsic Motivation) xuất phát từ mong muốn bên trong bản thân và niềm vui thuần túy khi làm việc.
Động lực Ngoại sinh (Extrinsic Motivation) bắt nguồn từ các nguyên nhân bên ngoài và kết quả của công việc bạn làm được nhìn nhận như thế nào.
Động lực nào khi làm việc?
Theo nghiên cứu, động lực nội sinh sẽ bền vững và phát triển cá nhân tốt hơn động lực ngoại sinh. Theo quan điểm cá nhân, việc quá thiên về một trong hai kiểu động lực này gây ra nhiều mâu thuẫn ở các bạn trẻ.
Nếu các bạn trẻ nghe theo lời khuyên “Hãy cứ chạy theo đam mê” – điều này tạo cho các bạn nhiều động lực nội sinh , nhưng nếu phớt lờ những động lực ngoại sinh như tài chính, danh tiếng, sự công nhận thì động lực nội sinh cũng dẫn trở nên mai một, điều này có thể gây ra tác dụng ngược khiến các bạn đánh mất tình yêu ban đầu.
Ngược lại, nếu chỉ có động lực ngoại sinh, chúng ta quẩn quanh bên những gánh nặng cơm áo gạo tiền và sự công nhận từ người khác. Điều này lại khiến chúng ta dần đánh mất bản thân và kết nối với công việc.
Để đi làm hạnh phúc: Câu trả lời nằm ở sự cân bằng giữa động lực nội sinh và ngoại sinh.
Nếu động lực đi làm hiện tại của bạn đang là động lực ngoại sinh, hãy kết nối với bản thân bằng những câu hỏi như sau:
Công việc này giúp ích gì cho bản thân và xã hội?
Mình có thể thay đổi cách thức làm việc như thế nào để công việc trở nên hấp dẫn hơn?
Đâu là những kỹ năng mình có thể học thêm từ công việc?
Nếu động lực đi làm hiện tại của bạn đến từ động lực nội sinh, xin chúc mừng bạn vì sự may mắn này, tuy nhiên, bạn có thể học thêm những kiến thức và kỹ năng để nâng cao động lực ngoại sinh như cách quản lý tài chính, cách thiết lập các kết nối mới, cách xây dựng dự án phụ, …
Mặt khác nếu công việc không còn thật sự phù hợp, bạn có thể cân nhắc thay đổi công việc của mình, như cách anh Nguyễn Đình Giang sau khi nhận ra mình không hứng thú với ngành Ngân hàng đã lựa chọn rẽ lối làm Marketing tại Dentsu & Redder.
Nếu tình huống mất động lực với nghề chỉ là tạm thời, điều mình muốn nhắn gửi đến các bạn là tinh thần “Đừng chỉ làm thứ bạn yêu, hãy yêu thứ bạn làm” (Do what you love and love what you do) bằng cách cải tiến công việc liên tục để tạo ra nhiều động lực mới.
Bạn có bất ngờ khi biết rằng nữ thần tượng Lee Seo của nhóm nhạc thần tượng Hàn Quốc IVE đã chính thức ra mắt khi mới tròn 15 tuổi?
Nữ thần tượng Lee Seo của nhóm nhạc thần tượng Hàn Quốc IVE (Nguồn: Kbizoom)
Không chỉ Lee Seo, nền giải trí Hàn Quốc ngày càng đón nhận những nhóm nhạc trẻ ra mắt với độ tuổi trung bình từ 18 đến 19 tuổi, lứa tuổi chưa được công nhận là trưởng thành tại Hàn Quốc.
Bạn nghĩ con số trên biểu thị điều gì? Với mình, đó là cách thế giới hiện đại đã thúc đẩy nhanh quy trình và khiến giới trẻ đang mang trên vai mình một trách nhiệm phải thành công sớm.
Mở rộng ra trên quy mô toàn thế giới, không khó để bắt gặp những bạn trẻ 20, 21 tuổi tốt nghiệp những chương trình học danh giá và mức lương khởi điểm lên đến hàng ngàn đô. Với những người bạn của mình tại Việt Nam, có những bạn đã kịp chạm tay đến mức lương tám chữ số khi chưa ra trường. Mình cảm thấy tự hào với những thành công của những người bạn, nhưng đồng thời cũng cảm thấy áp lực đồng trang lứa.
Áp lực đồng trang lứa là gì?
Peer pressure là một thuật ngữ chuyên ngành giáo dục, tâm lý học và trong tiếng Việt có nghĩa là áp lực đồng trang lứa. Theo từ điển tâm lý học thuộc Hiệp hội Tâm lý học Hoa Kỳ, áp lực đồng trang lứa là khi cá nhân chịu ảnh hưởng của những người thuộc cùng một nhóm xã hội và phải thay đổi thái độ, giá trị và hành vi để phù hợp với các chuẩn mực của nhóm. Nói đơn giản hơn, đó chính là cảm giác tự ti của bản thân khi không đạt được những điều giống với bạn bè xung quanh.
Như hai mặt của đồng xu, mình tin rằng những thành công đến sớm của các bạn trẻ là phản ánh thời đại công nghệ kỹ thuật phát triển, với những kiến thức và kỹ năng được tiếp cận ở độ tuổi khá sớm, điều này cũng giống như công nghệ sinh học cho ra những thành phẩm trong thời gian ngắn kỷ lục. Nhưng bên cạnh đó mình cũng băn khoăn rằng quá trình này có khiến nhiều bạn trẻ trở nên tự ti hơn vì có con đường phát triển khác với bạn bè mình?
Tại sao áp lực đồng trang lứa lại đáng sợ đến thế?
Theo quan điểm cá nhân, áp lực đồng trang lứa bắt nguồn từ tập tính sống tập thể và nỗi sợ không được xã hội chấp nhận. Từ xa xưa, con người đã sinh sống theo bầy đàn, chính vì thế việc được tập thể chấp nhận là một trong những ưu tiên hàng đầu để sinh tồn. Tuy nhiên, điều này vô hình trung tạo nên sức ép phải hòa nhập và được tập thể chấp nhận cho những cá nhân trong tập thể. Ở mức độ nhóm càng lớn, sự căng thẳng này càng cao.
Bên cạnh đó, việc không đạt được thành công như những người bạn đồng trang lứa cũng khiến chúng ta cho rằng mình là người kém ưu tú hơn, và sẽ dễ bị bỏ lại đằng sau. Cá nhân mình nghĩ rằng quá trình này khá giống với cơ chế chọn lọc tự nhiên trong quá trình tiến hóa.
Vậy cơ hội nào cho những bông hoa nở muộn?
Trước khi phân tích về những thời điểm chín muồi cho thành công, mình xin phân tích 2 khía cạnh: Thứ nhất là về mô hình phát triển của con người, và thứ hai là một chỉ số trong thang đo Tính Bền Bỉ của học giả Angela Duckworth.
1) Con đường phát triển sự nghiệp
Có khá nhiều mô hình giản lược về con đường phát triển sự nghiệp của một người, trong đó có dạng Chuyên gia (Specialist), người có kiến thức tổng quan (Generalist) và người có hướng phát triển dạng chữ T (T-shaped)
Chuyên gia (Specialist), đúng như tên gọi, là người có kỹ năng chuyên sâu trong một lĩnh vực nhất định. Những người này tìm ra lĩnh vực họ muốn gắn bó lâu dài và tập trung vào việc xây dựng các kỹ năng xung quanh lĩnh vực đó. Theo thời gian, họ trở thành chuyên gia trong lĩnh vực.
Mặt khác, những người có kiến thức tổng quan (Generalist) thường có kiến thức và kỹ năng đa dạng, họ có thể thấy nhiều khía cạnh của vấn đề và từ đó có những giải pháp tổng quan.
Tuy nhiên, xã hội phát triển đã đem đến một dạng phát triển mới là chữ T (T-shaped) dung hòa được cả hai dạng phát triển trên. Tài liệu tham khảo đầu tiên về dạng phát triển hình chữ T được thực hiện bởi công ty McKinsey vào năm 1980. Thuật ngữ này được phổ biến lại bởi CEO của công ty tư vấn thiết kế IDEO, Tim Brown. (CFI 2015).
Trong đó, một người phát triển theo hình chữ T là người sở hữu một nền tảng kiến thức cơ bản rộng lớn. Ngoài ra, người đó cũng có kiến thức và kỹ năng sâu sắc trong một số lĩnh vực / lĩnh vực chuyên môn mà người đó mong muốn gắn bó.
Câu hỏi đặt ra là: Làm sao chúng ta biết được chúng ta muốn được phát triển theo dạng nào? Và điều này có tốn thời gian không khi bạn bè đã vượt chúng ta rất xa? Câu trả lời có ngay tiếp theo sau.
2) Chỉ số Hứng thú trong thang đo Tính Bền Bỉ (GRIT) của Angela Duckworth
Trong cuốn sách GRIT của Angela Duckworth, cô chỉ ra rằng hầu hết những người cô phỏng vấn phải mất nhiều năm để tìm hiểu những sở thích khác nhau, rồi cuối cùng, một sở thích xuất hiện đã choán hết tâm trí họ lại không phải điều mà họ lựa chọn ban đầu.
Angela cũng nhấn mạnh rằng không được bỏ qua những năm đầu phát triển sở thích. Vì có những vận động viên bơi lội đã dành rất nhiều thời gian để thử qua các bộ môn khác trước khi thật sự gắn bó với bơi lội. Trong quá trình khám phá, cơ bắp của họ dần trở nên săn chắc, và thể trạng của họ dần phù hợp hơn với bộ môn bơi lội sau này.
Chính vì thế câu trả lời cho câu hỏi “Làm sao để biết chúng ta muốn được phát triển như thế nào và điều này có tốn thời gian không khi bạn bè đã vượt chúng ta rất xa?” là “Hãy thử nghiệm thật nhiều, vì thời gian bỏ ra tuy lớn nhưng đó là thời gian xứng đáng”.
(Ảnh: Cuốn sách GRIT – Vững tâm bền chí ắt thành công, nguồn Alphabooks)
Và những câu chuyện xảy ra trong thực tế…
Trong thực tế, chúng ta bắt gặp không ít những người đã phải thử nghiệm rất nhiều trước khi biết được điều mình muốn làm là gì.
Tác giả Đặng Hoàng Giang, chủ nhân của các cuốn sách “Đại dương đen”, “Tìm mình trong thế giới hậu tuổi thơ”, “Bức xúc không làm ta vô can” đã tốt nghiệp kỹ sư tin học tại Đại học Công nghệ Ilmenau, Đức, và có bằng tiến sĩ kinh tế phát triển của Đại học Công nghệ Vienna, Áo. Những tác phẩm của ông đầy cảm xúc tự sự mà vẫn mang dáng dấp khoa học bởi cấu kết trình bày logic cùng luận điểm, luận chứng rõ ràng. Đó là minh chứng của việc thử nghiệm thật nhiều, nhưng thử nghiệm đó sẽ bồi đắp cho sự nghiệp về sau của chúng ta.
Tiến sĩ Đặng Hoàng Giang (Nguồn: Nhân vật cung cấp)
Một ví dụ khác là chị Hà Thiên Kim – Meomeotalks, chị đã từng thử rất nhiều, từ một học sinh chuyên Toán đến chuyên ngành Quan hệ Quốc tế của Trường ĐHKHXH&NV, đến khoa Thiết kế Đa phương tiện tại trường RMIT, đi du học ngành Thiết kế truyền thông, và trở thành một người Quản lý quan hệ khách hàng (Account) tại một Agency quảng cáo và bây giờ còn là một podcaster. Chị Hà Thiên Kim đã nói rằng: “Những thứ chúng ta thử nghiệm, không bổ ngang cũng bổ dọc”, trải nghiệm cũng chính là kinh nghiệm cho chúng ta trong tương lai.
Kết
Thông qua bài viết dài này, mình mong rằng đã đem đến cho các bạn một cái nhìn toàn cảnh về Áp lực đồng trang lứa, và lời giải để thoát ra khỏi hội chứng này. “Hãy thử nghiệm thật nhiều, vì thời gian bỏ ra tuy lớn nhưng đó là thời gian xứng đáng”.
Nguồn tham khảo:
Ruokonen, A. (1970, January 1). T-shaped model as a tool for personal development – case software industry company’s customer service function. Theseus. Truy xuất ngày 16 tháng Sáu, 2022, từ https://www.theseus.fi/handle/10024/353229
Duckworth, A (2019). GRIT – Vững tâm bền chí ắt thành công. NXB Alpha Books
Dự án phụ (Side Project) là dự án được thực hiện ngoài công việc chính thức. Dự án phụ rất đa dạng, có thể không liên quan đến công việc chính thức của bạn.
Một vài ví dụ về Dự án phụ (Side Project)
Dự án phụ có thể bắt đầu từ những hành động rất đơn giản như tạo một trang blog, podcast, đăng ký công việc tình nguyện, hoặc thực hiện một điều hay ho mà bạn đã ấp ủ từ lâu. Trên thế giới, có rất nhiều dự án phụ đã được sáng tạo và trở thành công cụ tuyệt vời, có thể kể đến:
– Joel Gascoigne đã làm việc toàn thời gian với tư cách là một nhà phát triển web tự do khi anh bắt đầu Buffer, công cụ lập kế hoạch truyền thông xã hội nổi tiếng.
– Paul Buchheit đã xây dựng Gmail như một dự án phụ khi làm việc tại Google.
– Tom Preston-Werner và Friends đã xây dựng GitHub khi đang là nhà phát triển phần mềm.
– Amir Salihefendic là một sinh viên toàn thời gian và nhà phát triển phần mềm tự do khi lần đầu tiên thành lập Todoist để quản lý danh sách việc cần làm ngày càng dài lê thê của mình.
Nhà sáng lập Todoist cũng khóc vì deadline như chúng ta (Nguồn: Todoist)
Để hiểu thêm về Dự án phụ, bạn có thể tìm kiếm trên Google từ khóa side project ideas, hoặc tìm hiểu về những dự án phụ nổi tiếng.
Tại sao bạn nên có Dự án phụ?
1. Tăng niềm vui, kỹ năng sáng tạo và giải quyết vấn đề
Việc đắm chìm trong chỉ một công việc chính có thể khiến bạn cạn kiệt năng lượng sáng tạo và quẩn quanh trong vòng lặp nhàm chán. Chính vì thế việc có một dự án phụ là nơi để bạn có thể thực hiện những công việc khác với những công việc hằng ngày, từ dự án phụ bạn có thể kết nối với nhiều người hơn, từ đó cho ra những ý tưởng mới và niềm vui trong cuộc sống.
2. Tăng kỹ năng quản lý dự án
Việc điều hành một dự án cần rất nhiều kỹ năng lãnh đạo, từ việc thiết lập mục tiêu, lập kế hoạch, duy trì và nghiệm thu từ dự án. Thông qua quá trình này, bạn có thể áp dụng kỹ năng lãnh đạo từ dự án phụ vào ngay cả công việc chính thức bạn đang làm.
Dự án phụ cũng cần một thời gian biểu rõ ràng và sự cam kết (Nguồn: Venngage)
3. Làm đẹp hồ sơ cá nhân
Một dự án phụ có thể là một minh chứng hoàn hảo trong hồ sơ cá nhân về khả năng của bản thân. Nếu dự án phụ không liên quan đến kỹ năng chuyên môn, đừng lo vì việc có một dự án phụ giúp thể hiện được tính chủ động, kỹ năng sáng tạo, lãnh đạo, và giải quyết vấn đề. Hãy để dự án phụ nói thay kỹ năng của bạn.
4. Mở rộng mạng lưới (Networking)
Chị Hà Thiên Kim (Meomeotalks) – Chủ nhân kênh Podcast Những câu chuyện làm “Ngành” ban đầu thành lập kênh như một dự án phụ giúp chị sạc lại năng lượng, và dự án phụ này đã trở nên thành công và còn giúp chị kết nối với những khách mời “xịn” trong “ngành” để học thêm những kiến thức chuyên môn mới và cung cấp chất liệu cho những dự án sáng tạo của mình.
Những lưu ý khi thực hiện dự án phụ
Tập trung vào kỹ năng bạn muốn học được thay vì kỳ vọng quá nhiều vào một dự án hoàn chỉnh.
Hãy chia sẻ dự án phụ với mọi người, bạn có thể tìm được người cùng chí hướng với mình.
Dành thời gian cam kết cố định cho dự án phụ.
Dự án phụ là một dự án tạo giá trị, nhưng đừng quên nó cũng là dự án tạo ra niềm vui cho chính bạn. Vì thế cần đặt những cột mốc, và từ bỏ nếu việc thực hiện dự án phụ khiến bạn càng cạn kiệt năng lượng.
Những câu hỏi dành cho bạn trước khi thực hiện dự án phụ
Bạn mong muốn học được điều gì từ dự án phụ này?
Bạn có thời gian đủ để dành cho dự án?
Liệu còn có cơ hội nào trong công việc chính thức có thể giúp bạn phát triển mà bạn chưa tìm kiếm?
Đâu là những cột mốc cho dự án phụ này? Đâu là những giới hạn không thể vượt qua?
Suy nghĩ việc có nên bỏ học ngành mình đã chọn là một quyết định “nhức não” cho nhiều bạn trẻ , không chỉ phải đối diện với nỗi sợ mình đã quyết định sai mà còn áp lực từ gia đình và những người xung quanh.
Nhưng với Hà Thiên Kim, có những lúc phải dám “bỏ” cái này mới “có” được thứ kia.
Hà Thiên Kim, hay còn gọi là Meomeo, là một người làm sáng tạo toàn thời gian. Ngoài công việc chính thức tại một agency Quảng cáo với chức vụ Senior Concept Manager, Meomeo còn làm sáng tạo nội dung dưới nhiều định dạng như podcast, videos và blogs để lan toả kiến thức, kinh nghiệm và cảm hứng sống đến mọi người, đặc biệt series podcast rất nhiều người yêu thích mang tên Những câu chuyện làm “Ngành” và kênh Youtube meomeotalks.
Nếu bạn mong muốn nhận được những thông tin, chia sẻ hữu ích về phát triển bản thân hàng tuần từ Dear Our Community, nhấn vào đây.
Trong câu chuyện lần này, Dear Our Community có cơ hội trò chuyện cùng anh Lê Đình Hiếu, anh Hiếu từng được bầu chọn bởi tạp chí Forbes Vietnam là 1 trong 30 nhà lãnh đạo trẻ dưới 30 tuổi có tầm ảnh hưởng tại Việt Nam , anh đã có hơn 10 năm kinh nghiệm làm việc trong lĩnh vực giáo dục và doanh nghiệp xã hội. Hiện nay, anh là Giám đốc Tuyển sinh, Giám đốc Dự bị Đại học tại ĐH VinUni, đồng Sáng lập – điều hành Học viện G.A.P, Giám đốc Chương trình Tìm kiếm Tài năng Talent Generation thuộc Trung tâm Văn hóa, Giáo dục & Đào tạo UNESCO, đồng thời điều hành Dự án phi lợi nhuận Hear.Us.Now, nhằm xóa bỏ bất bình đẳng trong giáo dục đối với người câm điếc.
Lý do anh chọn lĩnh vực giáo dục và bắt đầu với Hear.Us.Now chính nhờ được truyền cảm hứng từ người mẹ của mình, một nhà giáo dạy đàn piano. Một sự thay đổi lớn của cuộc đời xảy ra khi anh bắt đầu nhận ra mẹ mình mất dần khả năng nghe khi bà chỉ vừa bước sang tuổi 30 mấy. Mời bạn cùng lắng nghe toàn bộ cuộc trò chuyện này.
Anh Lê Đình Hiếu
Giới thiệu về anh Lê Đình Hiếu
Anh Lê Đình Hiếu hiện là Chuyên gia Quản lý, Phát triển chiến lược, & Vận hành chuỗi giáo dục. Chuyên gia Đào tạo và Phát triển Kỹ năng, Tư duy người Việt trẻ. Lê Đình Hiếu, là một nhà giáo dục và một doanh nhân xã hội với 10 năm kinh nghiệm trong các mảng khác nhau: từ giáo dục phổ thông, giáo dục công nghệ & sáng tạo, giáo dục âm nhạc, đào tạo kỹ năng, hướng nghiệp, và giáo dục dành cho người khuyết tật.
Nếu bạn thấy câu chuyện truyền cảm hứng, giúp bạn hồi tưởng đến chính trải nghiệm của mình và muốn chia sẻ với chương trình. Hãy gửi lời tâm sự của mình đến địa chỉ contact@dearourcommunity.com
Trong tập đầu tiên của Mùa Hai, mời bạn lắng nghe câu chuyện của Ngô Minh Hiếu, còn có biệt danh là Hiếu PC, Hiếu trở thành hacker từ lúc mới 13 tuổi, kiếm tiền rất nhiều từ lúc còn rất trẻ bằng việc lấy cắp thông tin thẻ tín dụng của người khác để tiêu xài, sau đó Hiếu lại tiếp tục dấn sâu vào con đường tội phạm mạng với việc lấy cắp hơn 200 triệu tài khoản an sinh xã hội của người dân Mỹ, cho đến khi Hiếu bị cơ quan cảnh sát quốc tế bắt giam, nhận lĩnh án 13 năm tù. Hiếu luôn cảm thấy một gánh nặng tội lỗi rất lớn trong quá trình mình ở tù tại Mỹ.
Trong cuộc trò chuyện lần này, Hiếu tâm sự với Dear Our Community về những ký ức, tính cách của Hiếu từ lúc nhỏ, những suy nghĩ, những chiêm nghiệm quan trọng về ý nghĩa cuộc đời mà Hiếu nhận ra trong quá trình trưởng thành và từ những vấp ngã của mình.
Ngô Minh Hiếu – Hiếu PC
Giới thiệu về Ngô Minh Hiếu
Ngô Minh Hiếu (còn được gọi là Hiếu PC) là một hacker người Việt Nam, đã phải nhận 13 năm tù vì tội ăn cắp và bán thông tin cá nhân của hơn 200 triệu người Mỹ và Nhật Bản. Hiện tại anh là chuyên viên kỹ thuật tại Trung tâm Giám sát và An toàn không gian mạng Quốc gia (NCSC). Xem thêm: Ngô Minh Hiếu – Wikipedia
Nếu bạn thấy câu chuyện truyền cảm hứng, giúp bạn hồi tưởng đến chính trải nghiệm của mình và muốn chia sẻ với chương trình. Hãy gửi lời tâm sự của mình đến địa chỉ contact@dearourcommunity.com
FROM IDOL TO ROLE MODEL – TỪ THẦN TƯỢNG ĐẾN HÌNH MẪU
Trưởng thành là khi…
Trưởng thành là khi ta…
Đây là một chủ đề mà mình thỉnh thoảng hay suy nghĩ từ trải nghiệm lớn lên, từ sự quan sát xung quanh xảy ra trong xã hội và những hành vi của những người quen biết. Có lẽ, những anh/chị 8x và những đứa sinh ra đầu 9x như mình không ai mà không biết đến các bộ phim truyền hình Hồng Kông TVB nổi tiếng làm điên đảo những trái tim một thời, với những nội dung vừa hay vừa ý nghĩa, những hình ảnh của các cảnh sát oai phong, dũng cảm, những người lãnh đạo công ty tài giỏi và thông minh là một trong những hình ảnh được nhiều bạn thuộc thế hệ của mình ngưỡng mộ, mơ mộng và ước gì một ngày mình cũng có thể được như thế.
Việc ngưỡng mộ một ai đó hay ho, tài giỏi là một điều rất đỗi bình thường và tự nhiên, vì đa số chúng ta khi lớn lên, bắt đầu trưởng thành, trên hành trình để hiểu mình là ai, muốn gì và định hình bản thân, thường ta sẽ luôn mong muốn có được sự định hướng, lời khuyên, chia sẻ từ những người đi trước, hay ta cho là tài giỏi và có thứ để dạy mình. Tuy vậy, nếu trong quá trình đó nếu ta lại không tự xây dựng được nền tảng kiến thức, giá trị cho bản thân mình một cách vững chắc và bền vững, sự ngưỡng mộ ấy có khả năng trở thành độc hại cho chính mình. Cũng vì không biết bản thân mình là ai nên sự ngưỡng mộ đó dễ biến thành thần tượng hoá, chính sự thần tượng hoá này lại sản sinh ra những hành vi nguy hiểm
Theo định nghĩa “idol” (thần tượng) trong tôn giáo là một hình ảnh hoặc đại diện của một vị thần được sử dụng làm đối tượng thờ cúng. Cũng vì vậy khi thần tượng là một ai đó hoặc một cái gì đó, ta thường có xu hướng nâng chúng vượt lên trên bản thân ta trong suy nghĩ và nhận thức của mình, khiến ta sẽ không thể nhìn thấy bất kỳ sai sót nào của người/thứ chúng ta thần tượng.
Tuy vậy, dù chúng ta đã bước vào tuổi trung niên, có nhiều kinh nghiệm trong đời sống vẫn không có nghĩa là chúng ta đã biết hết tất cả mọi thứ, hay dừng lại sự học của chính mình. Để giải quyết những khó khăn khác nhau trong đời sống, chúng ta vẫn phải học hỏi những thứ mới từ một ai đó, dù đó là cha mẹ, lãnh đạo, đồng nghiệp, bạn bè hay cả những đứa bé nếu những thứ đó có giá trị để ta học hỏi.
Hình mẫu trưởng thành…
Vì vậy hình mẫu (role model) là thứ để chúng ta có thể tìm kiếm để học hỏi, hình mẫu là một người mà ta nhìn vào để học hỏi cách họ ứng xử khi họ đối diện với những vấn đề của cuộc sống và suy nghĩ rằng liệu ta có thể thực hành ứng xử giống như họ hay không. Bạn vẫn có thể yêu thích, kính trọng một hình mẫu, nhưng vẫn không đánh mất khả năng nhìn họ bằng con mắt thực tế, những hình mẫu (role models) này vẫn có những lỗi lầm của chính họ, những điểm yếu và cái chưa hoàn thiện, điều này không có gì quá kinh khủng bởi vì thực tế tất cả chúng ta đều không ai hoàn hảo. Sự vỡ mộng đau khổ chỉ xảy ra khi chúng ta thần tượng ai đó, mộng chỉ vỡ khi chúng ta cứ mãi mơ về chúng.
“Hình mẫu là một người mà ta nhìn vào để học hỏi cách họ ứng xử khi họ đối diện với những vấn đề của cuộc sống và suy nghĩ rằng liệu ta có thể thực hành ứng xử giống như họ hay không.”
Mình nhớ một câu nói rất thấm thía của Asia Argento, người host của Anthony Bourdain tại Rome cho chương trình Parts Unknown về thần tượng mà mình rất tâm đắc khi nói về chủ nghĩa Phát xít ở Ý “we create idols so we can destroy them” (tạm dịch: chúng ta tạo ra những thần tượng để chúng ta có thể huỷ diệt chúng).
Minh chứng trưởng thành trong tư duy và tâm hồn
Như vậy sự trưởng thành về tư duy và tâm hồn của một ai đó sẽ được minh chứng khi trong cuộc sống họ không còn thần tượng, mà chỉ có những hình mẫu (role models) để học hỏi. Chỉ khi chúng ta nhận ra được giá trị của bản thân, hiểu được chính mình và tôn trọng chính mình, thì những thần tượng cũng sẽ biến mất.
Trong câu chuyện đầu tiên này, chúng ta cùng lắng nghe Vũ Thị Thanh Vân, người sáng lập thương hiệu theMay chia sẻ về trải nghiệm sinh sống ở một quốc gia khác Việt Nam đã giúp Vân nhận ra và giải đáp được những thắc mắc của thời tuổi thơ của mình như thế nào. Và cũng chính từ trải nghiệm đó, chúng lại mở ra cho cô một hành trình mới của cuộc đời, hành trình quay về Việt Nam, mong muốn qua chính công việc đam mê của mình có thể thúc đẩy sự bao dung, sự hiểu biết giữa những khác biệt khi chúng ta biết lắng nghe nhau.
Thanh Vân. Ảnh do nhân vật cung cấp.
Bạn có thể tìm hiểu thêm thông tin về the May tại website: https://themay.vn
Địa chỉ: 1st Fl., No.298 Hai Ba Trung Str., Tan Dinh Ward, Dist.1, HCMC.
